نقش‌آفرینان نوجوان

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت این مجموعه تحت عنوان "نقش‌آفرینان نوجوان" توسط گروه فرهنگی تربیتی رسول مهر انجام می‌شود که در دفتر تبلیغات استان گلستان (گنبد کاووس) ثبت شده است. این طرح به‌منظور تربیت نیروی جوان متعهد انقلابی برای آینده طراحی شده و بر مبنای بیانیه گام دوم انقلاب و تأکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر سپردن مسئولیت‌ها به حلقه‌های میانی شکل گرفته است.

فرآیند و مراحل اجرا:

مطالعه و تدوین چشم‌انداز: فعالیت از مطالعه بیانیه گام دوم انقلاب آغاز شد و بر اساس تأکیدات رهبری بر جوانان متعهد، سند چشم‌انداز هشت‌ساله‌ای تدوین شد. هدف این سند، تربیت نیروی جوان انقلابی متعهد است که در آینده بتوانند نقش‌های مدیریتی و مسئولیت‌های اجتماعی را بر عهده بگیرند.

اجرای محله‌محور: طرح به‌صورت محله‌محور در هشت محله گنبد کاووس اجرا می‌شود. هر محله دارای یک گروه تأثیرگذار به نام "نقش‌آفرینان" است که با محوریت مساجد و روحانیون محله فعالیت می‌کنند. در این راستا، برای مساجدی که روحانی نداشتند، از اعضای گروه به‌عنوان روحانی استفاده شده و برای مساجدی که روحانی داشتند، هماهنگی با دفتر تبلیغات انجام شده است.

مسئولیت‌سپاری و نقش‌آفرینی نوجوانان: در این طرح، تمامی کارها و مسئولیت‌ها به نوجوانان سپرده می‌شود و بزرگ‌ترها فقط نقش مشاور و راهنما را دارند. این رویکرد باعث می‌شود که نوجوانان در محیطی مستقل رشد کرده و مهارت‌های مدیریتی، مسئولیت‌پذیری، و نقش‌آفرینی را کسب کنند.

فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی: گروه‌های نقش‌آفرین در هر محله، فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی و مذهبی متنوعی را اجرا می‌کنند؛ از جمله برگزاری ایستگاه‌های صلواتی، موکب، مراسمات مذهبی، عیادت از بیماران، کمک به همسایگان نیازمند، و برنامه‌های آموزشی.

مدیریت و نظارت: مدیریت کلی طرح توسط گروه فرهنگی تربیتی رسول مهر انجام می‌شود که مقر اصلی آن در مسجدالنبی واقع است. این گروه به‌عنوان مرکز هماهنگی و نظارت بر تمامی فعالیت‌های محله‌محور عمل می‌کند.

ارتباط با نهادهای فرهنگی: این طرح با همکاری نهادهای فرهنگی و مذهبی از جمله آستان قدس رضوی و اداره اوقاف اجرا می‌شود.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان این طرح نوجوانان و جوانان محله‌های مختلف گنبد کاووس هستند که به‌عنوان نیروهای بالقوه تأثیرگذار اجتماعی شناخته می‌شوند. همچنین، تلاش می‌شود تا این نوجوانان پس از تربیت، به‌عنوان مدیران آینده مساجد و محله‌ها نقش‌آفرینی کنند.

ابزار و امکانات:

مکان‌ها: مساجد به‌عنوان پایگاه اصلی فعالیت‌ها انتخاب شده‌اند. علاوه بر آن، کانون فرهنگی تربیتی شهید رجایی که دارای امکانات متنوعی از جمله کلاس‌های هوشمند، سالن آمفی‌تئاتر، و فضای بازی میدانی است، به‌عنوان مرکز آموزش و اجرای برنامه‌ها استفاده می‌شود.

منابع مالی و لجستیکی: طرح از حمایت آستان قدس رضوی و همکاری با سازمان تبلیغات اسلامی برخوردار است. همچنین، از امکانات مردمی و محلی نیز بهره‌برداری می‌شود.

بازتاب رسانه‌ای:

طرح نقش‌آفرینان نوجوان با استقبال زیادی مواجه شده و در برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی محلی بازتاب گسترده‌ای داشته است. همچنین، ارتباطات فرهنگی با مسئولین استان و حتی پیشنهاداتی برای گسترش طرح در سایر استان‌ها ارائه شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

این طرح دارای ویژگی‌های نوآورانه زیر است:

محله‌محوری و حلقه‌های میانی: طرح با تأکید بر فعالیت‌های محله‌محور و سپردن مسئولیت‌ها به نوجوانان به‌عنوان حلقه‌های میانی شکل گرفته است. این رویکرد به‌عنوان یک نوآوری مدیریتی و تربیتی شناخته می‌شود.

مسئولیت‌سپاری کامل به نوجوانان: در این طرح، تمامی مسئولیت‌ها به نوجوانان سپرده می‌شود و بزرگ‌ترها فقط نقش مشاور و راهنما را دارند. این شیوه باعث رشد استقلال فکری و مهارت‌های مدیریتی در نوجوانان می‌شود.

رهبری محلی و تربیت مدیران آینده: هر محله دارای یک رهبر محلی (نوجوان) است که به‌عنوان مسئول اصلی گروه نقش‌آفرین فعالیت می‌کند. این رهبران محلی به‌طور مستقیم با امام جماعت محله در ارتباط هستند و فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی را هدایت می‌کنند.

برنامه‌های جامع فرهنگی و اجتماعی: شامل برنامه‌های متنوع مذهبی، فرهنگی، اجتماعی و تربیتی است که باعث جذب نوجوانان و شکستن تابوی فاصله بین نسل جوان و مساجد شده است.

نوآوری در روش‌های جذب: از برنامه‌های شاد، جشنواره‌ها، مسابقات و فعالیت‌های تفریحی برای جذب نوجوانان استفاده می‌شود.

مهمترین شاخصه این فعالیت، محتوا و سناریوی نوآورانه در زمینه مسئولیت‌سپاری و تربیت رهبران محلی است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

فقدان مسئولیت‌پذیری و رهبری در نوجوانان: این طرح به نیاز تربیت نوجوانان متعهد و مسئولیت‌پذیر برای آینده پاسخ می‌دهد.

فاصله نسل جوان با مساجد و فعالیت‌های مذهبی: طرح با استفاده از روش‌های نوین و متنوع، این فاصله را از بین برده و مساجد را به پایگاه‌های فرهنگی و اجتماعی تبدیل می‌کند.

نیاز به پیوند محله، مسجد و مدرسه: با تمرکز بر محله‌محوری و ایجاد حلقه‌های ارتباطی بین مسجد، مدرسه و منزل، به نیاز جامعه برای پیوند نسل جوان با نهادهای دینی پاسخ می‌دهد.

ایجاد حس دغدغه‌مندی و مسئولیت اجتماعی: با ایجاد دغدغه‌های اجتماعی و فرهنگی در نوجوانان، آنها را به کنشگران اجتماعی و فعالان فرهنگی تبدیل می‌کند.

نتایج و دستاوردها:

رشد مهارت‌های مدیریتی و رهبری: نوجوانان به‌عنوان رهبران محلی رشد می‌کنند.

افزایش مشارکت اجتماعی و فرهنگی: فعالیت‌های گسترده در محله‌ها باعث افزایش مشارکت نوجوانان در امور اجتماعی شده است.

تربیت نیروی جوان متعهد انقلابی: طبق چشم‌انداز هشت‌ساله، این طرح به تربیت جوانانی متعهد و انقلابی منجر خواهد شد.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

نگاه سنتی به مدیریت مساجد: عدم پذیرش مسئولیت‌سپاری به نوجوانان در برخی مساجد توسط روحانیون یا اعضای قدیمی.

موانع فرهنگی و اجتماعی: به‌خصوص در مناطقی که فرهنگ غالب متفاوت است، مانند اهل سنت.

کمبود منابع مالی و امکانات: مشکلات مالی برای اجرای برنامه‌ها و تأمین تجهیزات.

موازی‌کاری و رقابت با طرح‌های مشابه: وجود طرح‌های مشابه مانند طرح شهید بهنام محمدی که بدون هماهنگی فعالیت می‌کنند و گاه رقابت و مداخله ایجاد می‌کنند.

موانع ساختاری و سازمانی: عدم هماهنگی با پایگاه‌های بسیج و برخی نهادهای فرهنگی.

نیاز به تثبیت مکان و پایگاه فرهنگی: نگرانی از جدا شدن فعالیت‌ها از مساجد به‌علت استفاده از کانون فرهنگی تربیتی.