رفتن به محتوای اصلی

هیئت نوجوانان

محسن افروغ | قم درس خارج دکتری

  • حوزه تخصصی فعالیت
    تربیتی-سیاسی
  • آیا این فعالیت مخاطبان ویژه‌ای دارد

    هیئت نوجوان در شهرستان کاشمر اگر چه برای سنی خاص و مخاطبی خاص شکل یافته اما در همان محدوده سنی به نحو گسترده کار خود را شروع کرده است، تبلیغات سراسری در سطح شهر به نحو حقیقی و مجازی، مساجد، سالن های ورزشی و تمامی مکان هایی که مخاطبین را جذب میکند، مهمترین حیطه‌ای که هیئت نوجوان بر آن متمرکز شده و در گستره اجرایی و برد تبلیغاتی آن بسیار موثر هست نهاد آموزش و پرورش شهرستان است، مسئولین هیئت در جلسات متعدد با مسئولین آموزش و پرورش از مدیر آن آقای تاج محمدی تا معاون پرورشی و مدیر کانون فرهنگی لقمان حیطه و اهمیت هیئت را تبیین کرده و آنان را متقاعد کردند تا هیئتی زیر نظر آموزش و پرروش و با مدیریت اجرایی و محتوایی موسسه امت شکل گیرد، پر واضح است که وقتی نام آموزش و پرورش شهرستان مطرح میشود اعتماد دانش آموزان و خانواده ها به برنامه های ارائه شده بیشتر خواهد شد، از طرف دیگر در بخش نامه ها، امتیازات و تبلیغات هیئت همکاری با این نهاد بسیار موثر است و همین امر نیز باعث شد هیئت نوجوانان گستره عمیقی پیدا کرده و بسیاری از مدارس را پوشش دهد.

  • آیا این فعالیت جهت محیط خاصی طراحی شده است؟

    خیر مهم آن است که با این قشر بتوانیم کار را شروع کنیم و چه بسا برای فاطمیه امسال در مسجد فاطمه الزهرا س چهارراه معصومیه قم برگزار می شود و یا در محرم سال قبل در فضای کانون تربیتی و سالی دیگر در فضای مدرسه برگزار شده است.

مسالهِ اصلی این فعالیت چیست؟

مسال اصلی:
پرداختن به قشر نوجوان در جهت تربیت نسل مومن و انقلابی آینده کشور البته با روش خاص و متناسب با روحیات نوجوان

اهداف
آنچه ما را به سمت هیئت نوجوان سوق داده و میکشاند نیاز ضروری و مبرم نوجوانان به دریافت منابع معرفتی صحیح در فضایی آرام و بی تنش و با چاشنی احساسات و محبت است، مخاطب ما امروز با وسائل ارتباطی گونه‌گونی سرو کار دارد، هر لحظه در فضای مجازی و حقیقی آماج شبهاتی است که به صورت هدفمند و حساب شده مطرح میشود، حساس ترین مخاطب امروز نوجوانان هستند زیرا اولا بخش عمده‌ای از جامعه را شکل داده و اثر گذار در سیر کلی اهداف دین و انقلاب هستند و ثانیا آینده سازان این کشورند، چنانچه به لحاظ عقیدتی بتوان آنان را همراه کرد قطعا در آینده کشور و انقلاب تاثیر بسزایی خواهند داشت.
از طرف دیگر هیئت فضایی است که بدون الزام و اجبار بیرونی مانند مدارس همراه است و شوق و حرارت درونی افراد را به آن میکشاند، لذا آن هجمه ها و نیاز و این ظرفیت عظیم هیئت برای ارتباط و انتقال معارف که مملو از شور حسینی است ما را به برپایی هیئت نوجوانان متمایل کرد.

سیاست های کلان
به صورت خلاصه اگر بخواهم بیان کنم چند سیاست کلی بر هیئت نوجوانان حاکم است که اهدافی را دنبال میکند:
الف) عدم تحمیل عقائد و اندیشه‌ها بر افکار باز و آزاد مخاطبین و همراه کردن آنان با اندیشه های صحیح با تفکر آزاد خود، هرگز در فضای هیئت القاء معارف بدون تفکر و یک جانبه صورت نمیگیرد بلکه آنچه جزء اصول و سیاست های حاکم بر هیئت است رسیدن مخاطب به معارف حقه با تحلیل و بررسی و تفکر و البته همراهی مربیان کارآزموده با اوست.
ب) استفاده از ظرفیت نوجوانان در پیشبرد اهداف هیئت، در این زمینه نوجوان در عرصه های مختلف اجرایی، فرهنگی و مشارکت در محتوای ارائه شده در حلقه همکاری میکنند.
هدف از تمامی این امور رسیدن به شخصیت مستقل و هویت انسانی و دینی نوجوانان است، نوجوان به اصالت و ارزش خود پی برده و باور های خود را بر پایه زیربنایی محکم پی ریزی کرده و در ادامه مسیر با مشکل مواجه نشود.

نوآوری و امتیاز این فعالیت نسبت به سایر فعالیت‌های تبلیغی چیست؟

1. تولید محتوا از نظر تا عمل توسط طلاب: بدین معنا که طلاب خود ابتدا ایات قرآن را مطالعه و آیات مرتبط با یک موضوع را استخراج و با مراجعه به تفسیر دسته بندی می کنند و سپس با همفکری سعی می کنند این مباحث را به صورت خاص برای قشر نوجوان «ساده سازی» کنند.
2. طراحی متناسب با روحیات نوجوان: معمولا مواجهه روحانیت با نوجوان بر اساس زوایه دید خود است و این مساله باعث می شود ارتباط به خوبی شکل نگیرد لذا این گروه با مطالعه آثار تربیتی از اندیشنمدانی همچون مقام معظم رهبری، مرحوم حائری، و.... سعی می کنند با اصول تربیتی خاص با نوجوان رفتار کنند و یا مثلا به صورت گفتگویی فضا را پیش ببرند تا اینکه صرفا گفتگو یک طرفه باشد.
و...

طرح عملیاتی خود در این فعالیت را ارائه کنید

هیئت نوجوانان قالبی متفاوت از سایر هیئات مرسوم سنتی دارد، اگر چه هر کدام در جای خود ضروری و لازم و مفید است اما فعالیت این هیئت به نحو مرسوم که شروع هیئت با زیارت عاشورا و بعد منبر و سخنرانی و مداحی باشد نبود، بلکه شروع هیئت با تلاوت چند آیه از قرآن کریم همراه بود و پس از آن محور اصلی هیئت بر پایه حلقه هایی بود که از حدودا 15 نفر دانش آموز نوجوان و یک مربی تشکیل میشد، کلیدی ترین رمز موفقیت هیئت نوجوانان همین حلقات است، در این حلقه ها دانش آموز به راحتی سوال خود را با مربی در جریان گذاشته و پاسخ خود را دریافت میکند و در این فضا کاملا آزادانه به گفت و گو میپردازد، میتواند مطلبی را به نقد و بررسی گذاشته و حول آن سوالات مختلفی را مطرح کند، فضای حلقه آرام و بی تنش و البته با مدیریت مربی کارآزموده همراه است، محتوایی توسط مربی در این حلقه ارائه شده که در ادامه اگر لازم شد در مورد محتوا توضیحاتی خواهم داد و پس از آن دانش آموز با تحلیل و بررسی خود به نتیجه مطلوب مربی و محتوای مورد نظر خواهد رسید، البته تمام این موارد با ملاحظات جدی و مدیریت مربی همراه است که در جای لازم مسائل را به سمت دیگری سوق دهد و مانع ایجاد شبهات دیگری که درک آن نیاز به مقدمات زیاد و پیچیده‌ای دارد میشود.
پس از اتمام حلقه ها تمام دانش آموزان در قسمت جلو حسینیه جمع شده و یکی از سخنواران مناسب با سن مخاطبین به مدت کوتاهی درباره همان محتوای ارائه شده در حلقه ها صحبت میکند و محتوای آن روز را جمع بندی میکند، و در نهایت هم مداح به سینه زنی پرداخته و هیئت به اتمام میرسد.

معرفی طرح

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند، روش اجرا، مراحل:

فعالیت موردنظر «هیئت نوجوانان» است که با هدف ایجاد هویت نوجوانی و تربیت اعتقادی، دینی و اجتماعی نوجوانان طراحی شده است. این فعالیت از مرحله ایده‌پردازی تا اجرا، کاملاً توسط گروه تبلیغی انجام شده و بر اساس مطالعات قرآنی، مدل‌های تربیتی و تجارب میدانی تدوین شده است.

مرحله اول: تدوین محتوای تربیتی و تبلیغی

این گروه ابتدا تمام قرآن را مطالعه کرده و آیاتی که مرتبط با استکبارستیزی و هویت‌یابی نوجوانان بوده را استخراج کرده است.

در کنار مطالعات قرآنی، از کتاب‌های تربیتی آقای صفایی، حائری شیرازی و مقام معظم رهبری بهره گرفته شده است.

مدلی تربیتی تدوین شده است که تربیت باید از تفکر آزاد آغاز شود، در تضادها شکل بگیرد و هویت نوجوانان به آن‌ها بازگردانده شود.

مرحله دوم: اجرای عملی در قالب هیئت نوجوانان

برای اولین‌بار در سال 1400، در کاشمر، این هیئت تأسیس شد.

تمام بخش‌های هیئت از ورودی تا سن اجرا، مداحی، مسئولین، طراحی محتوا و حتی شعرها، متناسب با نوجوانان طراحی شده است.

جلسات به‌جای روش سنتی حلقه‌محور بوده، یعنی نوجوانان در گروه‌های کوچک تقسیم شده‌اند و هر حلقه یک مربی طلبه داشته است.

محتوا در ده جلسه تنظیم شده و در محرم ارائه شده است.

آموزش مربیان به‌گونه‌ای بوده که روش صحیح برخورد و ارتباط با نوجوانان را بیاموزند.

هر روز یک تمرین یا فعالیت مرتبط با محتوای جلسه به نوجوانان داده شده است، مانند تحلیل یک تصویر، مصاحبه با والدین و ...

جلسات همراه با سنجش و امتیازدهی بوده و در پایان، افراد برتر به شیوه‌ای تربیتی تقدیر شده‌اند.

مرحله سوم: گسترش فعالیت و تثبیت هیئت

در سال‌های بعد، این هیئت در مناطق دیگر نیز گسترش یافت و اکنون به‌صورت هفتگی در قالب چهارشنبه‌شب‌ها ادامه دارد.

محتوای جلسات جدید، بر اساس مسائل روز جامعه و نیازهای نوجوانان تنظیم شده است.

جلسات ویژه‌ای برای والدین و مربیان نیز برگزار شده است تا آن‌ها نیز در جریان فعالیت‌ها قرار بگیرند.

مرحله چهارم: تولید محتوای تکمیلی و علمی

درسنامه‌ای شامل 12 جلسه با موضوع دشمن‌شناسی و نبرد اراده‌ها تدوین شده است.

محتوای دیگری با محوریت هویت نوجوان تدوین و برای چاپ آماده شده است.

تصاویر و نمایشگاه‌های مرتبط با نوجوانان، با کمک هوش مصنوعی طراحی شده‌اند.

مخاطب‌شناسی:

نوجوانان مقطع متوسطه اول و دوم

هم پسران و هم دختران در دو فضای جداگانه

هم مذهبی‌ها و هم افراد غیرفعال مذهبی (از طریق تعامل گسترده و جذب در مناطق مختلف)

ابزار و امکانات مورد نیاز:

مکان ثابت یا سیار برای برگزاری جلسات (مسجد، امامزاده، فضای آموزشی)

محتوا و برنامه‌های طراحی‌شده برای هر جلسه

مربیان آموزش‌دیده و روحانیون آشنا با تربیت نوجوانان

سیستم جذب و پایش شرکت‌کنندگان

بازتاب رسانه‌ای:

مستند این برنامه در شبکه خراسان رضوی و شبکه افق پخش شده است.

در هفته‌نامه افق حوزه منتشر شده است.

تبلیغات در فضای مجازی و اطلاع‌رسانی از طریق برنامه شاد و شبکه‌های اجتماعی آموزش و پرورش انجام شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تلفیق مدل‌های قرآنی، روایی و تربیتی در یک الگوی اجرایی منسجم.

برگزاری جلسات هیئت نوجوانان به‌صورت حلقه‌ای و تعاملی به‌جای روش سنتی.

ایجاد نقش فعال برای نوجوانان در تمامی بخش‌های اجرایی هیئت (مدیریت رسانه، تدارکات، مداحی، سخنرانی و ...).

استفاده از روش‌های میدانی و تعامل با نوجوانان برای هویت‌سازی دینی و ملی.

تهیه محتواهای مدون (درسنامه، نمایشگاه، محصولات چاپی) برای استفاده سایر هیئت‌ها و مراکز فرهنگی.

مهم‌ترین شاخصه:

مدل تربیتی خاصی که در این برنامه تدوین شده و بر اساس اصول علمی تربیتی اجرا می‌شود.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسئله‌شناسی و ریشه‌یابی:

نوجوانان درگیر بحران هویت هستند و الگویی برای هویت‌یابی ندارند.

اغتشاشات 1401 نشان داد که یکی از اصلی‌ترین مشکلات نوجوانان، مسئله هویت است.

نوجوانان در معرض بمباران الگوهای نامناسب از طریق فضای مجازی قرار دارند.

فعالیت‌های مذهبی سنتی نتوانسته‌اند نوجوانان را جذب کنند و آن‌ها را درگیر کنند.

چگونگی برطرف کردن نیاز:

ارائه جلسات هیئت تعاملی و درگیرکننده به‌جای روش‌های خطابی یک‌طرفه.

استفاده از مدل‌های نوین آموزشی برای ایجاد درک صحیح از هویت ملی، دینی و انقلابی.

ایجاد نقش‌های فعال برای نوجوانان در اجرای برنامه‌های فرهنگی و مذهبی.

نتایج و دستاوردها:

ایجاد جبهه فرهنگی در کاشمر که اکنون چندین مجموعه دیگر نیز با آن همکاری دارند.

توسعه جلسات به‌صورت مستمر و ادامه فعالیت‌های هیئت در طول سال.

بالا رفتن انگیزه و سطح هویتی نوجوانان شرکت‌کننده.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

موانع اجرایی:

عدم حمایت‌های کافی از مراکز فرهنگی و تبلیغی.

نیاز به طلبه‌های متخصص در تربیت نوجوانان (چالش کمبود نیروی انسانی).

مقاومت برخی نهادهای سنتی در برابر تغییر روش‌های تبلیغی.

مشکلات مالی و نبود بودجه کافی برای گسترش فعالیت‌ها.

برنامه‌های مکمل برای عمق‌بخشی:

ایجاد دوره‌های تربیتی برای مربیان و طلبه‌های جوان.

طراحی دوره‌های آموزشی برای خانواده‌ها جهت تقویت نقش تربیتی والدین.

گسترش تعامل با آموزش و پرورش برای افزایش تأثیرگذاری.

برنامه‌های توسعه‌ای آینده:

ادامه هیئت‌های نوجوانان در مناطق دیگر با همکاری مجموعه‌های فرهنگی.

تهیه بسته‌های آموزشی برای مربیان و توسعه شبکه مربیان تربیتی.

برگزاری اردوهای مستمر برای افزایش تأثیر تربیتی برنامه.

مسیرهای ارتباطی

عنوان گروه: گروه تبلیغ تخصصی افق انقلاب
شناسه ارتباطی در ایتا: @Mohsenafrough
شماره تماس : 09376104941

فایل‌ها و مستندات

ارسال دیدگاه

متن ساده

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • نشانی‌های وب و پست الکتونیکی به صورت خودکار به پیوند‌ها تبدیل می‌شوند.
بازگشت به بالا