غرفه فرهنگی غار علیصدر همدان

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت مورد نظر در ایام ماه مبارک رمضان در منطقه گردشگری غار علی صدر همدان برگزار می‌شود. این فعالیت در قالب یک غرفه فرهنگی خارج از محل نمازخانه اصلی اجرا شده و طیف متنوعی از برنامه‌ها را شامل می‌شود، از جمله:

ویژه کودکان و نوجوانان: برگزاری مسابقات قرآنی و فرهنگی نظیر "قرآن بخوان، جایزه بگیر" یا "شعر بخوان، جایزه بگیر"، استفاده از ابزارهای جذاب همچون بادکنک‌های شکلکی و اوریگامی برای جلب مشارکت کودکان.

مشاوره خانوادگی: پاسخگویی به سوالات احکامی و مسائل شرعی، ارائه مشاوره به خانواده‌ها، تشویق کودکان و نوجوانان به مشارکت در فعالیت‌های دینی.

تعامل با مخاطبان عمومی: استفاده از فضای عبوری گسترده زائران و گردشگران برای ترویج ارزش‌های دینی، برقراری ارتباط با افرادی که در شرایط عادی کمتر با روحانیت مواجه می‌شوند.

برگزاری نماز جماعت: در ابتدا هدف اصلی از حضور در این منطقه، برپایی نماز جماعت بوده، اما در ادامه با گسترش فعالیت‌ها، برنامه‌های فرهنگی متنوعی شکل گرفته است.

فرآیند و مراحل اجرا ۱. آغاز فعالیت: در ابتدا یک نمایشگاه فرهنگی در همدان برپا شد که شامل دو محور رسانه و عفاف و حجاب بود. در این نمایشگاه، جذب مخاطب از طریق فعالیت‌های کودکان مانند دوچرخه‌سواری، بادکنک‌بازی و مسابقات قرآنی صورت می‌گرفت و خانواده‌ها نیز به دنبال کودکان خود وارد بحث‌های فرهنگی می‌شدند. ۲. انتقال به فضای گردشگری علی صدر: پس از موفقیت نمایشگاه، از مجری طرح برای برپایی نماز جماعت در غار علی صدر دعوت شد. اما این فرصت به برگزاری برنامه‌های متنوع‌تری منجر شد. 3. توسعه فعالیت‌ها: در سال اول، چهار غرفه شامل غرفه کتاب، غرفه عفاف و حجاب، غرفه مشاوره خانوادگی و غرفه شعر و قرآن برگزار شد. در سال‌های بعد، به علت کاهش بودجه، غرفه‌های غیرضروری حذف و تمرکز بر فعالیت‌های محوری حفظ شد. 4. افزایش بازخورد و گسترش اجرا: استقبال گسترده از این طرح باعث شد مسئولین منطقه درخواست ادامه فعالیت در کل ماه رمضان را ارائه دهند.

مخاطب‌شناسی

مخاطبان اصلی این طرح کودکان و نوجوانان هستند که از طریق آنها ارتباط با خانواده‌ها برقرار می‌شود.

درصد بالایی از خانواده‌های بازدیدکننده از این منطقه، در حالت عادی ارتباط زیادی با روحانیت ندارند، بنابراین این طرح برای بسیاری از آنان اولین تجربه تعامل مثبت با روحانیت است.

برخی از گردشگران خارجی نیز از این برنامه بازدید کرده و بازخورد مثبتی ارائه داده‌اند.

منابع انسانی و ابزار مورد نیاز

نیروی انسانی شامل روحانی مجری طرح به همراه دو نیروی کمکی در حوزه کودک و نوجوان.

ابزار مورد نیاز شامل بادکنک‌های شکلکی، اوریگامی، کتاب‌های داستان، کلیپ‌های فرهنگی و قرآنی، و اقلام جوایز.

تأمین مکان و غذا توسط مدیریت غار علی صدر، اما تأمین جوایز عمدتاً از طریق نهادهایی مانند سازمان تبلیغات و دفتر امام جمعه صورت می‌گرفت.

بازتاب رسانه‌ای

طرح مورد توجه رسانه‌های مختلف از جمله صدا و سیمای همدان قرار گرفت و گزارش‌هایی درباره آن منتشر شد.

شبکه‌های خارجی نیز به‌طور غیرمستقیم تصاویری از این فعالیت را در برنامه‌های خود مورد استفاده قرار داده‌اند.

گردشگران ایرانی و خارجی نیز عکس و فیلم‌هایی از این طرح تهیه کرده و در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده‌اند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

شاخص‌ترین ویژگی این طرح، ارتباط‌گیری با خانواده‌هایی است که در طول سال ارتباطی با روحانیت ندارند.

بسیاری از فعالیت‌های تبلیغی در مدارس یا مساجد انجام می‌شود، اما این فعالیت در مکان‌های گردشگری عمومی انجام شده که طیف گسترده‌تری از مردم، از جمله قشر خاکستری را شامل می‌شود.

برخلاف انتظار اولیه برخی مسئولین که تصور می‌کردند برنامه تنها به اجرای نماز محدود می‌شود، طرح به یک برنامه جامع فرهنگی تبدیل شده است.

استفاده از کودکان به عنوان واسطه‌ای برای ارتباط با خانواده‌ها، یکی از جنبه‌های خلاقانه و موفق این طرح بوده است.

طرح باعث شده است گردشگرانی که تا پیش از این دیدگاهی منفی نسبت به روحانیت داشتند، تجربه‌ای مثبت از تعامل با یک روحانی داشته باشند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسئله اصلی که طرح به آن پرداخته، حذف ارتباط روحانیت با مردم در نتیجه سیاه‌نمایی رسانه‌ای است.

رسانه‌های معاند چهره‌ای منفی از روحانیت ارائه داده‌اند و این باور در برخی اقشار جامعه ایجاد شده است که روحانیون از مردم جدا هستند.

قشر خاکستری جامعه که کمتر به مساجد مراجعه می‌کنند، فرصت تعامل مستقیم با روحانیت را نداشته‌اند.

طرح توانسته است از طریق حضور در میان مردم و تعامل دوستانه، این تصویر غلط را اصلاح کند.

علاوه بر این، نیاز به مشاوره خانواده، پاسخگویی به احکام و ایجاد فضایی برای تعامل دینی در اماکن گردشگری، از دیگر نیازهایی بوده که این فعالیت به آن پاسخ داده است.

دستاوردها

افزایش تعامل مثبت مردم با روحانیت در فضایی غیررسمی و گردشگری.

ایجاد خاطره‌ای خوش از دین و ارزش‌های اسلامی در ذهن کودکان و نوجوانان، از طریق تجربه‌ای همراه با تشویق و سرگرمی.

استقبال گسترده از فعالیت‌ها به گونه‌ای که مسئولین منطقه درخواست تمدید حضور این غرفه را داشتند.

تأثیر بین‌المللی، به نحوی که گردشگران خارجی نیز به این برنامه علاقه‌مند شده و از آن مستندسازی کرده‌اند.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

 موانع مالی

تأمین جوایز یکی از مشکلات اساسی طرح بود، چرا که تعداد شرکت‌کنندگان بالا بود و نیاز به منابع مالی مستمر داشت.

در برخی موارد، جوایز از جیب شخصی مجری طرح تهیه شده است.

لازم است در طرح‌های مشابه، از پیش هماهنگی‌های لازم با نهادهای حامی صورت گیرد.

 تامین امکانات اجرایی و پشتیبانی

محل استقرار و امکانات پشتیبانی باید از پیش تأمین شود.

نزدیکی انبار وسایل و جوایز به محل اجرای برنامه اهمیت زیادی دارد.

 عدم هماهنگی برخی مسئولین محلی

برخی مسئولین محلی در ابتدا نگرانی‌هایی درباره حضور یک روحانی در منطقه گردشگری داشتند و تصور می‌کردند که مداخله در پوشش و سبک زندگی گردشگران باعث تنش خواهد شد.

اما پس از مشاهده بازخورد مثبت مردم، نظر آن‌ها تغییر کرد.

 لزوم هماهنگی فرهنگی با محیط

در ایامی مانند شهادت‌ها، نیاز به تغییر رویکرد برنامه وجود داشت.

لازم است پیش از اجرا، هماهنگی‌های لازم با واحدهای دیگر مانند شهربازی، رستوران‌ها و کسبه منطقه انجام شود تا فضای فرهنگی مورد نظر به درستی مدیریت گردد.