جلسات پرسش و پاسخ خانگی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و مراحل اجرا: این فعالیت تبلیغی با حضور در روستایی با شرایط خاص و جمعیتی با تعلقات مذهبی متفاوت (بین دو مرکز اصلی وهابیت) آغاز شد. مجری طرح ابتدا با ساکن شدن در همان روستا و حضور میدانی در میان مردم، از طریق مشارکت در حل مشکلات اجتماعی، اقتصادی و خانوادگی آنان، اعتمادسازی کرد. کمک به ساخت خانه‌ها، پیگیری مشکلات حقوقی، درمانی و عمرانی، زمینه ورود وی به قلب مردم را فراهم نمود. پس از چند سال، با جلب اعتماد عمومی، فرآیند ساخت حسینیه، سپس مسجد و فعال‌سازی آن آغاز شد. در ادامه، برنامه‌های مذهبی، مناسبت‌محور، جلسات قرآن، منبر، راه‌اندازی نماز جماعت و جذب جوانان از طریق اردوهای فرهنگی-معرفتی دنبال شد.

جرقه اولیه: جرقه اولیه این فعالیت، درک یک نیاز عمیق فرهنگی و دینی در یک روستای کم‌برخوردار و دارای زمینه‌های وهابیت بود که با نگاه تربیتی و عملگرایانه وارد میدان شد. تجربه شخصی مجری و توصیه استادش مبنی بر "با عملت نشان بده" به جای صرفاً "با زبان گفتن"، آغازگر این مسیر بود.

جزئیات و قالب کار: قالب فعالیت، ترکیبی از فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی و مذهبی بود. از حضور در مراسمات عروسی و عزاداری تا پیگیری مسائل معیشتی مردم، و از برگزاری اردو و منبرهای خانگی تا جلسات قرآن و نماز جماعت، همگی در قالبی غیررسمی، صمیمی و نزدیک به زندگی مردم اجرا شد. جلسات قرآن دو روز در هفته، مراسم فاطمیه و غدیر با توزیع غذا و پیاده‌روی، و منابر محرم و صفر از مهم‌ترین قالب‌ها بودند.

مخاطب‌شناسی: مخاطبین طرح تمامی گروه‌های سنی به‌ویژه جوانانی بودند که به اعتیاد و بزه‌کاری دچار شده بودند. با برگزاری اردو و برنامه‌های ورزشی، ابتدا توجه آنان جلب شد و سپس با معرفت‌افزایی به بدنه منابع انسانی تبلیغی طرح افزوده شدند. همچنین، کودکان، زنان، پیرمردان و اقشار مختلف روستا تحت تأثیر قرار گرفتند.

منابع انسانی: منابع انسانی این طرح عمدتاً از خود اهالی روستا انتخاب و تربیت شدند. جوانانی که پیش‌تر در حاشیه اجتماع بودند، پس از جذب، مسئولیت‌های مختلفی همچون فرماندهی پایگاه، مسئول فرهنگی، اداره مسجد و حسینیه را به‌عهده گرفتند. همچنین، هفت نفر از آنان به لباس روحانیت درآمدند.

ابزار و امکانات: از ابزارهای متنوعی استفاده شد؛ مهم‌ترین آن ابزارهای ورزشی بود که برای جذب جوانان به‌کار رفت (مثلاً سالن ورزشی شب‌های جمعه). در کنار آن از ابزارهای سنتی مانند مراسمات محلی، منبرهای خانگی، عیادت، شرکت در مراسمات اجتماعی و پیگیری امور مردم بهره گرفته شد.

بازتاب رسانه‌ای: این فعالیت در رسانه‌های رسمی یا مجازی بازتاب خاصی نداشته است، زیرا از ابتدا هدف‌گذاری رسانه‌ای نداشتند. با این حال، در مواردی مانند پیگیری برای رفع مشکل آب و گاز روستا، مجری با نهادهای دولتی مکاتبه کرده و موضوع رسانه‌ای شد و موجب جلب توجه مسئولین شد.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

مهم‌ترین تمایز این فعالیت، روش اجرا و سناریوی متفاوت آن است. مجری نه با تبلیغ مستقیم، بلکه با ورود به زندگی مردم، مشارکت در مسائل آن‌ها، و استفاده از روش‌های غیررسمی و صمیمی، موفق به جذب اعتماد و علاقه مردم شد. استفاده از ساختار غیررسمی مانند منبر در خانه‌ها، نشست‌های خانگی، کمک‌های اجتماعی و خدمات‌رسانی، قالبی جدید و مؤثر برای نفوذ فرهنگی بود. به‌عبارت دیگر، نوآوری اصلی در طراحی سناریوی ورود، استمرار و تعمیق ارتباط فرهنگی و مذهبی در بستر زندگی روزمره مردم است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان در این روستا شامل مواردی همچون خلأ فرهنگی، فقدان روحانی کارآمد، ضعف در امکانات عمرانی و زیرساختی، نداشتن مسجد و حسینیه فعال، و دوری جوانان از دین به‌واسطه مشکلات اجتماعی و اعتیاد بوده است. این فعالیت با حضور میدانی، حل مشکلات واقعی مردم، برنامه‌ریزی مذهبی متناسب با ظرفیت مخاطب، و تربیت نیروهای بومی، این نیازها را پاسخ داده است.

از مهم‌ترین دستاوردهای این طرح:

ساخت و فعال‌سازی مسجد و حسینیه

جذب جوانان و تربیت منابع انسانی محلی

ارتقاء ارتباط مردم با شعائر دینی و مناسبت‌های مذهبی

جذب تمامی رده‌های سنی به برنامه‌ها

معمم شدن ۷ نفر از اهالی پس از ۱۴ سال تبلیغ مداوم

حل مشکلات عمرانی و اداری روستا از طریق ارتباط با مسئولین

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش، مقاومت پیرمردها و بزرگان سنتی روستا در برابر روش‌های جدید بود که مسجد را مختص افراد خاصی می‌دانستند و حضور جوانان یا فعالیت‌های جدید را برنمی‌تابیدند. این مقاومت در قالب مخالفت با حضور مبلغ و اخراج جوانان از مسجد بروز پیدا می‌کرد. مقابله با این چالش نیازمند صبر، حضور شبانه برای گفت‌وگو با معترضان، و تعامل چهره‌به‌چهره و اقناعی با ریش‌سفیدان بود. در نهایت با گذشت زمان و حسن نیت مجری، این موانع از بین رفت و حتی همان افراد به کمک‌کنندگان طرح تبدیل شدند. چالش دیگر، تحمل سختی‌های مالی و عدم دریافت حقوق بود که مجری به‌صورت خودجوش و با توکل بر خدا بر آن فائق آمد.