سواد رسانه و هویت دینی نوجوانان

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت ما در حوزه آموزش سواد رسانه‌ای بومی‌سازی‌شده برای دانش‌آموزان، معلمان و سایر گروه‌های مرتبط است. این فعالیت شامل تولید محتوای بومی، آموزش در مدارس و دانشگاه‌ها، و اعزام گروه‌های تخصصی به شهرهای مختلف برای برگزاری دوره‌های آموزشی است.

فرآیند و روش اجرا

در ابتدا، سواد رسانه‌ای که عمدتاً بر اساس منابع یونسکو ارائه می‌شود، مورد مهندسی معکوس قرار گرفته و با فرهنگ و ملیت ایرانی-اسلامی بومی‌سازی می‌شود.

محتوا به گونه‌ای تنظیم می‌شود که دانش‌آموزان نه‌تنها مصرف‌کننده، بلکه تولیدکننده محتوا شوند و بتوانند جریان‌سازی رسانه‌ای انجام دهند.

دوره‌ها به‌صورت پاورپوینت، فایل‌های PDF، ویدئوهای آموزشی، و آموزش‌های حضوری ارائه می‌شود.

تکنیک‌های رسانه‌ای از جمله هشتک‌سازی و روش‌های جریان‌سازی آموزش داده می‌شود.

مراحل اجرا

تحقیق و بررسی منابع آموزشی: تحلیل محتوای سواد رسانه‌ای موجود و شناسایی نقاط ضعف آن.

بومی‌سازی محتوا: تطبیق محتوا با نیازهای فرهنگی و دینی دانش‌آموزان ایرانی.

آموزش در مدارس و دانشگاه‌ها: ارائه دوره‌های آموزشی در مدارس قم و شهرکرد.

جریان‌سازی و تولید محتوا توسط دانش‌آموزان: آموزش تکنیک‌های رسانه‌ای جهت تولید و انتشار محتوای مؤثر.

جرقه اولیه فعالیت

شروع این فعالیت به سال ۱۳۹۶ بازمی‌گردد، زمانی که در یک دوره آموزشی از طرف دفتر تبلیغات اسلامی شرکت کردیم و اهمیت سواد رسانه‌ای برای حفظ هویت دینی و ملی دانش‌آموزان را درک نمودیم.

مخاطبان

مخاطبان اصلی این طرح عبارتند از:

دانش‌آموزان (دختر و پسر، مقطع متوسطه اول و دوم)

معلمان و مربیان پرورشی

والدین و بزرگسالان

منابع انسانی و ابزارها

تیمی متشکل از حدود ۲۰ متخصص با تخصص‌های مختلف از جمله مشاوره، روانشناسی، و رسانه.

ابزارهای مورد نیاز: دوربین، تجهیزات صدابرداری، نورپردازی، و هارد ذخیره‌سازی جهت تولید محتوای حرفه‌ای.

بازتاب رسانه‌ای

فعالیت‌های این مجموعه به‌طور گسترده در فضای اینستاگرام و پیام‌رسان ایتا منتشر شده و توانسته است مخاطب خاکستری را به سمت محتوای ارزشی جذب کند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

ویژگی منحصربه‌فرد این طرح، استفاده از تکنیک‌های رسانه‌ای پیشرفته برای اقناع مخاطب است. برخلاف سایر برنامه‌های آموزشی که عمدتاً به‌صورت مستقیم و سنتی ارائه می‌شوند، در این طرح از روش‌های غیرمستقیم و تأثیرگذار برای تولید محتوا استفاده می‌شود.

مهم‌ترین شاخصه متمایز این فعالیت، تکنیک‌های رسانه‌ای و اقناع مخاطب است که در تولید محتوا به‌کار گرفته می‌شود. نه‌تنها محتوا، بلکه نحوه ارائه و جریان‌سازی آن نیز دارای نوآوری است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسئله اصلی، بحران هویت در دانش‌آموزان است. در فضای رسانه‌ای کنونی، دانش‌آموزان دچار بی‌هویتی و سردرگمی فرهنگی می‌شوند. این طرح تلاش می‌کند با آموزش سواد رسانه‌ای بومی‌سازی‌شده، دانش‌آموزان را از تأثیرات مخرب رسانه‌های غربی مصون نگه دارد.

چگونه این نیاز برطرف می‌شود؟

دانش‌آموزان یاد می‌گیرند که چگونه محتوای رسانه‌ای را تحلیل کنند و تحت تأثیر اخبار جعلی و سیاه‌نمایی‌ها قرار نگیرند.

با آموزش تکنیک‌های رسانه‌ای، قدرت تولید و جریان‌سازی محتوا را به‌دست می‌آورند.

نتایج و دستاوردها

تولید محتوای حرفه‌ای توسط دانش‌آموزان (کلیپ، پادکست و...)

افزایش توان تحلیل و شناخت رسانه‌ها در دانش‌آموزان

تدوین کتابی با عنوان "سواد رسانه‌ای و هویت دینی دانش‌آموزان متوسطه اول و دوم" که توسط انتشارات سنجش دانش منتشر شده است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

عدم آگاهی و حمایت از سوی مدیران مدارس و نهادهای آموزشی: بسیاری از مدیران مدارس و دانشگاه‌ها اهمیت سواد رسانه‌ای را درک نکرده و همکاری لازم را انجام نمی‌دهند.

عدم حمایت حوزه‌های علمیه: هنوز در حوزه‌های علمیه، سواد رسانه‌ای به‌عنوان یک ضرورت جدی شناخته نشده و در سطوح مدیریتی، حمایت کافی از این طرح انجام نمی‌شود.

کمبود امکانات و تجهیزات: برای تولید محتوای باکیفیت، نیاز به تجهیزات حرفه‌ای رسانه‌ای (دوربین، نورپردازی و...) وجود دارد که دسترسی به آن‌ها دشوار است.

فقدان نیروی متخصص و آموزش‌دیده: تربیت مربیانی که بتوانند این آموزش‌ها را به‌صورت حرفه‌ای ارائه دهند، چالشی مهم است.

عدم صدور مجوز رسمی از سوی آموزش و پرورش: این طرح هنوز مجوز رسمی از آموزش و پرورش ندارد، که باعث ایجاد موانع اجرایی در برخی مدارس می‌شود.