نمایشگاه هویت‌یابی اسلامی ایرانی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

طرح ارائه‌شده «نمایشگاه هویت‌یابی نوجوان با محوریت زیست عفیفانه و الگوی سوم زن» است. هدف این طرح، آگاه‌سازی نوجوانان درباره هویت زن مسلمان ایرانی و مقابله با الگوهای تحمیلی غربی در پوشش و سبک زندگی بود.

فرآیند و روش اجرا:

این نمایشگاه ابتدا در مدرسه‌ای با ۳۲۰ دانش‌آموز دختر برگزار شد و سپس در هنرستان ایمان پردیسان نیز اجرا گردید.

نمایشگاه مفهومی طراحی شد و فضای آن به دو بخش تقسیم شد:

بخش تاریک و منفی: نماد الگوهای غربی، بی‌هویتی، نوشته‌های نادرست روی لباس‌ها، نمادهای غربی و مفاهیم ضدارزشی.

بخش روشن و مثبت: معرفی الگوی سوم زن، معرفی زنان مسلمان ایرانی به عنوان الگو، نمایش لباس‌های سنتی و محلی، و ایجاد فضای هویت‌یابی مثبت.

برای تأثیرگذاری بیشتر از عناصر بصری و چیدمان هدفمند استفاده شد، مانند:

مقایسه لباس‌های نامناسب با لباس‌های سنتی ایرانی.

نمایش معانی نوشته‌های روی لباس‌ها که معمولاً دانش‌آموزان و والدین به آنها توجه نمی‌کنند.

استفاده از عنکبوت و تار عنکبوت به‌عنوان نماد گرفتار شدن در دام الگوهای غربی.

نصب تصویر سردار سلیمانی در حال بوسیدن چادر حضرت زهرا (س) همراه با شعار «چادر یادگار حضرت زهراست».

نمایش چادر در یک صندوق با طراحی ویژه برای نشان دادن ارزش و احترام آن.

مراحل اجرا:

برنامه‌ریزی و طراحی مفهومی نمایشگاه (تعیین بخش‌های مختلف، تهیه محتوا، جمع‌آوری وسایل).

ایجاد غرفه‌های مختلف و چیدمان دوگانه (تاریک و روشن).

اجرای نمایشگاه در مدرسه و سپس انتقال به هنرستان ایمان پردیسان.

تعامل با بازدیدکنندگان از طریق مسابقه، نظرسنجی و گفت‌وگوهای چالشی.

جمع‌بندی و دریافت بازخورد از دانش‌آموزان، والدین و مسئولان.

جرقه اولیه شروع فعالیت:

ایده این نمایشگاه از بخشنامه آموزش و پرورش درباره «الگوهای زورکی» شکل گرفت.

مجری طرح (دبیر معارف و فعال فرهنگی) با مشاهده بی‌توجهی نوجوانان حتی مذهبی‌ها به نوشته‌های روی لباس‌ها به این نتیجه رسید که نیاز به یک آگاه‌سازی مفهومی و ملموس درباره پوشش و هویت اسلامی ایرانی وجود دارد.

مقایسه تاریخی پوشش در دوره پهلوی و تحمیل فرهنگ غربی بر زنان ایرانی نیز یکی از جرقه‌های اجرای این طرح بود.

مخاطبین طرح:

نوجوانان دختر و پسر (دانش‌آموزان مدارس متوسطه اول و دوم).

والدین و مسئولان مدارس که در نمایشگاه حضور داشتند.

مهمانان ویژه شامل مسئولان آموزش و پرورش، امام جمعه پردیسان، مدیران مدارس و فعالان فرهنگی.

منابع انسانی:

مجری طرح: دبیر معارف و سرگروه تبلیغی.

دانش‌آموزان: در اجرای غرفه‌ها و مسابقات مشارکت داشتند.

مدیر، معاون و عوامل اجرایی مدرسه: در هماهنگی و پشتیبانی از نمایشگاه همکاری کردند.

والدین: برخی در تأمین وسایل نمایشگاه و حمایت از طرح نقش داشتند.

ابزار و امکانات:

بنرهای مفهومی و آموزشی.

لباس‌های سنتی و محلی ایرانی.

تصاویر مقایسه‌ای از الگوهای پوشش غربی و اسلامی.

یک صندوق مخصوص برای نمایش چادر به‌عنوان یادگار حضرت زهرا (س).

پنجره نمادین با مفاهیم بصری.

میزگرد برای گفت‌وگوهای انتقادی و تفکر انتقادی.

بازتاب رسانه‌ای:

این نمایشگاه از سوی شبکه قم و آموزش و پرورش ناحیه چهار پوشش داده شد.

فیلم و تصاویر نمایشگاه در رسانه‌های محلی منتشر شد.

استقبال گسترده دانش‌آموزان و والدین باعث ایجاد بحث‌های گسترده در مدارس شد.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

این نمایشگاه چند ویژگی متمایز دارد:

نگاه جدید به مفهوم الگوهای غربی:

به جای پرداختن کلیشه‌ای به موضوع حجاب، نمایشگاه بر مفهوم هویت و انتخاب آگاهانه پوشش متمرکز بود.

مقایسه «الگوی سوم زن» (زن مسلمان ایرانی) با الگوهای غربی یک رویکرد تازه و کمتر دیده‌شده است.

روش مفهومی و تعاملی:

تقسیم غرفه به دو بخش تاریک و روشن باعث درگیر شدن احساس و تفکر دانش‌آموزان شد.

از عناصر ملموس و نمادین مانند چادر در صندوق، عنکبوت، و نوشته‌های روی لباس‌ها استفاده شد.

گفت‌وگوهای چالشی و تفکر انتقادی:

دانش‌آموزان و والدین درگیر بحث‌هایی درباره لباس، هویت و فرهنگ شدند.

نظرسنجی‌ها و مسابقات باعث شد افراد به‌طور عملی در فرآیند نمایشگاه شرکت کنند.

مهم‌ترین شاخصه این فعالیت، قالب ارائه آن بود که ترکیبی از نمایشگاه مفهومی، گفت‌وگوهای انتقادی و آموزش غیرمستقیم بود.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیازهای شناسایی‌شده:

کمبود آگاهی نوجوانان درباره تأثیر پوشش و نوشته‌های روی لباس‌ها.

نبود الگوهای جایگزین مناسب برای زن مسلمان ایرانی.

نیاز به هویت‌یابی نوجوانان در مواجهه با فرهنگ‌های وارداتی.

چگونه این نیاز برطرف می‌شود؟

از طریق آگاه‌سازی ملموس و بصری درباره مفاهیم مرتبط با پوشش و هویت.

ارائه الگوی سوم زن به‌عنوان یک راهکار مثبت به جای الگوهای تحمیلی غربی.

تشویق به تفکر انتقادی و انتخاب آگاهانه از طریق مسابقات و نظرسنجی‌ها.

نتایج و دستاوردها:

والدین پس از نمایشگاه، هنگام خرید لباس معانی نوشته‌های روی لباس‌ها را بررسی می‌کردند.

دانش‌آموزان نسبت به انتخاب پوشش خود حساس‌تر و آگاه‌تر شدند.

مسئولان مدارس و آموزش و پرورش به اهمیت این نوع آموزش غیرمستقیم پی بردند.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

عدم آگاهی عمومی درباره اهمیت هویت‌یابی: برخی تصور می‌کنند موضوع حجاب و پوشش دغدغه مهمی نیست.

نیاز به حمایت مالی و اجرایی: برای توسعه و اجرای مداوم این نمایشگاه در سطح وسیع‌تر، حمایت ارگان‌های فرهنگی لازم است.

مقاومت در برابر تغییر الگوهای پوشش: برخی نوجوانان تحت تأثیر تبلیغات فرهنگی غربی ممکن است پذیرای این آموزش‌ها نباشند.

محدودیت منابع و امکانات: نمایشگاه با امکانات محدود و مشارکت دانش‌آموزان برگزار شد، اما توسعه آن نیاز به پشتیبانی بیشتر دارد.