نوجوان سالم

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

۱. معرفی فعالیت

طرح «نوجوان سالم» یک برنامه تربیتی، آموزشی و فرهنگی است که با هدف تقویت هویت دینی و فرهنگی نوجوانان و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی طراحی و اجرا شده است. این طرح که در استان کهگیلویه و بویراحمد، به‌ویژه در شهر یاسوج و مناطق حاشیه‌ای آن اجرا می‌شود، بر محور سالم‌سازی محیط مدارس، تقویت اعتقادات دینی و ارائه الگوهای صحیح به دانش‌آموزان تمرکز دارد.

مجری طرح، آقای ناصر مصباح‌نژاد، از طلاب فعال و معلمان آموزش‌وپرورش است که تجربه دوازده سال امامت جمعه در شهرستان‌های مارگون و دنا و همچنین مسئولیت‌هایی در حوزه قرآن و نماز آموزش‌وپرورش استان را در کارنامه دارد. این تجربه‌ها، زمینه‌ساز طراحی و اجرای این طرح شده است.

۲. جرقه اولیه و انگیزه شکل‌گیری طرح

مشاهدات میدانی و گزارش‌های رسمی درباره کاهش سن اعتیاد، افزایش رفتارهای پرخطر در میان دانش‌آموزان، ضعف در آگاهی دینی و بی‌انگیزگی در انجام فرایض مذهبی، از جمله عوامل اصلی در شکل‌گیری این طرح بوده است.

مجری طرح، با حضور مستمر در مدارس و برگزاری نشست‌های دانش‌آموزی، متوجه نیاز به ایجاد انگیزه، تقویت ایمان و بالا بردن سطح آگاهی دینی و اخلاقی دانش‌آموزان شده است. این نیازسنجی منجر به تدوین و اجرای برنامه‌ای جامع تحت عنوان «نوجوان سالم» شده که دربرگیرنده ابعاد معنوی، آموزشی، فرهنگی و تربیتی است.

۳. فرآیند و روش اجرا

الف) مراحل اجرایی فعالیت

۱. بررسی آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی در مدارس: از طریق مشاهدات میدانی، جلسات با دانش‌آموزان، معلمان و والدین.

۲. برنامه‌ریزی و طراحی محتوای آموزشی و تربیتی: تدوین برنامه‌های دینی، فرهنگی، ورزشی و آموزشی متناسب با نیاز نوجوانان.

3. اجرای نشست‌های آموزشی و کارگاه‌های آگاهی‌بخشی: برگزاری جلسات توجیهی برای دانش‌آموزان و والدین درباره موضوعاتی مانند نماز، قرآن، سواد رسانه‌ای، اعتیاد، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و تاب‌آوری روانی.

4. برگزاری اردوها و برنامه‌های تربیتی: اجرای اردوهای فرهنگی و تفریحی داخل شهری و استانی برای ایجاد انگیزه در دانش‌آموزان.

5. ایجاد تعامل بین مدرسه، مسجد و خانواده: طراحی برنامه‌های منظم برای پیوند بین این سه نهاد تربیتی.

ب) قالب فعالیت

این طرح از روش‌های مختلفی برای ارتباط با دانش‌آموزان و تأثیرگذاری بر آن‌ها استفاده می‌کند:

نشست‌های تربیتی و دینی: جلسات آشنایی با مفاهیم دینی و احکام شرعی.

محافل انس با قرآن و اهل‌بیت: آموزش روخوانی، روان‌خوانی، حفظ، و تدبر در آیات قرآن کریم.

اردوهای زیارتی و تفریحی: اعزام دانش‌آموزان به اماکن مذهبی و فضاهای ورزشی برای ایجاد نشاط و هویت‌بخشی.

فعالیت‌های ورزشی و تفریحی: مسابقات ورزشی، اعزام دانش‌آموزان به استخر، تأمین چمن مصنوعی برای مدارس.

کارگاه‌های آگاهی‌بخشی: جلسات آموزش سواد رسانه‌ای، تاب‌آوری روانی و پیشگیری از اعتیاد.

اجرای برنامه‌های مناسبتی: مشارکت دانش‌آموزان در برنامه‌های ویژه محرم، فاطمیه و نیمه شعبان.

۴. مخاطب‌شناسی

۱) دانش‌آموزان مقاطع مختلف تحصیلی

تمرکز اصلی بر دانش‌آموزان پسر نوجوان در مدارس حاشیه‌نشین و کم‌برخوردار یاسوج، به‌ویژه در مدرسه امام رضا (ع) و مدرسه شبانه‌روزی توحیدی.

جامعه هدف حدود ۵۰۰ دانش‌آموز از مناطق کم‌برخوردار هستند که در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار دارند.

۲) خانواده‌ها و والدین دانش‌آموزان

والدین دانش‌آموزان در قالب جلسات آگاهی‌بخشی و مهارت‌های تربیتی مورد آموزش قرار می‌گیرند تا بتوانند نظارت بهتری بر فرزندان خود داشته باشند.

۳) معلمان، طلاب و فعالان فرهنگی

اجرای این طرح نیازمند همکاری نزدیک معلمان، روحانیون و فعالان فرهنگی است که در قالب تیم اجرایی فعالیت می‌کنند.

۵. منابع انسانی، ابزار و امکانات

الف) تیم اجرایی و عوامل انسانی

۱۰ نفر از طلاب و معلمان به‌عنوان عوامل اجرایی در اجرای این طرح مشارکت دارند.

مربیان و مشاوران متخصص برای آموزش مهارت‌های دینی و تربیتی به دانش‌آموزان.

ب) ابزار و امکانات مورد نیاز

سیستم صوتی و تجهیزات آموزشی برای برگزاری نشست‌ها و کارگاه‌های آموزشی.

وسیله نقلیه (اتوبوس و مینی‌بوس) برای جابجایی دانش‌آموزان در اردوهای تربیتی.

تجهیزات ورزشی برای ایجاد انگیزه و نشاط در میان نوجوانان.

نمایشگر و لپ‌تاپ برای ارائه محتوای آموزشی در جلسات و همایش‌ها.

پذیرایی و لوازم ضروری برای اردوها و برنامه‌های فرهنگی.

۶. بازتاب رسانه‌ای و دستاوردها

الف) بازتاب رسانه‌ای

این طرح در برخی از رسانه‌های محلی و فضای مجازی پوشش داده شده است.

اطلاع‌رسانی از طریق گروه‌های واتساپ و فضای مجازی برای ارتباط مستمر با دانش‌آموزان و خانواده‌ها انجام می‌شود.

ب) دستاوردها و نتایج اجرای طرح

افزایش آگاهی دینی و فرهنگی دانش‌آموزان: از طریق برگزاری جلسات آموزشی و انس با قرآن.

تقویت روحیه دینی و مذهبی دانش‌آموزان: از طریق مشارکت در نماز جماعت، محافل انس با قرآن و اردوهای زیارتی.

افزایش نشاط و انگیزه دانش‌آموزان: با اجرای برنامه‌های تفریحی و ورزشی.

تقویت تعامل بین خانواده و مدرسه: از طریق برگزاری جلسات آموزشی برای والدین.

پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی: از طریق ارائه آموزش‌های لازم در حوزه اعتیاد، انحرافات رفتاری و سواد رسانه‌ای.

۷. چالش‌های موجود و نیازهای توسعه‌ای

الف) محدودیت‌های مالی

هزینه‌های اجرای برنامه‌ها عمدتاً از طریق منابع شخصی مجری طرح و کمک‌های خیرین تأمین شده است.

عدم حمایت مالی پایدار، مانعی برای گسترش طرح و اجرای برنامه‌های بلندمدت است.

ب) کمبود تجهیزات و امکانات اجرایی

عدم دسترسی به برخی تجهیزات مورد نیاز مانند وسایل صوتی، تصویری و وسایل حمل‌ونقل برای اردوها.

ج) نیاز به تربیت نیروی انسانی بیشتر

نیاز به جذب و آموزش نیروهای جدید برای اجرای بهتر و گسترده‌تر طرح.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

۱. جنبه‌های نوآورانه فعالیت در مقایسه با فعالیت‌های مشابه

طرح «نوجوان سالم» با وجود شباهت‌های کلی به برخی فعالیت‌های تربیتی و دینی در مدارس، دارای ویژگی‌هایی است که آن را از دیگر برنامه‌های مشابه متمایز می‌کند. مجری طرح، ناصر مصباح‌نژاد، چندین عامل را به‌عنوان نوآوری‌های کلیدی این فعالیت برشمرده است:

الف) تمرکز بر مناطق آسیب‌پذیر و مدارس کم‌برخوردار

برخلاف بسیاری از طرح‌های فرهنگی که در مدارس برخوردار و دانش‌آموزان منتخب اجرا می‌شوند، این طرح به‌طور خاص بر دانش‌آموزان مناطق حاشیه‌نشین و کم‌برخوردار یاسوج متمرکز شده است.

مدرسه امام رضا (ع) و مدرسه شبانه‌روزی توحیدی که جامعه هدف این طرح هستند، از جمله مناطقی محسوب می‌شوند که با چالش‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بیشتری روبه‌رو هستند.

این تمرکز ویژه، باعث شده است که طرح نوجوان سالم در مقایسه با سایر فعالیت‌های مشابه، تأثیرگذاری بیشتری در جلوگیری از آسیب‌های اجتماعی و انحرافات رفتاری داشته باشد.

ب) ترکیب روش‌های مختلف (دینی، ورزشی، تربیتی و تفریحی) برای ایجاد انگیزه در دانش‌آموزان

درحالی‌که بسیاری از برنامه‌های مذهبی، تنها بر آموزش احکام و مفاهیم دینی تأکید دارند، این طرح از روش‌های ترکیبی و چندلایه برای جذب دانش‌آموزان استفاده می‌کند.

فعالیت‌هایی مانند برگزاری اردوهای تفریحی، مسابقات ورزشی، نشست‌های انگیزشی، جلسات انس با قرآن و آموزش مهارت‌های زندگی، باعث شده است که این برنامه به‌صورت جامع و فراگیر، تمامی ابعاد تربیتی نوجوانان را پوشش دهد.

این شیوه اجرایی، موجب شده است که دانش‌آموزان با انگیزه بیشتری در برنامه‌های مذهبی شرکت کنند و نسبت به موضوعات دینی علاقه‌مند شوند.

ج) ارتباط مستمر و شخصی‌سازی‌شده با دانش‌آموزان

برخلاف بسیاری از طرح‌های فرهنگی که به‌صورت مقطعی اجرا می‌شوند، این طرح ارتباط مستمر و پیگیری وضعیت دانش‌آموزان را به‌عنوان یک اصل کلیدی در نظر گرفته است.

مجری طرح، علاوه بر برگزاری جلسات عمومی، به‌صورت فردی با دانش‌آموزان در ارتباط است و تلاش می‌کند تا بر اساس ویژگی‌های شخصیتی، نیازها و مشکلات فردی، راهکارهای متناسبی ارائه دهد.

این رویکرد فردمحور و توجه به مشکلات و دغدغه‌های شخصی دانش‌آموزان، باعث شده است که این فعالیت تأثیرگذاری عمیق‌تری نسبت به برنامه‌های مشابه داشته باشد.

د) ایجاد پیوند بین مدرسه، مسجد و خانواده برای افزایش تأثیرگذاری تربیتی

بسیاری از برنامه‌های فرهنگی و مذهبی، صرفاً در فضای مدرسه اجرا می‌شوند و پیوندی با دیگر نهادهای تربیتی ندارند.

این طرح با ایجاد ارتباط قوی بین مدرسه، مسجد و خانواده، یک مدل تربیتی سه‌بعدی را دنبال کرده است که باعث افزایش تأثیرگذاری آن شده است.

طرح «پیوند مدرسه، مسجد و منزل» که در کنار این فعالیت اجرا شده، به‌عنوان یک ابتکار در راستای تقویت همکاری نهادهای تربیتی برای هدایت بهتر نوجوانان محسوب می‌شود.

هـ) آموزش والدین در کنار دانش‌آموزان برای افزایش کارآمدی تربیتی

برخلاف بسیاری از فعالیت‌های دانش‌آموزی که صرفاً بر خود دانش‌آموز متمرکز است، در این طرح، والدین نیز از طریق کارگاه‌های آموزشی با شیوه‌های نظارت و هدایت فرزندان خود آشنا می‌شوند.

این کارگاه‌ها بر موضوعاتی مانند تاب‌آوری روانی، سواد رسانه‌ای، مهارت‌های تربیتی و پیشگیری از اعتیاد متمرکز است.

مشارکت والدین در این فرآیند، باعث شده است که اثرگذاری برنامه از محیط مدرسه فراتر رفته و به خانواده‌ها نیز تسری پیدا کند.

۲. مهم‌ترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته آن: قالب، محتوا یا سناریو؟

با توجه به ویژگی‌های این طرح، بخش برجسته و شاخصه اصلی آن، قالب اجرایی آن است.

الف) قالب فعالیت (مهم‌ترین بخش متمایزکننده طرح)

این طرح دارای قالب مشخص، ساختاریافته و منظم است که آن را از سایر برنامه‌های مشابه متمایز می‌کند.

برخلاف برخی فعالیت‌های فرهنگی که به‌صورت پراکنده و بدون انسجام اجرا می‌شوند، طرح نوجوان سالم دارای برنامه‌ریزی دقیق، اهداف مشخص و مراحل اجرایی مدون است.

ترکیب برنامه‌های دینی، ورزشی، فرهنگی و آموزشی در یک ساختار منسجم، باعث شده است که این طرح یک مدل تربیتی جامع ارائه دهد.

این قالب منضبط و هدفمند باعث شده است که برنامه، تأثیرگذاری بیشتری بر دانش‌آموزان داشته باشد و استمرار آن تضمین شود.

ب) محتوا (عامل کلیدی در افزایش اثربخشی فعالیت)

محتوای این طرح، بر اساس نیازهای واقعی دانش‌آموزان مناطق کم‌برخوردار و آسیب‌پذیر طراحی شده است.

استفاده از محتوای ترکیبی شامل آموزش‌های دینی، قرآنی، اجتماعی و مهارت‌های زندگی، موجب شده است که این طرح یک برنامه جامع تربیتی باشد.

برخلاف برخی طرح‌های مشابه که صرفاً به مفاهیم نظری می‌پردازند، در این برنامه، آموزش‌ها کاملاً کاربردی و متناسب با شرایط زندگی دانش‌آموزان طراحی شده‌اند.

ج) سناریو (رویکرد روایی و روش انتقال مفاهیم)

در این طرح، برای انتقال مفاهیم دینی و تربیتی، از سناریوهای جذاب و روش‌های نوین آموزشی استفاده شده است.

به‌جای روش‌های سنتی و خطابی، مفاهیم دینی در قالب داستان‌سرایی، نمایش، اردوهای تربیتی و فعالیت‌های گروهی به دانش‌آموزان منتقل می‌شود.

این روش، باعث شده است که دانش‌آموزان به‌طور غیرمستقیم و بدون احساس اجبار، با مفاهیم دینی و اخلاقی ارتباط برقرار کنند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

۱. مسئله‌شناسی و ریشه‌یابی نیاز مخاطبان

طرح «نوجوان سالم» با هدف پاسخگویی به نیازهای تربیتی، دینی، فرهنگی و اجتماعی نوجوانان، به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار و حاشیه‌نشین طراحی شده است. بررسی‌های میدانی و تجربیات مجری طرح نشان داده است که نوجوانان، به‌خصوص در این مناطق، با چالش‌های متعددی مواجه هستند که اجرای این طرح می‌تواند در کاهش آن‌ها مؤثر باشد.

الف) افزایش آسیب‌های اجتماعی در میان نوجوانان مناطق کم‌برخوردار

کاهش سن اعتیاد، افزایش رفتارهای پرخطر و گسترش بزهکاری نوجوانان از جمله چالش‌های مهم در مناطق حاشیه‌ای یاسوج است.

عدم دسترسی نوجوانان به برنامه‌های فرهنگی و تربیتی مناسب، موجب شده است که زمینه‌های گرایش به ناهنجاری‌های اجتماعی تقویت شود.

حضور در مدارس مناطق محروم و ارتباط مستقیم با دانش‌آموزان، نشان داده است که بسیاری از نوجوانان این مناطق، فاقد الگوهای صحیح تربیتی و فرهنگی هستند.

ب) ضعف در باورهای دینی و هویتی نوجوانان

بسیاری از نوجوانان، به دلیل عدم آشنایی کافی با مبانی دینی و نداشتن الگوهای جذاب مذهبی، انگیزه‌ای برای انجام فرائض دینی ندارند.

مشاهدات نشان داده است که برخی دانش‌آموزان، نسبت به مسائل مذهبی بی‌تفاوت هستند و نگاه سطحی و غیرعمیقی به دین دارند.

نبود برنامه‌های دینی متناسب با سن و شرایط نوجوانان، باعث شده است که آن‌ها ارتباط مؤثری با آموزه‌های دینی برقرار نکنند.

ج) کمبود برنامه‌های تربیتی و فرهنگی جذاب برای نوجوانان

اغلب برنامه‌های فرهنگی و تربیتی موجود، به‌صورت سنتی و بدون جذابیت‌های لازم اجرا می‌شوند که باعث کاهش استقبال دانش‌آموزان از این برنامه‌ها شده است.

روش‌های آموزشی رایج در مدارس، عمدتاً تئوریک و غیرعملی هستند و دانش‌آموزان را درگیر تجربه‌های واقعی نمی‌کنند.

نوجوانان امروزی، به دلیل رشد فضای مجازی و تغییر سبک زندگی، نیاز به برنامه‌هایی دارند که با شرایط ذهنی و روحی آن‌ها سازگار باشد.

د) ضعف تعامل بین مدرسه، مسجد و خانواده در تربیت نوجوانان

مدرسه، مسجد و خانواده سه نهاد مهم تربیتی هستند، اما در بسیاری از موارد، این نهادها به‌صورت جداگانه و بدون ارتباط مؤثر با یکدیگر عمل می‌کنند.

نبود هماهنگی بین این سه نهاد، باعث شده است که دانش‌آموزان در محیط‌های مختلف، پیام‌های تربیتی متناقضی دریافت کنند.

در برخی خانواده‌ها، نظارت والدین بر فعالیت‌های فرزندان کم‌رنگ است و مدرسه نیز به‌تنهایی قادر به جبران این خلأ نیست.

۲. این فعالیت چگونه این نیازها را برطرف می‌کند؟

طرح «نوجوان سالم» با طراحی یک مدل آموزشی و تربیتی جامع، تلاش کرده است تا به این مشکلات پاسخ دهد. این مدل شامل اقدامات زیر است:

الف) برگزاری نشست‌های تربیتی و آگاهی‌بخشی درباره آسیب‌های اجتماعی

دانش‌آموزان با آسیب‌های اجتماعی، عواقب اعتیاد، دوستی‌های نادرست و خطرات فضای مجازی آشنا می‌شوند.

برگزاری جلسات با حضور کارشناسان و افرادی که خود از آسیب‌های اجتماعی نجات یافته‌اند، باعث شده است که این آموزش‌ها تأثیر بیشتری بر دانش‌آموزان داشته باشد.

ب) تقویت اعتقادات دینی و معنوی از طریق برنامه‌های جذاب

در این طرح، مفاهیم دینی در قالب اردوهای تفریحی، نمایش‌های هنری، مسابقات و داستان‌سرایی ارائه می‌شود.

محافل انس با قرآن و اهل‌بیت (ع)، جلسات آموزش احکام و جلسات اخلاقی با شیوه‌های غیرمستقیم و متناسب با روحیات نوجوانان برگزار می‌شود.

برگزاری برنامه‌هایی مانند اعتکاف دانش‌آموزی، اقامه نماز جماعت، و جشن‌های مذهبی، باعث تقویت ارتباط دانش‌آموزان با مفاهیم دینی شده است.

ج) طراحی فعالیت‌های فرهنگی، ورزشی و تفریحی برای افزایش جذابیت برنامه‌ها

در این طرح، از مسابقات ورزشی، برنامه‌های تفریحی، اردوهای زیارتی و برنامه‌های گروهی به‌عنوان ابزارهایی برای جذب دانش‌آموزان استفاده شده است.

تجربه نشان داده است که ترکیب این برنامه‌ها با مباحث تربیتی و دینی، موجب افزایش مشارکت و انگیزه دانش‌آموزان در یادگیری و عمل به آموزه‌های دینی شده است.

د) پیوند بین مدرسه، مسجد و خانواده برای افزایش تأثیرگذاری تربیتی

در قالب این طرح، برنامه‌هایی طراحی شده است که مدرسه، مسجد و خانواده به‌صورت هماهنگ و در یک مسیر تربیتی مشترک حرکت کنند.

جلسات مشاوره برای والدین برگزار شده است تا آن‌ها با روش‌های صحیح تربیت فرزندان و هدایت آن‌ها در مسیر دینی و اخلاقی آشنا شوند.

در این طرح، امام جماعت مسجد به‌عنوان یک مربی تربیتی، نقش فعال‌تری در مدارس ایفا کرده است و از این طریق، پیوند بین نهاد دین و آموزش تقویت شده است.

۳. نتایج و دستاوردهای فعالیت

اجرای این طرح، دستاوردهای قابل‌توجهی در حوزه تربیتی و فرهنگی داشته است که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:

الف) افزایش آگاهی و نگرش مثبت دانش‌آموزان نسبت به دین

بسیاری از دانش‌آموزانی که در ابتدا علاقه‌مند به مباحث دینی نبودند، پس از شرکت در برنامه‌ها، نگرش مثبتی نسبت به دین و مفاهیم مذهبی پیدا کرده‌اند.

مشارکت دانش‌آموزان در برنامه‌های مذهبی مانند نماز جماعت، محافل انس با قرآن و جلسات اخلاقی، به شکل محسوسی افزایش یافته است.

ب) کاهش رفتارهای پرخطر و آسیب‌های اجتماعی در مدارس هدف

طبق مشاهدات مجری طرح، در مدارس هدف، میزان درگیری‌های فیزیکی، استفاده از دخانیات و سایر رفتارهای پرخطر کاهش یافته است.

رابطه دانش‌آموزان با والدین و مربیان بهبود یافته است و میزان تعاملات مثبت در محیط مدرسه افزایش پیدا کرده است.

ج) افزایش نشاط و انگیزه دانش‌آموزان از طریق برنامه‌های تفریحی و فرهنگی

ترکیب برنامه‌های ورزشی و تفریحی با مباحث دینی و اخلاقی، باعث افزایش اشتیاق دانش‌آموزان به فعالیت‌های فرهنگی و تربیتی شده است.

دانش‌آموزان با حضور در اردوهای تفریحی و مذهبی، ارتباط عمیق‌تری با مفاهیم دینی برقرار کرده‌اند.

د) تقویت پیوند بین خانواده و مدرسه در تربیت دانش‌آموزان

والدین دانش‌آموزان، نقش فعال‌تری در تربیت فرزندان خود پیدا کرده‌اند و جلسات آموزشی برای آن‌ها، تأثیرات مثبتی داشته است.

میزان ارتباط میان اولیای مدرسه و خانواده‌ها افزایش یافته است و این امر به بهبود وضعیت تربیتی دانش‌آموزان کمک کرده است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

۱. چالش‌های ساختاری و اجرایی

الف) نبود حمایت رسمی و محدودیت در تعامل با نهادهای آموزشی و فرهنگی

این طرح تاکنون به‌طور عمده با اتکا به توان فردی مجری و همکاری‌های محدود محلی اجرا شده است و فاقد پشتیبانی رسمی از سوی سازمان‌های آموزشی و فرهنگی است.

برقراری ارتباط پایدار با آموزش‌وپرورش و سایر نهادهای ذی‌ربط، چالش‌برانگیز است و برخی مدارس، به‌دلیل ملاحظات اجرایی و بروکراسی اداری، از همکاری در اجرای این طرح خودداری می‌کنند.

عدم وجود یک سازوکار مشخص برای هماهنگی بین مدارس، مساجد و نهادهای فرهنگی، باعث شده است که این طرح در برخی مواقع با موانع اجرایی مواجه شود.

ب) دشواری اجرای طرح در تمامی مدارس به‌دلیل محدودیت منابع انسانی

درحال‌حاضر، تعداد افراد متخصص و آموزش‌دیده برای اجرای این برنامه محدود است و امکان گسترش فعالیت در همه مدارس وجود ندارد.

مربیان، مشاوران و طلاب متخصص در حوزه تربیت نوجوان، به‌اندازه کافی در دسترس نیستند و این مسئله باعث می‌شود که کیفیت اجرای برنامه‌ها در مدارس مختلف، یکسان نباشد.

با توجه به ماهیت ارتباط‌محور این طرح، نیاز به نیروهای اجرایی بیشتر، برای حفظ کیفیت و تأثیرگذاری برنامه‌ها احساس می‌شود.

۲. چالش‌های فرهنگی و اجتماعی

الف) کاهش انگیزه و علاقه برخی دانش‌آموزان به برنامه‌های دینی و تربیتی

یکی از چالش‌های اصلی این طرح، عدم استقبال برخی دانش‌آموزان از برنامه‌های مذهبی و فرهنگی سنتی است.

فضای مجازی، تغییر سبک زندگی نوجوانان و ورود الگوهای فرهنگی غربی، باعث شده است که برخی نوجوانان، علاقه چندانی به مشارکت در برنامه‌های دینی و تربیتی نداشته باشند.

برای رفع این چالش، ضرورت دارد که از روش‌های نوآورانه‌تر، مانند محتوای دیجیتال، نمایش‌های هنری و تولید محتوای متناسب با زبان نوجوانان استفاده شود.

ب) چالش‌های مرتبط با همراه‌سازی والدین در فرآیند تربیتی

برخی والدین، به‌دلیل مشغله‌های کاری یا عدم آگاهی کافی، در فرآیند تربیت فرزندان خود نقش فعالی ایفا نمی‌کنند.

اجرای جلسات آموزشی برای والدین، با چالش‌هایی مانند عدم استقبال، کمبود زمان و نبود تعامل مؤثر با خانواده‌ها مواجه است.

نبود مشارکت فعال برخی خانواده‌ها، باعث شده است که تأثیرگذاری برنامه‌ها بر دانش‌آموزان، در برخی موارد کاهش یابد.

۳. چالش‌های اقتصادی و مالی

الف) محدودیت منابع مالی برای گسترش و استمرار فعالیت‌ها

این طرح تاکنون فاقد بودجه رسمی و حمایت مالی پایدار بوده است و عمدتاً از طریق کمک‌های فردی و مشارکت خیرین اداره شده است.

هزینه‌های اجرای برنامه‌های مختلف، ازجمله اردوهای فرهنگی، جلسات آموزشی، تجهیزات ورزشی و ابزارهای کمک‌آموزشی، نیازمند تأمین مالی است که تاکنون با محدودیت‌هایی مواجه بوده است.

نبود حمایت مالی مشخص، باعث شده است که برخی بخش‌های طرح، به‌صورت مقطعی و نه مداوم اجرا شوند.

ب) دشواری تأمین تجهیزات و امکانات موردنیاز برای اجرای برنامه‌ها

برای برگزاری کارگاه‌های آموزشی و نشست‌های دانش‌آموزی، ابزارهایی مانند سیستم صوتی، نمایشگر، جزوات آموزشی و وسایل کمک‌آموزشی موردنیاز است، اما به‌دلیل محدودیت منابع مالی، تأمین این امکانات به‌سادگی امکان‌پذیر نیست.

عدم دسترسی به امکانات ورزشی مناسب، باعث شده است که برخی برنامه‌های تفریحی و انگیزشی، با محدودیت‌های اجرایی مواجه شود.

۴. چالش‌های مرتبط با توسعه و آینده طرح

الف) نیاز به طراحی مدل‌های آموزشی جدید برای حفظ جذابیت و اثربخشی برنامه‌ها

برای تداوم تأثیرگذاری، لازم است که محتوای آموزشی این طرح، متناسب با تغییرات فرهنگی و نیازهای جدید نوجوانان، به‌روزرسانی شود.

طراحی برنامه‌های تعاملی، استفاده از ابزارهای دیجیتال و تولید محتوای چندرسانه‌ای، از جمله اقداماتی است که برای حفظ جذابیت این طرح ضروری به‌نظر می‌رسد.

ب) چالش در گسترش طرح به سایر شهرها و مناطق کشور

درحال‌حاضر، این طرح به‌طور محدود در یاسوج و برخی مناطق حاشیه‌ای اجرا شده است، اما برای گسترش آن به سایر شهرها، نیاز به برنامه‌ریزی گسترده‌تر و حمایت‌های بیشتری وجود دارد.

توسعه این طرح، نیازمند استانداردسازی روش اجرا، تربیت مربیان جدید و تأمین منابع مالی و اجرایی بیشتر است که هنوز به‌طور کامل فراهم نشده است.