اشتغال بانوان قرآنی و خودسرپرست

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

این فعالیت از سال ۱۴۰۰ با هدف ایجاد اشتغال برای زنان خودسرپرست و بانوان قرآنی روستا آغاز شد. جرقه اولیه آن از تعامل با بسیج محلات و فعالیت‌های قرآنی شکل گرفت. پس از شناسایی بانوان دارای مهارت در محله، صندوقی تحت عنوان صندوق خوداشتغالی تأسیس شد و با دریافت وام از بسیج، فرآیند فعالیت رسمی آغاز گردید.

فرآیند اجرای طرح به صورت زیر است: ابتدا بانوان مستعد در جلسات قرآنی شناسایی شدند. سپس لیستی از افراد دارای مهارت (بافت، دوخت لباس عربی و...) تهیه شد. در ادامه، این بانوان در کلاس‌هایی که ابتدا در خانه شخصی مجری برگزار می‌شد آموزش دیدند. پس از آموزش، سفارش‌هایی از بازار دریافت شده و بانوان در خانه‌های خود به تولید می‌پردازند. تحویل سفارش‌ها نیز به خانه مجری انجام می‌شود.

مراحل اجرا شامل:

شناسایی بانوان دارای مهارت از دل جلسات قرآنی

تشکیل صندوق و دریافت وام

تهیه ابزارهای اولیه از جمله چرخ‌های بافت

آموزش عملی

دریافت و توزیع سفارش

نظارت و ارزیابی بر تولید و تحویل نهایی

قالب اجرایی: کارگاه‌های کوچک خانگی بدون مکان ثابت، با محوریت منزل شخصی مجری

مخاطب‌شناسی: مخاطبان شامل زنان خودسرپرست، زنان علاقه‌مند به فعالیت‌های قرآنی، دختران نوجوان و جوان محله هستند. فعالیت قرآنی شامل حلقه‌های سنی مختلف است: کودک، نوجوان، جوان و پیشکسوت. فعالیت اشتغال‌زایی ابتدا با زنان بزرگسال آغاز شده و بعدها نوجوانان نیز آموزش دیده‌اند.

منابع انسانی: هسته اولیه توسط خانم باوی به عنوان مسئول و مربی قرآنی اداره می‌شود. سایر اعضای تیم از بانوان محل، از جمله مربیان قرآن و استادان هنرهای دستی هستند. پایگاه بسیج محلات نیز پشتیبان ساختاری طرح است.

ابزار و امکانات: نیاز اصلی، مکان ثابت برای استقرار فعالیت‌هاست. ابزارهای فعلی شامل چرخ‌های بافت دست‌دوم، تجهیزات آموزشی اولیه و وسایل قرآنی محدود است. کمبود امکاناتی چون مکان، وسایل بافت و قرآن از موانع اصلی است.

بازتاب رسانه‌ای: بازتاب رسانه‌ای محدودی در فضای مجازی از طریق واتساپ و گروه‌های محدود انجام شده است. یک‌بار نیز در شبکه‌ای با نام «با کلام» تبلیغ شده و سفارش‌هایی به شهرهایی مانند اصفهان و شیراز ارسال شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

به‌گفته مجری، تمایز اصلی این طرح در ادغام دو مسیر مهم است: ارتقاء سطح قرآنی بانوان و ایجاد اشتغال خانگی پایدار. از دل جلسات قرآنی، شناسایی مهارت و اشتغال‌زایی صورت می‌گیرد، به‌طوری‌که زنان بتوانند هم نقش‌های خانوادگی‌شان را حفظ کنند و هم درآمد کسب نمایند.

مهم‌ترین شاخصه و بخش برجسته فعالیت، ایجاد اشتغال از دل جلسات قرآنی است؛ جایی که محتوا و سناریو به شکلی هوشمندانه در هم تنیده شده است. سناریوی طرح، یعنی جمع‌آوری زنان در فضایی قرآنی، آموزش مهارت، تأمین سفارش و تحویل آن، نشان‌دهنده نوآوری اجرایی طرح است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

این طرح ناظر به نیازهای مهمی مانند:

نیاز زنان خودسرپرست به استقلال مالی

نبود فرصت شغلی برای بانوان محلی

تقویت هویت دینی و قرآنی

است. فعالیت با شناسایی مهارت‌ها و فراهم کردن بستری برای اشتغال در منزل، پاسخ مستقیم به این نیازها می‌دهد. زنان از نظر مالی توانمند شده‌اند و کارآموز های این طرح بعد 3 سال توانستند کارگاه های کوچک خانگی ایحاد کنند،سطح دینی‌شان ارتقاء یافته و اعتماد به نفس بیشتری کسب کرده‌اند. نمونه‌ای از دستاوردها، تشکیل گروه جهادی «فدائیان رهبر» از دل همین جمع بانوان و مشارکت در تهیه جهیزیه برای زوج‌های جوان است. همچنین افزایش سواد قرآنی و مهارت‌های فنی گزارش شده است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

از دید مجری طرح، چالش‌ها در چند سطح بروز کرده‌اند:

چالش مالی: گرانی وسایل، ناکافی بودن وام، هزینه جریمه اشتباهات تازه‌کارها

چالش اجرایی: نبود مکان ثابت، دشواری آموزش و نظارت پراکنده خانه‌به‌خانه

چالش مدیریتی: دشواری کنترل کیفی کار بانوان تازه‌کار، مسئولیت پذیری در قبال سفارش‌های خراب شده

چالش روانی: مقاومت اولیه در برابر ناملایمات، فشارهای روانی، تهدید به توقف فعالیت

مجری در برابر این موانع ایستادگی کرده و فعالیت را به مرحله‌ای رسانده که اکنون «روی غلتک افتاده است».