در مسیر عرشیان

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و روش اجرا: طرح «در مسیر عرشیان» با هدف بازدید مردم استان خوزستان، خصوصاً شهر اهواز، از مناطق جنگی و یادمان‌های دفاع مقدس راه‌اندازی شد. فرآیند اجرای این طرح با تبلیغات شهری آغاز می‌شود. غرفه‌هایی برای ثبت‌نام در سطح شهر ایجاد می‌شود و عموم مردم، با هر سن و سلیقه‌ای، امکان ثبت‌نام دارند. سپس در قالب یک حرکت نمادین پیاده‌روی شبیه به راهپیمایی اربعین، شرکت‌کنندگان از سطح شهر به گلزار شهدا می‌رسند، از آنجا با اتوبوس به مناطق جنگی مانند شلمچه اعزام می‌شوند.

مراحل اجرا:

تبلیغات و فراخوان عمومی در شهر

ثبت‌نام در غرفه‌های سطح شهر

پیاده‌روی نمادین در شهر تا گلزار شهدا

اعزام با اتوبوس به منطقه مورد نظر

اقامت شبانه در یادمان‌ها

برگزاری مراسم یادواره شهدا، توسل، سخنرانی، مداحی و روایت‌گری

پیاده‌روی صبحگاهی به سمت یادمان شلمچه

اقامه نماز، مراسم نهایی و بازگشت

جرقه اولیه: این طرح به دلیل کم‌رنگ بودن حضور مردم بومی خوزستان در مناطق جنگی که میزبان کاروان‌های راهیان نور از سراسر کشور هستند، شکل گرفت. با احساس نیاز به ایجاد این ارتباط معنوی در بین مردم استان، این حرکت کلید خورد.

مخاطب‌شناسی: مخاطبان طرح عمدتاً جوانان بین ۱۸ تا ۳۰ سال هستند (۸۵٪ از شرکت‌کنندگان)، با ترکیب هر دو جنس. به دلیل وجود پیاده‌روی، شرکت در طرح برای میانسالان یا سالمندان دشوار بوده و مشارکت کمتری داشته‌اند. طرح به‌گونه‌ای طراحی شده که حتی افرادی که سابقه حضور در مساجد یا هیئت‌ها را نداشته‌اند نیز جذب شوند.

منابع انسانی: منابع انسانی از نیروهای داوطلب مردمی، فعالان هیئات مذهبی، گروه‌های جهادی و بسیجیان تشکیل شده است. این افراد وظایف اجرایی، پشتیبانی، فرهنگی و خدماتی را بر عهده داشته‌اند.

ابزار و امکانات: طرح از پکیجی کامل بهره می‌برد. از جمله ابزارها می‌توان به نشریه، وبلاگ، کانال‌های ارتباطی، تجهیزات صوتی و تصویری، پرچم‌های نمادین، تجهیزات نمایشگاهی، وسایل پذیرایی، حمل‌ونقل (۳۰ تا ۴۰ اتوبوس) و فضاهای فرهنگی با تم شهدا اشاره کرد.

بازتاب رسانه‌ای: این طرح در رسانه استانی دارای بازتاب گسترده‌ای بوده است. تیزرهای یک تا دو دقیقه‌ای و زیرنویس‌های تلویزیونی برای ثبت‌نام منتشر شده و مستند خبری از آن تهیه و در صداوسیما پخش شده است. همچنین در پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی مانند تلگرام، واتساپ و در خبرگزاری‌های مختلف بازتاب داشته است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

این طرح برای اولین‌بار با محوریت شهر اهواز و به‌صورت میدانی در سطح شهر اجرا شد. برخلاف دیگر طرح‌های راهیان نور که ثبت‌نام آن‌ها صرفاً از طریق مساجد انجام می‌شد، در این طرح جذب از میان مردم عادی شهر، حتی کسانی که پای‌شان را به مسجد نگذاشته‌اند، صورت گرفته است.

نکته برجسته دیگر، ترکیب دو مدل تبلیغی «اربعین» و «راهیان نور» در قالبی نوآورانه است. بخشی از برنامه پیاده‌روی با فضای حماسی و شهدایی شبیه به اربعین است و بخش دیگر، بازدید از مناطق جنگی و یادمان‌ها است که یادآور راهیان نور است. بنابراین، نوآوری طرح هم در محتواست، هم در قالب اجرایی و سناریوی طرح که این سه عنصر در کنار هم تلفیقی خاص و اثرگذار را رقم زده‌اند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسأله‌ای که این طرح به آن پاسخ می‌دهد، فاصله‌گیری مردم بومی خوزستان، به‌ویژه اهواز، از معنویت دفاع مقدس و محروم‌ماندن آن‌ها از بازدید مناطق جنگی است. علیرغم آنکه استان خوزستان میزبان کاروان‌های ملی راهیان نور است، ولی مردم بومی از این ظرفیت بهره کافی نمی‌برند.

این طرح با برگزاری سالانه و جذب تدریجی مخاطبان، از هزار نفر در سال اول تا پنج هزار نفر در سال پنجم، توانسته است گامی جدی در جهت رفع این محرومیت بردارد. فضای معنوی، حضور در مناطق شهدا، سخنرانی‌ها و توسل‌ها باعث ایجاد تحولی عمیق در افراد شرکت‌کننده شده است، به‌خصوص در جوانانی که پیش‌تر با این فضا بیگانه بودند. دستاورد اصلی، ترویج معنویت و فرهنگ ایثار و شهادت در میان مردم عادی، به‌ویژه قشر خاکستری جامعه است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش این طرح، تأمین منابع مالی است. برگزاری این برنامه نیازمند هزینه‌های بالایی از جمله حمل‌ونقل (۳۰ تا ۴۰ اتوبوس برای هر دوره)، تغذیه، اسکان و دیگر امکانات اجرایی است. بخش قابل‌توجهی از این هزینه‌ها از کمک‌های مردمی، ثبت‌نام شرکت‌کنندگان و حمایت نهادهای مردمی و دولتی تأمین می‌شود، اما همچنان تأمین مالی یکی از موانع اصلی استمرار و توسعه طرح است.

چالش دوم، تجهیزات لجستیکی است که شامل برنامه‌ریزی دقیق برای حمل‌ونقل، تغذیه، اسکان و امنیت شرکت‌کنندگان می‌شود. در بخش نیروی انسانی و برنامه‌ریزی، خوشبختانه مشکلی گزارش نشده است.