تربیت مربی اسلامی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

این فعالیت یک دوره‌ی تربیت مربی اسلامی است که از سال ۱۴۰۱ به‌طور رسمی آغاز شده و بر پایه‌ی مطالعات، پژوهش‌ها و تجربیات بیش از ۱۷ سال گذشته شکل گرفته است. این دوره با هدف تربیت مربیان کارآمد در حوزه‌ی تربیت اسلامی طراحی شده و مبتنی بر چرخه‌ی نظر تا عمل است، یعنی پژوهش‌های علمی در زمینه‌ی تربیت اسلامی به عملیات تربیتی در میدان اجرا متصل می‌شود و برعکس، مشکلات عملیاتی مجدداً وارد چرخه‌ی پژوهشی می‌شوند.

روش اجرا و فرآیند کار:

تمرکز بر تربیت مربی:

به‌جای ایجاد یک مرکز آموزشی جدید، تصمیم گرفته شد تا با مربیان موجود کار شود، آن‌ها آموزش ببینند و سپس در مجموعه‌های مختلف فعالیت کنند.

تمرکز بر مجموعه‌های فعال در حوزه‌ی تربیت نوجوان مانند مدارس، کانون‌های تربیتی و حوزه‌های علمیه.

ساختار دوره:

دوره یک‌ساله است و شامل دروس نظری، مهارتی، کارورزی و عملیات‌های تربیتی می‌شود.

علاوه بر کلاس‌های آموزشی، اردوها، تفریحات و کارهای عملی برای تغییر و ارتقای شخصیت مربیان برگزار می‌شود.

برخی شرکت‌کنندگان پس از پایان دوره، به تغییر مسیر زندگی خود پرداخته‌اند و وارد حوزه‌ی تربیت نوجوان شده‌اند.

زیست‌بوم آموزشی:

دوره صرفاً آموزشی نیست، بلکه یک زیست‌بوم کامل است که مربی را در فضای واقعی تربیتی رشد می‌دهد.

در کنار آموزش، مربیان در محیط‌های عملیاتی مانند مدارس و کانون‌های تربیتی فعالیت دارند تا مهارت‌های خود را بیازمایند.

توسعه‌ی دوره در سطح ملی:

در سال اول (۱۴۰۱)، ۲۵ نفر در دوره شرکت کردند.

در سال دوم (۱۴۰۲)، تعداد شرکت‌کنندگان به ۴۰ نفر افزایش یافت.

در سال سوم (۱۴۰۳)، ۷۰ نفر از شهرهای مختلف (قم، مشهد، اصفهان، ملایر) شرکت کردند.

فرآیند پذیرش شامل مصاحبه، بررسی سابقه‌ی تربیتی، آشنایی با مفاهیم دینی و محدودیت سنی (زیر ۲۸ سال) است تا افراد توانمند انتخاب شوند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

چرخه‌ی نظر تا عمل:

پژوهش‌های علمی و عملیاتی در حوزه‌ی تربیت اسلامی به‌طور هم‌زمان انجام می‌شوند.

مشکلات میدان عمل وارد فرآیند پژوهش شده و راه‌حل‌های پژوهشی در عمل آزمایش می‌شوند.

جامعیت در تربیت مربی:

برخلاف دوره‌های تربیتی دیگر که بر موضوع خاصی (مانند تربیت جنسی یا بازی‌های تربیتی) متمرکزند، این دوره جامع و مبتنی بر مبانی اسلامی است.

آموزش‌ها شامل مهارت‌های مربی‌گری، روان‌شناسی تربیتی، اصول آموزشی و مدیریت کلاس هستند.

تربیت از طریق تجربه و عملیات:

مربیان فقط آموزش نمی‌بینند، بلکه در محیط‌های واقعی تربیتی به‌کار گرفته می‌شوند.

مدل یادگیری ترکیبی (حضوری و مجازی) استفاده می‌شود تا تعامل بیشتری با استادان و هم‌دوره‌ای‌ها شکل بگیرد.

همکاری با مجموعه‌های تربیتی موجود:

به‌جای ایجاد یک مرکز مستقل، این طرح با مدارس، کانون‌های تربیتی و حوزه‌های علمیه همکاری می‌کند و مربیان را به آن‌ها معرفی می‌کند.

مربیان در مجموعه‌های فعال به‌عنوان معلم، مدیر تربیتی، راهبر تربیتی یا برنامه‌ریز آموزشی مشغول می‌شوند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مشکل اصلی:

کمبود مربیان متخصص در حوزه‌ی تربیت اسلامی که بتوانند نوجوانان را به‌درستی آموزش دهند.

ضعف در پیاده‌سازی پژوهش‌های تربیتی در میدان عمل.

نبود برنامه‌ی آموزشی یکپارچه و مبنی بر مبانی اسلامی برای مربیان تربیتی.

راه‌حل ارائه‌شده:

تربیت مربیانی که بتوانند هم دانش نظری داشته باشند و هم در میدان اجرا توانمند باشند.

ایجاد یک سیستم ارزیابی که بازخوردهای عملی را وارد فضای پژوهشی کرده و چرخه‌ی پژوهش-اجرا-اصلاح را تقویت کند.

طراحی یک مدل آموزشی که هم مبتنی بر نظریه‌های علمی باشد و هم در میدان عمل کارایی داشته باشد.

دستاوردها:

بیش از ۷۰ مربی تربیت‌شده در ۳ سال که در مجموعه‌های مختلف فعالیت دارند.

ایجاد همکاری با ۱۲ مجموعه‌ی تربیتی شامل مدارس غیرانتفاعی، کانون‌های تربیتی و حوزه‌های علمیه.

استقبال گسترده از طرح در سطح کشور و درخواست‌های زیاد برای گسترش دوره به شهرهای دیگر.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

کمبود بودجه و منابع مالی:

این طرح تاکنون از طریق دفتر تبلیغات اسلامی، مرکز خدمات و برخی خیّرین تأمین مالی شده است.

دریافت شهریه از شرکت‌کنندگان انجام نمی‌شود، اما برای جلوگیری از ثبت‌نام‌های بی‌هدف، یک ودیعه‌ی مالی دریافت می‌شود که در صورت حضور منظم، به شرکت‌کنندگان بازگردانده می‌شود.

مقاومت برخی مجموعه‌ها در پذیرش مدل جدید تربیتی:

برخی مدارس و کانون‌های تربیتی تمایل دارند به روش‌های سنتی خود ادامه دهند و حاضر به پذیرش مربیان تربیت‌شده در این دوره نیستند.

موازی‌کاری با سایر نهادهای آموزشی:

برای جلوگیری از موازی‌کاری، مطالعات گسترده‌ای روی دوره‌های مشابه انجام شده است و همکاری با مجموعه‌های موجود در اولویت قرار گرفته است.

چالش‌های اجرایی در توسعه‌ی ملی طرح:

نیاز به تربیت مربیان بیشتر برای شهرهای مختلف، اما محدودیت در امکانات و نیروی انسانی.

عدم وجود سازوکار ارزیابی دقیق در مدارس و کانون‌های تربیتی که بتواند اثربخشی این روش را به‌صورت عینی بررسی کند.