مدارس شبانه‌روزی حفظ قرآن

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و مراحل اجرا:

فعالیت در حوزه تبلیغی حفظ قرآن کریم به صورت شبانه‌روزی اجرا می‌شود. ابتدا دو ماه پیش از آغاز دوره، فراخوان ثبت‌نام منتشر می‌شود. سپس شرکت‌کنندگان با مصاحبه‌ و تست‌هایی شامل ارزیابی هوش، استعداد حفظ، و اخلاق‌سنجی گزینش می‌شوند. افراد پذیرفته شده وارد یک «دوره آزمایشی» یا «دوره اقتدار» کوتاه‌مدت می‌شوند. پس از آن، افراد نهایی به دوره اصلی راه پیدا می‌کنند که به شکل روزانه و منظم حفظ قرآن را با حجم افزایشی آغاز می‌کنند (از نیم صفحه تا دو صفحه در روز). در کنار آن مباحث مفاهیم قرآنی، روان‌خوانی، اخلاق، معرفت اهل‌بیت، امامت و توسلات نیز تدریس می‌شود.

جرقه اولیه:

جرقه اولیه این فعالیت در سال ۱۳۹۰ پس از آشنایی شخصی مجری با فرآیند حفظ قرآن در یکی از موسسات قرآنی بوده است. ایشان پس از این تجربه، علاقه‌مند به اجرای آن در استان خود (خرم‌آباد) شدند و پس از اعمال برخی تغییرات، آن را بومی‌سازی کرده و اجرا کردند. این طرح از همان سال اول با موفقیت همراه شد و بعدها در دیگر نقاط نیز مورد الگوبرداری قرار گرفت.

قالب فعالیت:

قالب اصلی، آموزش شبانه‌روزی و ساختارمند حفظ قرآن است. کلاس‌ها به صورت گروهی حداکثر ده‌نفره برگزار می‌شود و هر گروه یک استاد مجرب دارد. خوابگاه‌ها نیز براساس سنین مختلف از هم تفکیک شده‌اند. همه چیز در چارچوب آئین‌نامه و نظم خاصی طراحی شده است.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان این طرح، نوجوانان و جوانان پسر بین ۱۲ تا ۲۲ سال هستند که مجرد باشند. البته در سال‌های اول طرح، برای خواهران نیز اجرا شده اما به دلیل مشکلات اجرایی، متوقف گردیده است. انتخاب افراد نیز با در نظر گرفتن جنبه‌های جسمی، روحی و آمادگی اخلاقی انجام می‌گیرد.

منابع انسانی:

اساتید از میان افراد متخصص در حوزه قرآن (حوزه علمیه و حافظان قرآن) انتخاب می‌شوند. تیم اجرایی نیز شامل کادرهای آموزش، پشتیبانی و اجرایی است که بعضاً از فارغ‌التحصیلان همین دوره‌ها هستند.

ابزار و امکانات:

ابزار آموزشی شامل قرآن‌های خطی ۱۵ سطری، ترجمه‌های مفهومی، دستگاه‌های پخش صوت برای تمرین شنیداری، پروژکتور و تجهیزات کمک‌آموزشی است. همچنین امکانات رفاهی مانند خوابگاه، ورزش‌های روزانه، اردوهای ماهانه، اردوهای زیارتی (در پایان دوره تابستانه یا سالانه)، و نظم داخلی بدون استفاده از موبایل (غیر از روزهای تعطیل) از جمله ویژگی‌های محیطی است.

بازتاب رسانه‌ای:

بازتاب طرح در سطح فضای مجازی از طریق پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی (مانند ایتا، واتساپ) و همچنین تبلیغات محیطی در مساجد، حسینیه‌ها و مدارس صورت می‌گیرد. از ظرفیت آموزش و پرورش نیز برای معرفی طرح در مسابقات قرآنی استفاده شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

وجه تمایز اصلی این طرح در «محتوای غنی و تأثیر عمیق تربیتی» آن است. به گفته مجری، حفظ قرآن صرفاً هدف نهایی نیست بلکه تربیت فردی آشنا با مفاهیم، اخلاق، معرفت و آداب قرآنی مدنظر است. دو ماه حضور مستمر و شبانه‌روزی نوجوانان در یک فضای آموزشی منضبط و متأثر از قرآن، تأثیر بلندمدت تربیتی بر افراد دارد. حتی اگر افراد بعدها حفظ را فراموش کنند، اثرات رفتاری و معرفتی ماندگار است. بنابراین، محتوای برنامه و ساختار اعتکاف‌گونه آن، مهم‌ترین شاخصه و تمایز این فعالیت است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان:

نیاز نوجوانان به تربیت قرآنی، انس با مفاهیم الهی، و داشتن الگویی معنوی و ساختارمند برای رشد اخلاقی و معرفتی از اصلی‌ترین نیازهایی است که این طرح به آن پاسخ داده است.

رفع نیاز و دستاوردها:

افرادی که در این طرح شرکت کرده‌اند، حتی پس از گذشت سال‌ها، همچنان با قرآن انس دارند و اثرات تربیتی آن در شخصیت و رفتار آنان مشهود است. برخی از فارغ‌التحصیلان طرح اکنون در مشاغل گوناگون و حتی در جایگاه استاد قرآن فعالیت دارند. تربیت نیروهای قرآنی متعهد، خودآگاه و اثرگذار از جمله مهم‌ترین دستاوردهای این طرح است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

دو چالش اصلی شناسایی شده است:

عدم همکاری ارگان‌های دولتی: نهادهای فرهنگی و غیرفرهنگی گاهی از در اختیار گذاشتن فضاهای مناسب (مانند مدارس شبانه‌روزی یا اردوگاه‌ها) خودداری می‌کنند یا دیدگاه متفاوتی نسبت به فعالیت دارند و از طرح حمایت نمی‌کنند.

عدم حمایت عملی با وجود رضایت ظاهری: اگرچه برخی مسئولان طرح را می‌پسندند و از آن تعریف می‌کنند، اما پای کار نمی‌آیند و حمایتی از اجرای آن نمی‌شود، که این مسأله توسعه فعالیت را با مشکل مواجه کرده است.