عبرت‌های عینی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند، روش اجرا، مراحل:

فعالیت "عبرت‌های عینی" به‌عنوان یک روش تبلیغی نوین، در پی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی در میان دانش‌آموزان است. در این طرح، افراد سابقه‌دار و زندانیانی که تغییر مسیر داده‌اند، به مدارس آسیب‌پذیر برده می‌شوند تا تجربیات خود را به‌عنوان یک درس عبرت با دانش‌آموزان به اشتراک بگذارند. مراحل این فعالیت شامل:

شناسایی مدارس آسیب‌پذیر: بررسی مناطق دارای آمار بالای آسیب‌های اجتماعی و هماهنگی با مدیران و معاونان پرورشی مدارس.

شناسایی و آماده‌سازی افراد عبرتی: انتخاب افرادی که سابقه بزهکاری داشته اما مسیر خود را تغییر داده‌اند و تمایل به انتقال تجربه دارند. این افراد قبل از ورود به مدارس آموزش دیده و محتوای سخنانشان تنظیم می‌شود.

اجرای جلسات گفتگو محور: این جلسات در قالب کلاس‌های مستقل یا جمع‌های کوچک برگزار می‌شود تا افراد عبرتی داستان زندگی خود را برای دانش‌آموزان بازگو کنند.

پیگیری و ارزیابی بازخوردها: مشاهده واکنش دانش‌آموزان، پرسش‌های آنان و تأثیرگذاری برنامه برای بهبود اجرای آن در آینده.

جرقه اولیه:

این طرح از تجربیات شخصی مجری، حجت‌الاسلام صالحی، در تبلیغ دینی و کار در زندان‌ها شکل گرفت. او متوجه شد که داستان‌های واقعی از زندان تأثیر بیشتری بر دانش‌آموزان دارد و تصمیم گرفت به جای تعریف این تجربیات، خود زندانیان اصلاح‌شده را به مدارس بیاورد تا به‌صورت عینی و ملموس تأثیرگذار باشند.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان اصلی این فعالیت، دانش‌آموزان مناطق آسیب‌پذیر و در معرض خطر هستند. این مدارس معمولاً در حاشیه شهرها قرار دارند و دارای دانش‌آموزانی با مشکلاتی نظیر اعتیاد، رفتارهای پرخطر و ناهنجاری‌های اجتماعی هستند.

منابع انسانی:

مجری طرح (حجت‌الاسلام صالحی) که تجربه تبلیغ در زندان و مدارس را دارد.

زندانیان اصلاح‌شده که به عنوان افراد عبرتی در این طرح شرکت می‌کنند.

مدیران و معاونان پرورشی مدارس که در شناسایی دانش‌آموزان آسیب‌پذیر و هماهنگی برنامه‌ها نقش دارند.

ابزار و امکانات:

فضای مدرسه (کلاس درس یا نمازخانه)

ابزارهای چندرسانه‌ای مانند تابلو، فیلم‌های مستند از زندان، و تصاویر افراد آسیب‌دیده

کلیپ‌ها و مستندات تصویری که در برخی جلسات مورد استفاده قرار می‌گیرد

برگزاری اردوهای آموزشی و تربیتی برای افزایش تأثیرگذاری بر دانش‌آموزان

بازتاب رسانه‌ای:

به دلیل مسائل حریم شخصی و شأن افراد عبرتی، این برنامه تاکنون بازتاب رسانه‌ای گسترده‌ای نداشته است. اما مستنداتی برای استفاده داخلی و ارائه به داوران جشنواره تهیه شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

نوآوری و وجه تمایز:

ملموس و عینی بودن تجربیات: به‌جای بیان کلیشه‌ای مضرات بزهکاری، یک فرد واقعی با تجربه شخصی، مستقیماً برای دانش‌آموزان صحبت می‌کند.

هم‌سن بودن فرد عبرتی با دانش‌آموزان: این ویژگی باعث ارتباط عاطفی و درک بهتر میان گوینده و شنوندگان می‌شود.

اتصال دو حوزه تبلیغی (زندان و مدارس): این طرح پلی میان حوزه اصلاح زندانیان و پیشگیری در مدارس ایجاد کرده و از تجربیات واقعی برای آموزش و تربیت استفاده می‌کند.

مهم‌ترین شاخصه:

سناریو و روش اجرا مهم‌ترین بخش این فعالیت است، زیرا تمام برنامه بر اساس یک فرآیند از پیش طراحی‌شده (شناسایی، آموزش، انتقال تجربه، و پیگیری) انجام می‌شود.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسئله‌شناسی:

امروزه بسیاری از نوجوانان تحت تأثیر فضای مجازی، دوستان ناباب، و رسانه‌های مختلف، به سمت رفتارهای پرخطر سوق پیدا می‌کنند. به دلیل سن کم، آنان آگاهی لازم را از عواقب بزهکاری ندارند و همین امر، خطر بروز مشکلاتی مانند اعتیاد، خشونت، و بزهکاری را افزایش می‌دهد.

راهکار و نحوه رفع نیاز:

ارائه تجربه واقعی و ملموس از فردی که دچار آسیب شده: دانش‌آموزان به‌جای شنیدن نصیحت‌های مستقیم، از کسی که قبلاً در شرایط مشابه آنان بوده و مسیر اشتباهی را طی کرده است، تجربه کسب می‌کنند.

تأکید بر انتخاب درست دوستان: یکی از پیام‌های اصلی این جلسات، تأثیر انتخاب دوست در سرنوشت افراد است.

استفاده از ابزارهای آموزشی مختلف: ترکیب گفت‌وگوهای صمیمی، فیلم، تصویر، و اردوهای آموزشی، تأثیر برنامه را افزایش می‌دهد.

نتایج و دستاوردها:

افزایش آگاهی دانش‌آموزان در مورد عواقب رفتارهای پرخطر

ایجاد انگیزه برای تغییر مسیر زندگی در میان نوجوانان آسیب‌پذیر

شکل‌گیری فضای گفت‌وگو و تعامل بین مبلغ، فرد عبرتی، و دانش‌آموزان

کاهش میزان گرایش به اعتیاد و بزهکاری در مدارس آسیب‌پذیر

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

عدم همراهی برخی مدیران و مسئولان مدارس: برخی مدیران به دلیل نبود آگاهی یا پیچیدگی‌های اداری، برای برگزاری این جلسات همکاری نمی‌کنند.

مسائل مربوط به حریم شخصی افراد عبرتی: برخی از افراد حاضر به شرکت در برنامه نیستند، زیرا نمی‌خواهند گذشته خود را برای دیگران فاش کنند.

محدودیت‌های قانونی در ارتباط با زندانیان: در مواردی، فرد عبرتی به دلیل شرایط قانونی یا عدم رضایت خانواده، نمی‌تواند در مدارس حضور یابد.

عدم همراهی برخی والدین: برخی خانواده‌ها به دلیل نداشتن آگاهی یا نگرانی از تأثیر منفی، با این برنامه همراهی نمی‌کنند.

نیاز به تأمین هزینه‌های جانبی: اردوها، جلسات، و برخی از ابزارهای مورد استفاده، هزینه‌هایی دارند که ممکن است تأمین آن‌ها دشوار باشد.