مسجد برای همه اهالی محل

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

طرح «مسجد، محلی برای حضور همه اهالی محل» یک ابتکار فرهنگی-اجتماعی است که با هدف افزایش نقش مسجد در زندگی روزمره مردم و جذب اقشار مختلف جامعه به مسجد طراحی و اجرا شده است. این فعالیت در مسجد امام علی علیه‌السلام، واقع در شهرک اندیشه شهرستان میانه، استان آذربایجان شرقی اجرا شده و تاکنون توانسته است میزان مشارکت مردم در برنامه‌های مذهبی و فرهنگی مسجد را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهد.

۱. جرقه اولیه و انگیزه شکل‌گیری طرح

در ابتدای ورود امام جماعت جدید به مسجد، حضور مردم در نماز جماعت بسیار محدود بود (حدود ۲۰ تا ۳۰ نفر در نماز مغرب و عشاء).

هدف اولیه، جذب تمامی اقشار محله به مسجد و ایجاد حس تعلق عمومی به این فضا بود.

وجود تنها یک مسجد برای یک شهرک ۱۰ تا ۱۲ هزار نفری، نشان‌دهنده خلأ فعالیت‌های فرهنگی و دینی در منطقه بود.

در ایام کرونا، بسیاری از مساجد تعطیل بودند، اما این مسجد همچنان فعال ماند و تلاش شد تا با برنامه‌های متنوع، مخاطبان بیشتری جذب شوند.

۲. فرآیند اجرا و روش‌های به‌کاررفته

الف) ایجاد جاذبه برای حضور در مسجد

برگزاری پذیرایی‌های مختصر روزانه (مانند چای‌خوری ساده) برای تشویق مردم به حضور در مسجد.

برنامه‌ریزی هفتگی برای جلسات سخنرانی و تبلیغی با حضور اساتید دانشگاه، مشاوران خانواده، و روحانیون شهرستان.

اجرای جلسات اعتقادی و پاسخ به شبهات، متناسب با نیازهای مخاطبان.

ب) تمرکز ویژه بر جذب دانش‌آموزان و نسل جوان

برگزاری جلسات دعای ندبه مخصوص دانش‌آموزان به‌عنوان نقطه ورود آن‌ها به مسجد.

امضای تفاهم‌نامه همکاری با آموزش و پرورش برای ایجاد ارتباط با مدارس و جذب دانش‌آموزان.

برگزاری کلاس‌های تقویتی رایگان در دروس پایه مانند ریاضی، علوم و عربی برای کمک به دانش‌آموزان مناطق کم‌برخوردار.

ایجاد کانون فرهنگی تربیتی «یاوران مهدی (عج)» برای مدیریت بهتر فعالیت‌های دانش‌آموزی.

راه‌اندازی گروه سرود و تواشیح دانش‌آموزی، کلاس‌های مداحی، و اردوهای زیارتی به مشهد و قم.

ج) افزایش تعاملات اجتماعی از طریق برنامه‌های متنوع

ایجاد ارتباط مؤثر میان مسجد و مردم محله از طریق برگزاری میز خدمت و دعوت از مسئولان شهری.

اجرای برنامه‌های مناسبتی (مانند ایستگاه‌های صلواتی، مراسم‌های عزاداری و جشن‌های مذهبی).

حل اختلافات میان هیئت‌های مذهبی محله و یکپارچه‌سازی فعالیت‌های عزاداری.

ایجاد جلسات مشاوره خانواده و مهارت‌آموزی برای والدین و جوانان.

۳. قالب اجرایی و ساختار برنامه‌ها

نماز جماعت روزانه و جلسات سخنرانی برای مخاطبان عمومی.

برنامه‌های دانش‌آموزی و آموزشی برای نوجوانان و جوانان.

اردوهای فرهنگی، مسابقات، و فعالیت‌های گروهی برای افزایش مشارکت اجتماعی.

فعالیت‌های قرآنی مانند کرسی‌های تلاوت و آموزش تخصصی قرائت قرآن.

برگزاری جلسات هفتگی ورزشی برای نوجوانان، شامل فوتبال و شنا، برای تقویت تعامل با روحانیون مسجد.

۴. مخاطب‌شناسی و جامعه هدف

اقشار مختلف محله، بدون درنظر گرفتن گرایش‌های سیاسی و مذهبی خاص.

دانش‌آموزان، به‌ویژه از مناطق کم‌برخوردار که نیاز به حمایت تحصیلی و فرهنگی دارند.

خانواده‌ها و والدینی که نیازمند راهنمایی و مشاوره در حوزه تربیت فرزند هستند.

جوانان و نوجوانانی که نیاز به فضای سالم و آموزنده برای تعاملات اجتماعی دارند.

۵. منابع انسانی و امکانات مورد استفاده

امام جماعت مسجد، که نقش هماهنگ‌کننده و راهبر اصلی برنامه‌ها را برعهده دارد.

اساتید دانشگاه، مشاوران و مربیان آموزش و پرورش، که در جلسات مختلف آموزشی و فرهنگی مشارکت دارند.

معلمان جهادی و طلبه‌های فعال، که به‌صورت داوطلبانه کلاس‌های آموزشی و فرهنگی را برگزار می‌کنند.

ابزارهای آموزشی شامل تخته وایت‌برد، ویدئو پروژکتور، کتاب‌های آموزشی و مداحی، و وسایل ورزشی.

استفاده از امکانات سپاه برای برگزاری کلاس‌های ورزشی و تفریحی.

۶. بازتاب رسانه‌ای و توسعه فعالیت

انتشار اخبار و گزارش‌های فعالیت‌ها از طریق کانال‌های فضای مجازی مسجد.

استقبال گسترده مردم و افزایش تعداد شرکت‌کنندگان در برنامه‌های مسجد.

الگوبرداری از این مدل فعالیت در دو مسجد دیگر در شهرستان میانه.

معرفی این طرح در نشست‌های استانی بنیاد هدایت و پیشنهاد اجرای آن در سایر شهرها.

۷. چالش‌ها و راهکارها

محدودیت‌های مالی و تأمین هزینه‌های اجرایی، که از طریق کمک‌های مردمی و خیرین جبران شده است.

مقاومت برخی از هیئت‌امنا در پذیرش برنامه‌های جدید، که با رایزنی و توضیح اهداف برنامه برطرف شد.

نیاز به نیروی انسانی متخصص برای گسترش فعالیت‌ها، که از طریق جذب معلمان و روحانیون جهادی انجام شد.

ضعف در تولید محتوای رسانه‌ای، که به‌دلیل کمبود تجهیزات و نیروی فنی، هنوز به‌طور کامل رفع نشده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

طرح «مسجد، محلی برای حضور همه اهالی محل» یک الگوی نوآورانه در استفاده از ظرفیت‌های مسجد برای تعامل اجتماعی، فرهنگی و تربیتی است. این طرح، رویکردی فراتر از مدل‌های سنتی اداره مسجد دارد و آن را از یک فضای صرفاً عبادی به یک مرکز پویا و چندمنظوره تبدیل کرده است. نوآوری این فعالیت، در ایجاد روش‌هایی برای جذب گروه‌های مختلف، به‌ویژه جوانان و دانش‌آموزان، و مشارکت دادن آن‌ها در فعالیت‌های مستمر مسجدی است.

۱. تمایز این طرح نسبت به فعالیت‌های مشابه

الف) تبدیل مسجد به پایگاه اجتماعی و آموزشی به‌جای کارکرد صرفاً عبادی

در مدل سنتی، مسجد بیشتر مکانی برای برگزاری نماز و جلسات مذهبی رسمی است، اما در این طرح، مسجد به یک فضای چندمنظوره برای پاسخگویی به نیازهای متنوع مردم تبدیل شده است.

با طراحی کلاس‌های آموزشی، جلسات مشاوره، برنامه‌های ورزشی، و فعالیت‌های تفریحی، مسجد به مرکزی برای همه اقشار محله تبدیل شده است.

ایجاد ارتباط بین مسجد و نهادهای مختلف مانند آموزش و پرورش، سپاه، و مراکز فرهنگی، باعث شده است که برنامه‌های مسجد فراتر از یک نهاد مذهبی، به یک پایگاه اجتماعی گسترده تبدیل شود.

ب) تمرکز ویژه بر نسل جوان و جذب دانش‌آموزان به مسجد

درحالی‌که بسیاری از فعالیت‌های مذهبی در مساجد، تمرکز محدودی روی نسل جدید دارند، این طرح به‌طور خاص بر دانش‌آموزان تمرکز کرده است.

برگزاری کلاس‌های درسی رایگان (ریاضی، علوم، عربی)، راه‌اندازی گروه‌های سرود، تواشیح، و هیئت نوجوانان، مسجد را به محیطی جذاب برای جوانان تبدیل کرده است.

ارتباط نزدیک با مدارس و همکاری با معلمان و مربیان، باعث شده است که دانش‌آموزان ارتباط مستمر و طبیعی با مسجد برقرار کنند.

ج) روش‌های نوین برای ایجاد تعامل اجتماعی و فرهنگی در مسجد

به‌جای صرفاً دعوت مردم به مسجد، برنامه‌هایی طراحی شده است که مردم را به‌صورت غیرمستقیم به مسجد جذب کند.

جلسات ورزشی و تفریحی هفتگی در کنار روحانی مسجد، باعث شده است که نوجوانان و جوانان در قالب‌های جدیدی با مسجد آشنا شوند.

دعوت از اساتید دانشگاه، مشاوران خانواده و مربیان، به مسجد جایگاهی علمی و مشورتی بخشیده است که آن را از یک نهاد صرفاً مذهبی فراتر برده است.

۲. مهم‌ترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته آن: قالب، محتوا یا سناریو؟

الف) قالب اجرایی (ساختار جدید و گسترده فعالیت‌ها در مسجد)

قالب اجرایی این طرح، مسجد را از یک فضای سنتی به یک مرکز اجتماعی و چندمنظوره تبدیل کرده است.

همکاری با نهادهای مختلف مانند آموزش و پرورش، سپاه و سازمان تبلیغات اسلامی، به این طرح عمق و گستره بیشتری داده است.

برنامه‌های متنوع مانند کلاس‌های آموزشی، اردوهای تفریحی، مسابقات، و جلسات مشاوره، مسجد را به محیطی پویا و جذاب برای مردم تبدیل کرده است.

ب) محتوا (تنوع و کاربردی بودن برنامه‌ها برای گروه‌های مختلف)

درحالی‌که بسیاری از برنامه‌های مذهبی بر موضوعات عبادی و شرعی متمرکز هستند، در این طرح، طیف گسترده‌ای از موضوعات شامل مباحث اعتقادی، تربیتی، آموزشی، ورزشی و مشاوره‌ای در نظر گرفته شده است.

محتواهای ارائه‌شده، متناسب با نیازهای مخاطبان طراحی شده است، به‌طوری‌که هر گروه سنی، برنامه ویژه‌ای برای خود دارد.

استفاده از زبان ساده و کاربردی در جلسات سخنرانی، و دعوت از متخصصان در حوزه‌های مختلف، باعث شده است که مخاطبان ارتباط بهتری با برنامه‌ها برقرار کنند.

ج) سناریوی تدریجی برای جذب و مشارکت مردم در برنامه‌های مسجد

در این طرح، به‌جای اجرای برنامه‌های مقطعی، از یک سناریوی تدریجی و پیوسته استفاده شده است که مرحله‌به‌مرحله مخاطبان بیشتری را جذب کند.

ابتدا، افراد از طریق برنامه‌های عمومی (پذیرایی، جلسات مشاوره، برنامه‌های مناسبتی) به مسجد جذب می‌شوند.

سپس، از طریق کلاس‌های آموزشی و فعالیت‌های فرهنگی، ارتباط مستمر با مسجد برای آن‌ها ایجاد می‌شود.

درنهایت، افراد به‌عنوان اعضای فعال مسجد، در مدیریت و اجرای برنامه‌ها مشارکت داده می‌شوند، که این امر موجب پایداری و توسعه فعالیت‌ها شده است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

طرح «مسجد، محلی برای حضور همه اهالی محل» در واکنش به کاهش مشارکت مردم در فعالیت‌های مسجد، به‌ویژه کم‌رنگ شدن حضور جوانان و نوجوانان در مساجد طراحی شده است. این طرح با تحلیل نیازهای اجتماعی، فرهنگی و تربیتی مخاطبان، تلاش کرده است که نقش مسجد را در زندگی روزمره مردم پررنگ‌تر کند و آن را به محوری برای تعاملات اجتماعی، آموزشی و مذهبی تبدیل نماید.

۱. مسئله‌شناسی و ریشه‌یابی نیاز مخاطبان

الف) کاهش نقش مسجد در زندگی مردم و گسست میان نسل‌ها

در سال‌های اخیر، بسیاری از مساجد به مکان‌هایی صرفاً عبادی تبدیل شده‌اند و ارتباط آن‌ها با اقشار مختلف جامعه کاهش یافته است.

جوانان و نوجوانان، به‌دلیل نداشتن تجربه ارتباط مستمر با مسجد، کمتر احساس تعلق به این فضا دارند.

نقش اجتماعی مساجد که در گذشته به‌عنوان مراکزی برای تعامل، هم‌اندیشی و حل مشکلات محله شناخته می‌شد، در بسیاری از مناطق کم‌رنگ شده است.

ب) ضعف در برنامه‌های جذاب و کاربردی برای نسل جدید

برنامه‌های سنتی مساجد، اغلب متناسب با نیازها و سبک زندگی امروزی جوانان طراحی نشده‌اند.

کمبود برنامه‌های تعاملی، ورزشی و آموزشی، موجب شده است که مسجد برای نسل جدید جذابیت کافی نداشته باشد.

روش‌های تبلیغی سنتی، معمولاً نمی‌توانند به‌طور مؤثر، جوانان را درگیر کنند و باعث استمرار حضور آن‌ها شوند.

ج) نبود پشتیبانی آموزشی، تربیتی و مشاوره‌ای در مساجد

بسیاری از خانواده‌ها به‌دنبال راهکارهای مؤثر در تربیت فرزندان خود هستند، اما ارتباط چندانی با مسجد ندارند.

مشکلات تحصیلی دانش‌آموزان، نبود مشاوره‌های تخصصی خانوادگی و خلأ برنامه‌های مهارتی، موجب شده است که مسجد نتواند نیازهای روز جامعه را پوشش دهد.

نبود تعامل میان مساجد و نهادهای آموزشی، موجب شده است که این مراکز نتوانند در حل مشکلات تحصیلی و تربیتی دانش‌آموزان نقشی ایفا کنند.

۲. راهکارهای ارائه‌شده در این طرح برای رفع نیازهای مخاطبان

الف) بازتعریف نقش مسجد به‌عنوان یک مرکز اجتماعی و فرهنگی

به‌جای تمرکز صرف بر برگزاری نماز و جلسات مذهبی، مسجد به یک پایگاه اجتماعی و چندمنظوره تبدیل شده است که پاسخگوی نیازهای متنوع مردم باشد.

برگزاری جلسات مشاوره خانوادگی، مهارت‌آموزی، میز خدمت و حل اختلافات محلی، موجب شده است که مسجد نقش فعال‌تری در زندگی روزمره مردم ایفا کند.

ب) ایجاد برنامه‌های جذاب و متنوع برای نسل جدید

برگزاری کلاس‌های آموزشی دروس تحصیلی (ریاضی، عربی، علوم) به‌عنوان ابزاری برای جذب دانش‌آموزان به مسجد.

تشکیل گروه‌های سرود، تواشیح، هیئت نوجوانان و اردوهای تفریحی-زیارتی برای ایجاد تعاملات مؤثر با نوجوانان.

برگزاری جلسات ورزشی مانند فوتبال و شنا با همراهی روحانی مسجد، که موجب افزایش مشارکت جوانان شده است.

ج) تعامل نزدیک با نهادهای آموزشی و فرهنگی

امضای تفاهم‌نامه همکاری با آموزش و پرورش، برای برگزاری کلاس‌های درسی و فرهنگی در مسجد.

دعوت از اساتید دانشگاه، مشاوران خانواده و کارشناسان تربیتی برای ارائه جلسات آموزشی و مشاوره‌ای.

همکاری با سپاه برای اجرای برنامه‌های فرهنگی و مهارتی ویژه نوجوانان و جوانان.

۳. نتایج و دستاوردهای طرح

الف) افزایش مشارکت عمومی در برنامه‌های مسجد

تعداد نمازگزاران از ۲۰ تا ۳۰ نفر به حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ نفر افزایش یافته است.

برنامه‌های مناسبتی و فرهنگی، با استقبال گسترده‌تری نسبت به قبل مواجه شده‌اند.

حضور پررنگ دانش‌آموزان در مسجد، ارتباط خانواده‌ها را نیز با مسجد تقویت کرده است.

ب) کاهش گسست بین نسل‌ها و افزایش ارتباط جوانان با مسجد

ایجاد فعالیت‌های ویژه برای نوجوانان و جوانان، باعث شده است که آن‌ها مسجد را به‌عنوان یک پایگاه اجتماعی و تربیتی بشناسند.

برگزاری اردوهای تفریحی، جلسات ورزشی و کلاس‌های فرهنگی، موجب شده است که ارتباط میان نسل جدید و روحانی مسجد تقویت شود.

ج) تقویت نقش مسجد در حل مشکلات اجتماعی و تربیتی محله

برگزاری جلسات مشاوره خانواده، به بهبود روابط والدین و فرزندان کمک کرده است.

میز خدمت در مسجد، موجب شده است که مردم بتوانند مشکلات خود را با مسئولان محلی در میان بگذارند.

همکاری با هیئت‌های مذهبی محله، باعث کاهش اختلافات و افزایش همبستگی اجتماعی شده است.

د) الگوسازی برای سایر مساجد و امکان توسعه طرح در سطح ملی

این مدل، در دو مسجد دیگر شهرستان میانه به‌کار گرفته شده و نتایج موفقی داشته است.

در نشست‌های استانی بنیاد هدایت، از این طرح به‌عنوان یک نمونه موفق یاد شده و پیشنهاد شده است که در سایر شهرها نیز اجرا شود.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

باوجود موفقیت طرح «مسجد، محلی برای حضور همه اهالی محل» در جذب مخاطبان و گسترش فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، چندین چالش و مانع اجرایی، فرهنگی و مالی وجود دارد که بر استمرار و توسعه این فعالیت تأثیرگذار است. این چالش‌ها را می‌توان در چهار حوزه ساختاری، فرهنگی-اجتماعی، مالی و توسعه‌ای بررسی کرد.

۱. چالش‌های ساختاری و اجرایی

الف) مقاومت سنتی در مدیریت مساجد نسبت به تغییر کارکردها

برخی از اعضای هیئت‌امنا و مدیران مساجد، نسبت به تغییر کارکرد سنتی مسجد مقاومت دارند و آن را صرفاً مکانی برای عبادات و جلسات مذهبی می‌دانند.

ذهنیت سنتی نسبت به مسجد، مانع از اجرای برخی برنامه‌های جدید مانند جلسات مشاوره، کلاس‌های درسی و فعالیت‌های ورزشی شده است.

نیاز به متقاعدسازی و تعامل مداوم با مدیران سنتی مسجد، باعث کندی در اجرای برخی بخش‌های طرح شده است.

ب) محدودیت در تأمین نیروی انسانی متخصص و متعهد

اجرای موفق این طرح، نیازمند حضور مستمر کارشناسان دینی، مربیان آموزشی و مشاوران خانواده است.

کمبود نیروهای متخصص که هم مهارت تبلیغی و آموزشی داشته باشند و هم توانایی تعامل مؤثر با نسل جوان را داشته باشند، یکی از موانع توسعه این برنامه است.

عدم امکان جذب نیروی ثابت و تکیه بر نیروهای داوطلب، موجب شده است که در برخی مواقع، برخی از بخش‌های برنامه به‌درستی اجرا نشود.

ج) مشکلات در هماهنگی میان مسجد و نهادهای محلی

باوجود موفقیت در تعامل با آموزش و پرورش، برخی از ادارات و نهادهای دولتی همکاری لازم را در اجرای برنامه‌های مسجدی ندارند.

موانع بروکراسی اداری در دریافت مجوز برای برخی فعالیت‌ها، روند اجرای برخی بخش‌های طرح را کند کرده است.

۲. چالش‌های فرهنگی و اجتماعی

الف) عدم استقبال برخی از خانواده‌ها از برنامه‌های مسجد

برخی از خانواده‌ها، به‌ویژه در مناطق شهری، نگاه سنتی به مسجد دارند و تصور می‌کنند که فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی باید در مدارس یا مراکز آموزشی انجام شود.

این عدم شناخت نسبت به ظرفیت‌های جدید مسجد، موجب شده است که برخی والدین تمایلی به حضور فرزندان خود در برنامه‌های مسجدی نداشته باشند.

نیاز به فرهنگ‌سازی گسترده‌تر برای تغییر نگاه عمومی به مسجد، یکی از چالش‌های این طرح است.

ب) رقابت فضای مجازی و سرگرمی‌های دیجیتال با فعالیت‌های مسجدی

جوانان و نوجوانان امروزه زمان زیادی را در فضای مجازی سپری می‌کنند و جذب فعالیت‌های دیجیتال شده‌اند.

رقابت مسجد با فضای مجازی، یکی از چالش‌های اصلی در حفظ ارتباط مستمر نسل جدید با برنامه‌های مسجد است.

ضرورت به‌کارگیری ابزارهای دیجیتال و روش‌های نوین تبلیغاتی در مسجد، یکی از نیازهای اساسی برای مقابله با این چالش است.

۳. چالش‌های مالی و منابع حمایتی

الف) نبود منابع مالی پایدار برای اجرای مستمر برنامه‌ها

این طرح تاکنون بیشتر بر کمک‌های مردمی و منابع محدود خیّران متکی بوده است، که این موضوع امکان توسعه پایدار برنامه‌ها را محدود کرده است.

تأمین هزینه‌های مربوط به آموزش، اردوها، تبلیغات، تجهیزات و جوایز مسابقات، نیازمند بودجه پایدار است که هنوز به‌طور کامل محقق نشده است.

درصورت کاهش حمایت‌های مالی، برخی از بخش‌های طرح ممکن است متوقف شود.

ب) هزینه‌های بالای اجرای برخی برنامه‌ها و تجهیزات موردنیاز

برگزاری کلاس‌های آموزشی، نیازمند امکاناتی مانند تخته هوشمند، ویدئو پروژکتور، کتاب‌های آموزشی و لوازم کمک‌آموزشی است که تأمین آن‌ها هزینه‌بر است.

فعالیت‌های ورزشی و اردوهای فرهنگی نیز هزینه‌های خاص خود را دارند که تأمین آن‌ها دشوار است.

بسته به وضعیت مالی مسجد، برخی از برنامه‌ها با تأخیر اجرا شده‌اند یا به‌دلیل کمبود منابع، در مقیاس کوچک‌تری برگزار شده‌اند.

۴. چالش‌های توسعه‌ای و آینده طرح

الف) دشواری در گسترش این مدل به سایر مساجد و شهرها

اجرای موفق این طرح در یک مسجد، به‌معنای امکان اجرای آسان آن در سایر مناطق نیست.

در برخی از مساجد، فضای لازم برای اجرای چنین برنامه‌هایی وجود ندارد یا مدیریت سنتی آن‌ها اجازه اجرای چنین طرح‌هایی را نمی‌دهد.

برای گسترش این مدل به سایر شهرها، نیاز به تدوین یک دستورالعمل اجرایی استاندارد و ارائه آموزش‌های لازم به مدیران مساجد دیگر وجود دارد.

ب) نیاز به نوآوری مداوم برای حفظ جذابیت برنامه‌ها

برنامه‌هایی که امسال برای مخاطبان جذاب هستند، ممکن است در سال‌های آینده کارایی خود را از دست بدهند.

ضرورت دارد که این طرح، به‌طور مستمر محتوای جدید، روش‌های نوین و فعالیت‌های متنوع‌تری ارائه دهد تا از یکنواختی و کاهش استقبال مخاطبان جلوگیری شود.