شکرانه

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت مورد بررسی با عنوان «شکرانه» توسط خانم زینب مرادی، کارشناس مراقبت معنوی نهاد رهبری در دانشگاه علوم پزشکی شیراز، طراحی و اجرا شده است. این فعالیت به صورت یک برنامه تبلیغی-درمانی برای مادران باردار پرخطر بستری در بیمارستان نمازی شیراز برگزار شده است.

فرآیند اجرا شامل چند مرحله کلیدی بوده است:

شناسایی وضعیت روحی نامناسب مادران باردار به دلیل شرایط خاص بارداری و محیط ایزوله بیمارستان

گفتگو با مسئولان بخش و سرپرستار جهت اخذ مجوز برگزاری برنامه در فضای بیرونی بیمارستان

طراحی و اجرای دورهمی معنوی با محورهای شکرگزاری، بخشش، ارتباط با خدا و امیدبخشی

فراهم‌سازی شرایط پذیرایی، نشستن و رعایت نکات درمانی در فضای سبز محوطه بیمارستان

روش اجرا بدین صورت بوده که در ابتدای حضور، با گفت‌وگوی دوستانه از خود مادران در مورد احساسات و شرایطشان پرسش شده و بر اساس پاسخ‌ها، مسیر جلسه به صورت غیرمستقیم به سوی اهداف مد نظر هدایت شده است. در فضای دورهمی، از تکنیک‌های روان‌شناختی و دینی مانند شکرگزاری، بخشش، تخلیه ذهن از کینه و دلخوری‌ها استفاده شده است تا به بهبود روحیه مادران کمک شود.

قالب فعالیت یک دورهمی معنوی با جنبه‌های درمانی و حمایتی بوده که با برنامه‌ریزی دقیق، هماهنگی با پرستاران و با رعایت کامل شرایط ایمنی پزشکی اجرا شده است. از جمله فعالیت‌ها می‌توان به پخش موسیقی ملایم، بیان جملات انگیزشی، آموزش احکام شرعی، گفت‌وگوهای مشاوره‌ای، اهدای هدایا و توزیع تغذیه سالم متناسب با شرایط بارداری اشاره کرد.

مخاطب‌شناسی به صورت دقیق و ویژه انجام شده است. مخاطبان، مادران باردار در ماه‌های پایانی بارداری هستند که به علت شرایط ویژه پزشکی، در بخش‌های زیرزمینی و ایزوله بستری شده‌اند. این افراد با محدودیت‌های ارتباطی، روحی و حرکتی مواجه‌اند.

منابع انسانی شامل خود خانم مرادی به عنوان کارشناس مراقبت معنوی و خانم دهقانی (همکار در اجرای بخش کودکان بیمارستان) بوده است. برنامه با مشارکت مسئولان و پرستاران بیمارستان و تحت نظارت نهاد رهبری دانشگاه علوم پزشکی برگزار شده است.

ابزار و امکانات استفاده‌شده شامل:

فضای سبز اختصاصی بیمارستان برای برگزاری دورهمی

صندلی و چیدمان مناسب

موسیقی ملایم

تغذیه شامل کشمش، مغزها و نوشیدنی‌های سبک

هدایا شامل چشم‌بند و بسته‌های فرهنگی-سلامتی

جملات انگیزشی نصب‌شده بر روی تخت‌ها تمامی این موارد با بودجه شخصی مجری و بدون حمایت نهادی انجام شده است.

بازتاب رسانه‌ای در حد انتشار اخبار محدود در کانال نماز بیمارستان بوده و رسانه‌سازی گسترده‌ای در فضای مجازی یا شبکه‌های عمومی صورت نگرفته است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

از نظر مجری، تمایز این فعالیت در انجام آن در محیط درمانی با مخاطبین خاص یعنی مادران باردار پرخطر است. حساسیت بالای این محیط، محدودیت‌های فیزیکی مخاطبین، و الزام به رعایت دقیق نکات ایمنی، اجرای چنین فعالیتی را از سایر برنامه‌های تبلیغی متمایز می‌سازد.

مهم‌ترین شاخصه و بخش برجسته فعالیت، سناریو و نحوه اجرای جلسه است. شروع از احساسات شخصی مخاطبان، هدایت گفت‌وگو به سوی آرامش روان، استفاده از تکنیک‌های شکر و بخشش، و در نهایت رسیدن به سبکبالی ذهنی و روحی، ساختاری بسیار اثرگذار و سنجیده دارد. محتوای معنوی و انگیزشی نیز در دل این ساختار تعبیه شده و با نیازهای روحی-درمانی مخاطب کاملاً هماهنگ است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مخاطبان این طرح، مادران بارداری هستند که به دلیل مشکلات شدید جسمی، شرایط خاص بستری و دوری از خانواده، دچار فشارهای روحی، اضطراب، ترس و افت روحیه شده‌اند. این نیازها شامل:

نیاز به تقویت روحیه و امید

نیاز به تخلیه روانی و آرامش ذهنی

نیاز به هم‌صحبتی و ارتباط اجتماعی در فضایی غیر رسمی

نیاز به تقویت ایمان و تکیه بر خداوند در شرایط بحرانی

طرح شکرانه این نیازها را از طریق دورهمی معنوی، با بهره‌گیری از گفت‌وگوهای هدفمند، تکنیک‌های معنوی، تعامل صمیمانه و فراهم‌سازی فضایی متفاوت نسبت به فضای بسته بیمارستان پاسخ داده است.

نتایج و دستاوردها شامل:

بهبود وضعیت روحی مادران به‌صورت فوری

استقبال و درخواست برای برگزاری مجدد جلسات

تمایل بیشتر مادران به تعامل اجتماعی و عبادی

بازخورد مثبت از سوی سرپرستار و پرسنل بیمارستان

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش‌ها عبارت‌اند از:

حساسیت بالای محیط درمانی و ضرورت رعایت دقیق نکات ایمنی برای مادران باردار

محدودیت حرکتی مادران که امکان اجرای برخی فعالیت‌ها مانند بازی یا ورزش‌های سبک را سلب کرده است

نبود حمایت مالی و اجرایی نهادهای رسمی که باعث شد تمامی هزینه‌ها شخصاً تأمین شود

محدودیت رسانه‌ای در مستندسازی فعالیت‌ها به دلیل الزامات حریم خصوصی بیمارستان

با وجود این موانع، مجری توانسته با خلاقیت، تعهد، استفاده از تجربه‌های تبلیغی و هماهنگی با پرسنل بیمارستان، فعالیت را با موفقیت اجرا کند و اثرات مثبتی بر جای بگذارد.