سیر تربیتی دانش‌آموز تا جوانی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب‌شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه‌ای:

فعالیت جناب عبادی طراحی و اجرای یک سیر محتوایی جامع بر اساس مبانی دینی برای تربیت یک دانش‌آموز از سن هفت سالگی تا دوران جوانی است. جرقه اولیه این فعالیت از دوران نوجوانی ایشان، زمانی که به‌عنوان فعال فرهنگی در مسجد حضور داشتند، زده شد. از همان دوران، دغدغه تربیت نیروی جایگزین و تربیت مربی برای نسل بعدی در ذهن ایشان شکل گرفت.

فرآیند اجرایی فعالیت با تشکیل حلقات آموزشی در مسجد آغاز شد. این حلقات شامل گروه‌های سنی مختلف از کودکان تا جوانان است و بر مبنای سن و سطح معرفتی، محتوای خاصی به هر گروه ارائه می‌شود. دسته‌بندی مخاطبان شامل کودکان ۴ تا ۶ سال، ۷ تا ۹ سال، پایه چهارم تا ششم، پایه هفتم تا نهم، و جوانان می‌شود. برای هر گروه محتوای آموزشی متفاوت، با قالب‌های مناسب سنی ارائه می‌گردد.

روش اجرا به این صورت است که مربیان پس از شناسایی استعداد و توان علمی‌شان آموزش می‌بینند تا محتوا را به دیگران منتقل کنند. بخشی از آموزش به صورت مباحثه و کار گروهی بوده و بخشی در قالب کلاس رسمی با کتاب‌های مشخص اجرا می‌شود. محتوای آموزشی شامل احکام، اعتقادات، اخلاق، قرآن و نماز است. برای هر فرد، بر اساس مدت حضورش (سه تا شش ماه یا بلندمدت)، سطوح مختلفی از آموزش طراحی شده است.

مخاطبان این طرح عمدتاً دانش‌آموزان محله‌ای با بافت سنتی هستند، اما شامل قشرهای مختلف جامعه (متوسط تا ضعیف) نیز می‌شوند. در برخی برنامه‌ها همچون اعتکاف و اربعین، خانواده‌ها نیز درگیر می‌شوند.

منابع انسانی فعالیت شامل طلبه‌ها، مربیان محلی، حافظان قرآن و نوجوانانی هستند که خود از دل حلقات تربیت شده‌اند. از ظرفیت خود افراد برای اجرای برنامه‌ها بهره گرفته می‌شود. مربیان معمولاً از طلبه‌ها یا افرادی با سابقه فعالیت دینی و فرهنگی هستند.

ابزار و امکانات طرح محدود است؛ بیشتر فعالیت‌ها با استفاده از ظرفیت‌های موجود در مسجد، کلاس‌های عادی، پروژکتور، و برخی وسایل ابتدایی اجرا می‌شود. منابع مالی طرح بسیار محدود است و عمدتاً از کمک‌های مردمی تأمین می‌گردد. هیچ موقوفه یا حمایت رسمی در اختیار ندارند.

بازتاب رسانه‌ای این فعالیت از طریق گروه سرود بچه‌ها در ایام فاطمیه آغاز شد و مورد توجه شهرستان قرار گرفت. همچنین برنامه‌های مشارکتی مانند پذیرایی در محرم و راه‌اندازی ایستگاه‌های صلواتی توسط اعضای مجموعه بازخورد اجتماعی مثبتی داشته است

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز اصلی این فعالیت در وجود یک سیر محتوایی هدفمند و پیوسته است. برخلاف بسیاری از فعالیت‌های فرهنگی که بدون برنامه‌ریزی منظم و جامع انجام می‌گیرد، فعالیت جناب عبادی دارای طرح و نقشه مشخصی برای رشد تدریجی معرفتی و تربیتی افراد از کودکی تا جوانی است.

ویژگی نوآورانه طرح در آن است که نه‌تنها آموزش‌های نظری ارائه می‌شود، بلکه از قالب‌های اجرایی مانند حضور در مراسم اربعین، سفر مشهد، جلسات خانگی، و گردهمایی‌های غیررسمی برای انتقال مفاهیم دینی و اجتماعی استفاده می‌شود. این قالب‌ها باعث می‌شوند که مفاهیم دینی در موقعیت‌های واقعی برای نوجوانان و جوانان ملموس شود.

مهم‌ترین شاخصه فعالیت از نگاه مجری، محتواست؛ محتوای دقیق، هدفمند، منطبق با نیازهای روز و دارای بُعد تربیتی عمیق. هرچند که قالب نیز نقش مهمی در تأثیرگذاری دارد، اما تمرکز اصلی بر محتوای اصیل و ساختار یافته است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

این فعالیت ناظر به نیاز مهم مخاطبان در شناخت اصول دینی، توانایی تحلیل شبهات، و رشد معرفتی آنان است. با توجه به رواج شبهات دینی در فضای مجازی و ضعف مبنای اعتقادی در نسل نوجوان و جوان، فعالیت مذکور در پی آن است که با آموزش اعتقادات، احکام، و اخلاق اسلامی، نسل متفکر، مقاوم و مؤمن پرورش دهد.

نیاز دیگر مخاطبان، فقدان الگو و نبود مسیر روشن برای رشد تربیتی در فضای فرهنگی مساجد است که با طراحی سیر محتوایی جامع، این خلأ پر شده است. طرح شامل سطوح مقدماتی تا پیشرفته بوده و بر اساس حضور کوتاه‌مدت یا بلندمدت فرد تنظیم می‌گردد.

از جمله نتایج و دستاوردهای فعالیت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تقویت قدرت تحلیل نوجوانان در مواجهه با شبهات.

ارتباط بیشتر نوجوانان با نماز و مناسک دینی.

ارتقاء حضور خانواده‌ها در برنامه‌های مذهبی به واسطه تحول فرزندان.

تربیت نیروهای بومی برای ادامه فعالیت فرهنگی در سطح محله و شهرستان.

استقبال و حضور چندصد نفر در برنامه‌هایی چون اعتکاف و اربعین.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

چالش‌های اصلی فعالیت به شرح زیر است:

عدم حمایت مالی و امکاناتی: نبود موقوفه و منابع پایدار مالی، بزرگ‌ترین مانع در اجرای کامل طرح است.

نبود نیروی پشتیبان رسمی: فقدان امام جماعت همراه یا حمایت رسمی نهادهای فرهنگی، کار را دشوارتر کرده است.

مشکلات فنی و زیرساختی: نبود امکانات ساده‌ای مثل صندلی، پروژکتور، وسایل پذیرایی و فضای مناسب.

تأمین نیروی انسانی متخصص: با وجود استفاده از ظرفیت‌های مردمی، برای آموزش‌های تخصصی نیاز به نیروی حرفه‌ای بیشتر وجود دارد.

عدم تحقق طرح‌های توسعه‌ای: برخی طرح‌ها به دلیل نبود بودجه نیمه‌کاره رها شده‌اند.

چالش آینده‌نگر: ضرورت مواجهه با نسل آشنا با هوش مصنوعی و فضای مجازی و نیاز به محتوا و قالب‌های نوین.