تبلیغ یواشکی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

این فعالیت با عنوان «تبلیغ یواشکی» توسط خانم سید کوثر غفاری در یکی از دبیرستان‌های دخترانه شهرستان اهواز انجام شده است. ویژگی اصلی این مدرسه، عدم پذیرش طلاب و مخالفت جدی کادر آموزشی با هر نوع فعالیت مذهبی بوده است. مجری طرح به دلیل این شرایط خاص، فعالیت تبلیغی خود را در قالب معلم ریاضی آغاز کرده و در حین تدریس، به صورت غیرمستقیم مفاهیم دینی، اعتقادی، عفاف و حجاب، و موضوعات اجتماعی نوجوانانه را به دانش‌آموزان منتقل نموده است.

روش اجرا به این صورت بوده که مجری با عنوان دبیر ریاضی وارد کلاس شده و از طریق ارتباط دوستانه، مشاوره، شنیدن دغدغه‌ها و بحث‌های روز نوجوانان، به تدریج مفاهیم مذهبی را مطرح می‌کرده است. همچنین در قالب کلاس‌های هنری، دورهمی‌های دخترانه، پخش کلیپ، و کتاب‌خوانی، بهانه‌هایی برای مطرح کردن مباحث تربیتی ایجاد می‌نموده است.

جرقه اولیه این فعالیت زمانی زده شد که به مجری اطلاع داده شد مدرسه‌ای وجود دارد که هیچ طلبه‌ای را نمی‌پذیرد. همین مخالفت و فضای بسته، انگیزه‌ای برای او شد تا از راه‌های غیرمستقیم و زیرکانه وارد شود و تأثیرگذاری خود را نشان دهد.

مخاطب‌شناسی: مخاطبین این طرح دختران دوره متوسطه اول و دوم هستند؛ نوجوانانی که به شدت تحت تأثیر فضای رسانه‌ای، فضای مجازی و الگوهای فرهنگی غیر بومی‌اند. این نسل با مفاهیم دینی بیگانه یا حتی معاند است، اما در عین حال تشنه شنیده شدن، احترام، و ارتباط صادقانه است.

منابع انسانی: فعالیت به صورت فردی توسط خود مجری انجام شده است، اما او در حلقه‌های انتقال تجربه میان طلاب دغدغه‌مند شرکت داشته و از آموزش‌های متنوع در حوزه و جلسات بسیج بهره‌مند بوده است.

ابزار و امکانات: در ابتدا بدون امکانات خاص، صرفاً با چند برگه و تخته آغاز شد. در ادامه با استفاده از پروژکتور، لپ‌تاپ شخصی، کلیپ‌های تصویری، و کتابخانه مدرسه فعالیت‌هایش را گسترش داد. در یکی از دوره‌ها از تجهیزات بسیج نیز بهره گرفت. هزینه‌های رفت و آمد و ابزارها عمدتاً توسط خودش یا همسرش تأمین می‌شده‌اند.

بازتاب رسانه‌ای: این فعالیت عمداً فاقد بازتاب رسانه‌ای بوده، چرا که مجری مایل بوده فعالیتش در قالب یک اقدام غیررسانه‌ای، آرام، اما عمیق و اثرگذار باقی بماند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز و نوآوری اصلی این طرح در شیوه ورود غیرمستقیم به فضای تبلیغ دینی است. مجری با الهام از روش درمان با طعم خوش (مثال دارو در قالب دسر)، مفاهیم اعتقادی و تربیتی را در بسته‌هایی از محبت، تعامل دوستانه و آموزش‌های کاربردی به نوجوانان ارائه داده است، بدون آنکه آنها احساس اجبار یا تحمیل داشته باشند.

بخش برجسته فعالیت، سناریوی غیرمستقیم و تعامل بر اساس عاطفه و همدلی با نوجوان است. این روش، گارد دفاعی نسل نوجوان را در برابر دین کاهش داده و مسیر پذیرش را باز کرده است. همچنین استفاده از ابزارهای فرهنگی چون کلیپ، کتاب، خاطره، و تعامل چهره‌به‌چهره، ابزارهای مکمل این سناریو محسوب می‌شوند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

فعالیت ناظر به بحران هویتی، فاصله از مفاهیم دینی، نیاز به شنیده شدن، و کمبود ارتباطات عاطفی معنادار در نوجوانان دختر است. این گروه سنی، به‌ویژه در مدارس خاص، اغلب با دین بیگانه‌اند و هیچ نوع آموزش اعتقادی رسمی دریافت نمی‌کنند.

شیوه برطرف کردن این نیازها با ایجاد فضای اعتماد، گفت‌وگو، بازکردن در دل‌ها، شنیدن دغدغه‌ها و ورود محتوای مذهبی در قالب عاطفه و علاقه صورت گرفته است. به‌جای تعلیم رسمی، مخاطب با گفتگوهای غیررسمی، به مفاهیم بنیادین اعتقادی می‌رسد.

دستاوردها: تأثیر عمیق بر روحیه دانش‌آموزان، علاقه به نماز و حضور در نمازخانه، درخواست دانش‌آموزان برای بازگشت مجدد معلم، کاهش مقاومت نسبت به مفاهیم دینی، و گسترش آگاهی نسبت به مسائل مربوط به عفاف و حجاب، از جمله نتایج قابل لمس این طرح است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش‌های این طرح عبارت‌اند از:

مخالفت مسئولین آموزشی مدارس، به‌ویژه معاونان اجرایی و پرورشی، با ورود مبلغ یا اجرای برنامه‌های مذهبی

نبود حمایت مالی یا تجهیزات تبلیغی مناسب

مقاومت ساختاری برخی نهادهای آموزشی نسبت به همکاری با طرح‌های فرهنگی حوزه

سوء برداشت نسبت به طرح‌های تبلیغی و بی‌اعتمادی عمومی به چهره‌های مذهبی

با این حال، حمایت جزئی مدیریت مدرسه و پذیرش تدریجی از سوی دانش‌آموزان، موجب موفقیت نسبی این طرح شده است.