مشاوره حقوقی و خانواده

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند، روش اجرا و مراحل فعالیت: فعالیت معرفی‌شده با عنوان «مددکار حقوقی»، ترکیبی از خدمات مشاوره‌ای، آموزشی، حقوقی، داوری، فرهنگی، اجتماعی و تربیتی است که با هدف کاهش آسیب‌های اجتماعی و ارتقاء سطح آگاهی مردم اجرا می‌شود. فرآیند اجرا شامل مراحل زیر است:

ارجاع و مراجعه مخاطب: افراد به صورت حضوری یا تلفنی مراجعه می‌کنند یا از سوی ارگان‌هایی مانند کمیته امداد، بهزیستی یا آموزش‌وپرورش معرفی می‌شوند.

ارزیابی اولیه و دسته‌بندی موضوعات: با بررسی موضوع (اعم از کیفری، حقوقی، خانوادگی، ارث، ملکی و...) اقدام به ارائه راهکار یا مشاوره تخصصی می‌شود.

ارائه مشاوره و راهکار: بسته به نیاز مخاطب، مشاوره حقوقی، خانوادگی، شرعی، بهداشتی و اجتماعی ارائه می‌گردد.

برگزاری کارگاه‌ها و کلاس‌های آموزشی: آموزش مباحث مرتبط با مسائل حقوقی، آسیب‌های اجتماعی، سبک زندگی اسلامی، فرزندآوری و... در قالب کلاس‌های حضوری، هوشمند، صوتی-تصویری، و نیز کارگاه‌های بیست‌ساعته که معمولاً طی ده روز برگزار می‌شوند.

تشکیل پرونده شخصیتی در موارد خاص: برای برخی از مراجعین، با نظر مشاوران، پرونده شخصیتی تشکیل می‌شود تا تحلیل دقیق‌تری نسبت به شرایط فرد و راهکارهای پیشنهادی صورت گیرد.

تولید و ارائه محتوای فرهنگی: از جمله کتابچه‌های همراه، مقالات پژوهشی، کلیپ‌های آموزشی، مانش‌گرافی‌ها، قصه‌های مادرانه و محتواهای تربیتی برای استفاده مخاطبان.

پیگیری نتایج و ارزیابی اثربخشی فعالیت‌ها: از طریق نظرسنجی و ارزیابی رضایت مخاطبان، بررسی تغییرات رفتاری، خانوادگی و اجتماعی صورت می‌پذیرد.

جرقه اولیه شروع فعالیت: این طرح از دغدغه شخصی مصاحبه‌شونده نسبت به مقابله با آسیب‌های اجتماعی و ناآگاهی‌های حقوقی در جامعه آغاز شده است. ایده از سوی خود ایشان و همکارانشان پایه‌ریزی شده و بر اساس تجربه‌های قبلی در فعالیت‌های فرهنگی-اجتماعی شکل گرفته است.

مخاطب‌شناسی: مخاطبین شامل طیف گسترده‌ای از اقشار جامعه‌اند: نوجوانان، جوانان، میانسالان، دانش‌آموزان، دانشجویان، کارگران، اصناف، کارمندان، افراد کم‌درآمد، معلولان، مجردها و متأهلین. از نظر جغرافیایی نیز مخاطبین محدود به استان خاصی نیستند و از مناطق مختلف ایران، از جمله شمال کشور، مشهد و کردستان، بهره‌مند شده‌اند.

منابع انسانی: تیم اجرا متشکل از افراد متخصص در حوزه‌های مختلف است:

کارشناسان حقوقی، کیفری و فرهنگی

روحانیون متخصص در مسائل خانواده و شرعی

مربیان کودک و نوجوان

اساتید دانشگاه و حوزه علمیه

اعضای تیم پژوهشی جهت تولید محتوای مکتوب و علمی

ابزار و امکانات مورد نیاز:

فضاهای فیزیکی مانند مسجد، حسینیه یا سالن جلسات

تجهیزات کمک‌آموزشی از جمله صندلی، تخته، ویدئو پروژکتور، سیستم صوتی و تصویری

امکانات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری برای مستندسازی و تولید محتوا

وسیله نقلیه برای ایاب‌وذهاب

بیمه مسئولیت برای تیم اجرایی

بازتاب رسانه‌ای: این فعالیت در رسانه‌هایی مانند شبکه شبستان، کتابچه‌های تدوین‌شده زیر نظر استانداری لرستان، و رسانه‌های فرهنگی و اجتماعی منتشر شده است. مستندات و کلیپ‌هایی از فعالیت‌ها نیز تهیه شده که بازتاب اجتماعی و آموزشی مناسبی داشته‌اند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

نوآوری از نگاه مجری: نوآوری اصلی این فعالیت در تخصصی‌بودن و تلفیقی‌بودن آن است. برخلاف سایر طرح‌ها که اغلب عمومی و تک‌بعدی هستند، این فعالیت با بهره‌گیری از تیم تخصصی در حوزه‌های حقوقی، روانی، فرهنگی و شرعی، خدمات ترکیبی و ساختاریافته‌ای ارائه می‌دهد. همچنین، تولید محتواهایی مانند کتابچه‌های همراه و کلیپ‌های موضوعی از دیگر وجوه نوآوری این طرح است.

مهم‌ترین شاخصه و بخش برجسته فعالیت: شاخصه برجسته این فعالیت، پیگیری آسیب‌های اجتماعی و تمرکز بر پیشگیری و درمان این آسیب‌هاست. به‌ویژه تمرکز بر موضوعاتی چون طلاق، اعتیاد، ناباروری، ناامیدی و خودکشی. از نظر قالب و محتوا، هر دو وجه نوآورانه تلقی می‌شوند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیازسنجی: نیازهای اصلی مخاطبان در حوزه‌های آسیب‌های اجتماعی، فرهنگی و حقوقی شناسایی شده‌اند:

ناآگاهی نسبت به مسائل حقوقی

افزایش طلاق، اعتیاد، ناباروری، بی‌فرزندی

خودکشی، ناامیدی، مشکلات خانواده و تربیت فرزند

نحوه شناسایی نیازها: این نیازها از طریق مراجعات مستقیم، ارجاعات سازمان‌های دولتی و خیریه، و تحلیل کارشناسان تیم پروژه شناسایی و ریشه‌یابی شده‌اند.

پاسخ به نیاز:

آموزش در قالب کارگاه‌ها، کلاس‌ها و مشاوره‌ها

مداخله‌های عملی مانند معرفی به کمپ ترک اعتیاد

حمایت روانی برای افراد در معرض خودکشی یا ناامیدی

تشکیل پرونده شخصیتی و ریشه‌یابی مسائل فردی

نتایج و دستاوردها:

جلوگیری از طلاق در چندین پرونده

آگاهی بخشی نسبت به اعتیاد و تغییر رفتار در نوجوانان

افزایش امید به زندگی و تغییر نگرش مخاطبین

رضایت ۷۵٪ مخاطبان از فعالیت‌ها

تمایل مخاطبان به پرداخت هزینه برای شرکت مجدد در کارگاه‌ها یا دریافت مشاوره

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

موانع و چالش‌ها:

کمبود امکانات آموزشی و پژوهشی

نبود فضای دائمی برای برگزاری برنامه‌ها

نبود بیمه مسئولیت برای عوامل اجرایی

نبود وسیله نقلیه اختصاصی برای تیم

عدم حمایت مالی کافی از پژوهشگران و نخبگان فرهنگی

پیشنهادات برای ارتقا فعالیت:

تأمین دوربین حرفه‌ای برای ثبت مستندات

اختصاص وسیله نقلیه سازمانی

حمایت از نخبگان برای تولید محتوای پژوهشی

تأمین امکانات رایانه‌ای و نرم‌افزاری مناسب