کارگاه مادر دختری

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند، روش اجرا و مراحل:

فعالیت مورد نظر تحت عنوان کارگاه مادر-دختری تعریف شده که با هدف تقویت ارتباط عاطفی و روانی میان مادران و دختران در مقاطع ابتدایی دوره دوم و متوسطه اول در قالب کارگاهی آموزشی و بازی‌محور طراحی شده است. این طرح در مدارس و به‌صورت موردی در کانون‌ها یا امامزاده نیز اجرا شده است.

مراحل اجرایی طرح شامل موارد زیر است:

دعوت از مادران و دختران به محیط مدرسه یا محل اجرا.

اجرای بازی آغازین: بستن چشم دختران و یافتن مادرشان از میان جمع؛ هدف: تقویت شناخت و حس وابستگی.

نامه‌نویسی دختران به مادران: بیان احساسات پنهان از زبان نوجوانان.

آموزش ویژگی‌های روان‌شناختی نوجوانان از زبان خود آن‌ها به مادران.

بازی شناخت مادر از فرزند و بالعکس: سؤالاتی درباره علایق، روحیات و خصوصیات.

ارائه انتظارات مادران از زبان خودشان به دختران.

بازی‌های عاطفی و طنزآمیز: شامل جملات مثبت و منفی که باعث تقویت یا اصلاح بیان احساسات می‌شود.

آموزش مهارت‌های ارتباط مؤثر در خانواده توسط روانشناس.

بازی آشپزی مشترک (در برخی اجراها): تزیین سالاد توسط مادر و دختر با هم.

اهدای جوایز به مادران توسط دختران بر اساس امتیازات کسب‌شده.

آیین پایانی تشکر و قدردانی از مادر.

جرقه اولیه طرح:

برگرفته از تجربه‌های تبلیغی خانم فریسی در مدارس و مشاهده کاهش شدید ارتباطات عاطفی میان والدین و فرزندان به‌ویژه بعد از کرونا. دغدغه‌ای که او را به طراحی این مدل کارگاه برای مدرسه خود کشاند.

مخاطب‌شناسی:

دختران مقطع ابتدایی دوره دوم و متوسطه اول (کلاس‌های چهارم تا هشتم) و مادران آن‌ها. گروه سنی انتخاب شده برای این طرح، دارای قابلیت درک اولیه مباحث روان‌شناسی و نیز تعامل عاطفی نسبتاً مؤثر هستند.

منابع انسانی:

مجری اصلی خانم فریسی است که به تنهایی طراحی و اجرای کارگاه را بر عهده دارد. با این حال، قابلیت آموزش و اجرای گروهی توسط معاون پرورشی، معلمان و مربیان در مدارس وجود دارد.

ابزار و امکانات:

ابزارهای ساده‌ای مانند چشم‌بند، تابلو، میکروفون، کاغذ و قلم برای نوشتن نامه، وسایل ساده تزیین غذا و هدایا برای مادران. امکانات فنی و پیچیده مورد نیاز نیست و در اغلب مدارس قابل اجراست.

بازتاب رسانه‌ای:

بازتاب رسمی و رسانه‌ای نداشته است، اما بازتاب اجتماعی و دانش‌آموزی بسیار مثبت بوده است. دانش‌آموزان نسبت به اجرای برنامه ابراز رضایت داشته‌اند و فضای احساسی و شاد ایجاد شده در کارگاه را متفاوت و دل‌نشین دانسته‌اند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

وجه تمایز و نوآورانه بودن این فعالیت در چند محور است:

ترکیب بازی و آموزش روان‌شناسی و روایی: برخلاف برخی فعالیت‌های صرفاً سرگرم‌کننده، این طرح محتوایی آموزشی و روان‌شناسانه نیز دارد که از منابع دینی و علمی بهره می‌برد.

تمرکز بر حل تعارض مادر-دختر از طریق ارتباط عاطفی و آگاهی‌بخشی دوطرفه.

استفاده از قالب‌های غیرمستقیم برای آموزش آداب اجتماعی، فن بیان و مهارت‌های ارتباطی.

مهم‌ترین شاخصه‌ی این فعالیت از نظر مجری محتوا است؛ محتوایی که هم از نظر روان‌شناسی علمی بوده و هم ریشه در متون دینی و روایی دارد.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسأله‌شناسی و ریشه‌یابی:

نیاز اساسی مخاطبان کاهش ارتباط اجتماعی و عاطفی میان مادران و دختران، ضعف در فن بیان، عدم توانایی بیان احساسات و تعارضات درون خانوادگی است که بعد از کرونا تشدید شده است.

نحوه پاسخ‌دهی به نیاز:

ایجاد فضای شاد و تعاملی برای گفت‌وگوی مستقیم و غیرمستقیم مادر و دختر.

آموزش روان‌شناسی نوجوانی به مادران و انتقال دیدگاه‌های روایی در تربیت به فرزندان.

ایجاد فرصت برای بروز احساسات در قالب بازی، طنز و مسابقه.

آموزش آداب اجتماعی و کلامی به نوجوانان از طریق تعامل با بزرگ‌تر.

نتایج و دستاوردها:

تقویت روابط مادر-دختری

بهبود بیان احساسات و اصلاح برخی رفتارهای ارتباطی

رشد فن بیان و اعتماد به نفس در دختران

آگاهی والدین نسبت به روحیات نوجوان و درک بهتر شرایط سنی فرزند

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

کمبود مکان مناسب: بسیاری از مدارس فاقد فضای مناسب برای اجرای کارگاه هستند (مانند نمازخانه شلوغ یا تداخل با زنگ تفریح).

نبود منابع مالی: برای تهیه جوایز و وسایل اجرا، حمایت مالی وجود ندارد و امکان اجرای پیوسته محدود است.

مشکل در ارتباط برخی از دانش‌آموزان با والدین: برخی دانش‌آموزان به دلیل ضعف شدید در ارتباط یا نداشتن مادر، امکان مشارکت کامل را ندارند و چالش‌هایی در روند اجرا پدید می‌آورند.