نقد رسانه ای وهابیت

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و مراحل اجرا:

فعالیت اصلی ایشان در دو بستر فضای مجازی و فضای میدانی (به‌ویژه در زندان‌ها) صورت می‌گیرد. در فضای مجازی، تمرکز بر نقد علمی فرقه وهابیت در قالب ویدئوهای کوتاه آموزشی (۲۰ تا ۶۰ ثانیه) است که با بیانی ساده و مخاطب‌پسند، شبهات اعتقادی وهابیت در مباحث توحید ربوبی و توحید اُلوهی را به چالش می‌کشد. این کلیپ‌ها در بسترهایی مانند یوتیوب، اینستاگرام و تیک‌تاک منتشر می‌شود و بازخوردهای میلیونی داشته‌اند.

در فضای میدانی، از طریق اعزام از سوی دفتر تبلیغات اسلامی یا سازمان تبلیغات، در زندان‌های اهواز فعالیت دارند. مخاطبان در این حوزه، عمدتاً زندانیان امنیتی با پیشینه گرایش به وهابیت هستند. با تحلیل وضعیت فکری و شبهات غالب در این محیط، جلسات آموزشی منظم برگزار می‌شود که مبتنی بر آیات قرآن و به دور از مجادله و با اخلاق تبلیغی مؤثر طراحی شده است.

جرقه اولیه:

نیاز شدید به مقابله با نفوذ گسترده مبانی وهابیت در فضای مجازی، و همچنین رصد حضور و نفوذ عمیق این فرقه در محیط‌های خاص مانند زندان‌ها (خصوصاً پس از حوادثی نظیر حمله ۳۱ شهریور اهواز) باعث شد این طرح شکل بگیرد.

قالب فعالیت:

قالب فضای مجازی شامل ویدئوهای کوتاه و مخاطب‌پسند است، در حالی‌که قالب فعالیت میدانی شامل مناظرات آرام، جلسات آموزشی فردی و گروهی، و تربیت مبلغان درون زندان است. مثال‌های ساده، داستان‌گونه و تمثیل‌های ملموس یکی از ابزارهای مهم قالب ایشان است.

مخاطب‌شناسی:

در فضای مجازی، مخاطب عام به‌ویژه نسل جوان، کاربران عرب‌زبان و افراد شبهه‌دار هدف قرار گرفته‌اند. در فضای میدانی، زندانیان عقیدتی-امنیتی و شبهه‌زده‌ها هدف مستقیم هستند. بسیاری از آنان در مسیر وهابیت تربیت یافته‌اند و برخی نیز نقش لیدر دارند.

منابع انسانی:

گروه تبلیغی از طلاب متخصص در نقد وهابیت شکل گرفته که فارغ‌التحصیل سطوح عالی حوزه علمیه و آموزش‌دیده در مؤسساتی مانند دارالعلم آیت‌الله مکارم شیرازی هستند.

ابزار و امکانات:

در فضای مجازی، به ابزارهایی مانند موبایل قوی، دوربین، اتاق ضبط، امکانات تدوین و نرم‌افزارهای گرافیکی نیاز است. در زندان، ابزار محدود است و صرفاً انتقال مفاهیم از طریق گفت‌وگو و جلسات فردی و جمعی صورت می‌گیرد.

بازتاب رسانه‌ای:

بخش زیادی از کلیپ‌های ایشان در صفحات وهابیون بازنشر شده و واکنش‌های رسمی شخصیت‌های شناخته‌شده وهابیت را در پی داشته است. برخی کلیپ‌ها تا بیش از یک میلیون بازدید داشته‌اند. این نشان‌دهنده تأثیرگذاری بالای محتوا است.

هزینه‌ها:

هزینه‌ها به‌صورت محدود از سوی دفتر تبلیغات تأمین می‌شود اما ناکافی است. نیاز شدید به پشتیبانی مالی برای کمک به خانواده‌های زندانیان مستعد تحول و حمایت از طلاب فعال در این عرصه احساس می‌شود.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

مهم‌ترین وجه تمایز این فعالیت، تمرکز اختصاصی بر نقد علمی وهابیت (و نه صرفاً اهل سنت) است. برخلاف برخی جریان‌های مذهبی که اهل سنت را نیز در کنار وهابیت می‌دانند، ایشان به‌طور جدی تفکیک بین اهل سنت و وهابیت را قائل است و این تمایز را در ساختار تبلیغی نیز لحاظ کرده است. همچنین استفاده از قالب کوتاه، مفاهیم سنگین را با بیانی ساده و استدلالی برای عموم قابل فهم ساخته است. در فضای زندان نیز با روش تربیتی و ارتباط‌گیری اخلاق‌مدار، بدون مجادله و تحریک احساسات، موفق به تربیت برخی از شبهه‌زده‌ها به عنوان مبلغان شده‌اند.

به تصریح خود ایشان، محتوا مهم‌ترین شاخصه و بخش برجسته فعالیت ایشان است، زیرا مباحث عمیق توحیدی را به زبان قابل فهم برای مخاطب عام و خاص تبدیل کرده‌اند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان:

مقابله با نفوذ وهابیت در بین نوجوانان و جوانان عرب‌زبان در فضای مجازی

نیاز به پاسخگویی به شبهات متداول اعتقادی در حوزه توحید، شفاعت، توسل و زیارت

تربیت مخاطب مقاوم در برابر حملات عقیدتی دشمن، به‌ویژه در محیط‌های آسیب‌پذیر مانند زندان

پاسخ به نیاز:

با ارائه مباحث توحید ربوبی و توحید اُلوهی به شیوه‌ای ساده و استدلالی، و استفاده از مثال‌های ملموس و تمثیلی، این فعالیت توانسته نیازهای معرفتی مخاطبان را پاسخ دهد. مخاطبان حتی از جمله شبهه‌زده‌ها، پس از آشنایی با این معارف، به فهم جدید و صحیح از مبانی توحیدی تشیع دست یافته‌اند.

دستاوردها:

بازخورد بسیار مثبت و بازنشر گسترده کلیپ‌ها توسط صفحات وهابی به نشانه اثرگذاری

تغییر نگرش برخی لیدرهای وهابی در زندان و تبدیل آنان به مخاطبین اصلاح‌شده

ارتقاء سطح علمی و فکری زندانیان عقیدتی و ارتباط مثبت با شیعه

مقابله میدانی با پروژه‌های تبلیغی دشمن در مناطق عرب‌نشین جنوب کشور

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

فقدان امکانات مناسب فضای مجازی: مانند موبایل حرفه‌ای، دوربین، تجهیزات تدوین و اتاق ضبط. این کمبودها موجب کاهش کیفیت تولید محتوا و عدم بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت‌های موجود می‌شود.

حمایت مالی اندک: مبالغ اعزامی از سوی نهادهای رسمی بسیار ناچیز است و حتی هزینه رفت‌وآمد به زندان‌ها را پوشش نمی‌دهد.

عدم امکان ضبط یا مستندسازی در فضای زندان: به دلیل ممنوعیت‌های امنیتی، امکان تهیه مستند از فعالیت‌ها وجود ندارد.

نیاز به کمک به خانواده‌های زندانیان مستعد: که اگر مورد حمایت قرار گیرند، خود زمینه‌ساز تحول فرهنگی بزرگی خواهد بود.