توسعه تفکر خلاق

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند، روش اجرا و مراحل:

این فعالیت تحت عنوان «مادر اسلامی و خانواده اسلامی؛ توسعه تفکر خلاقانه» با هدف ارائه الگوهای اسلامی زنانه در برابر الگوهای غربی، از طریق سخنرانی، سمینار، تدریس دانشگاهی، و حلقه‌های آموزشی اجرا می‌شود. فرایند کار به‌صورت گفت‌وگو محور، و با ارائه استدلالات فلسفی و دینی انجام می‌گیرد. ابتدا مسأله‌ای چون هویت زن مسلمان، آزادی، جایگاه زن در اسلام و تفاوت با الگوهای حیوانی-مادی غربی مطرح می‌شود، سپس از زندگی اهل‌بیت علیهم‌السلام، خصوصاً حضرت زهرا و حضرت زینب، به‌عنوان نمونه‌هایی از زن آزاد، پویا، فعال و معنوی یاد شده و به تبیین ابعاد گوناگون این الگوها پرداخته می‌شود.

جرقه اولیه:

جرقه اولیه این طرح از مشاهده هجمه سنگین فرهنگ غربی به هویت اسلامی زنان آغاز شد. تجربه برخورد با دختران جوانی که اسلام را محدودکننده می‌دانستند، مجری را به سمت پژوهش و تبیین الگوهای واقعی زنان مسلمان مانند حضرت زهرا و حضرت زینب سوق داد.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان این طرح شامل نوجوانان (دختران ۱۲ تا ۱۸ سال)، دانش‌آموزان، دانشجویان، اولیای دانش‌آموزان، معلمان، و عموم مردم هستند. جلسات متعددی در مدارس، دانشگاه‌ها و مساجد برگزار شده و در آن‌ها مردان نیز به‌ویژه در جلسات والدین مدارس شرکت داشته‌اند.

منابع انسانی:

خانم شیخی به‌تنهایی مسئول اجرای این فعالیت است. ایشان استاد حوزه و دانشگاه و دارای تحصیلات دکتری در رشته فلسفه اسلامی هستند و سابقه تدریس در دانشگاه‌های معتبری چون صنعتی اصفهان و امیرکبیر را دارند.

ابزار و امکانات:

ایشان از تبلت برای ذخیره و ارائه منابع استفاده می‌کند که حاوی منابع بارگذاری‌شده از کتابخانه دیجیتال تسنیم است. کتابخانه شخصی بالای هزار جلدی نیز منبع اصلی مطالعات ایشان است. ابزارهای رسانه‌ای خاصی در اختیار ندارند و غالباً با هزینه شخصی فعالیت می‌کنند.

بازتاب رسانه‌ای:

بازتاب در رسانه‌های رسمی محدود بوده؛ تنها یک بار در رادیو اصفهان حضور یافته‌اند. با این حال، کلیپ‌ها و جملاتی از ایشان در فضای مجازی و کانال‌ها توسط مخاطبان منتشر شده‌اند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز این طرح در چند محور کلیدی قابل تبیین است:

تمرکز بر الگوهای اسلامی زنانه با استفاده از زندگی حضرت زهرا و حضرت زینب به‌عنوان نمونه‌های عینی از زن فعال و با عزت در اسلام.

بیان استدلالی و فلسفی محتوا که با منطق، تعقل و احتجاج دینی مخاطب را اقناع می‌کند.

گفت‌وگوی دوطرفه و شنیدن نظرات و اعتراضات مخاطب بدون داوری سریع، و پاسخ دادن تدریجی با تبیین عقلانی.

انتقال الگوی تفکر و تحلیل به مخاطب به جای ارائه صرف آموزه‌ها.

بخش برجسته فعالیت:

سناریوی ارتباطی و روش تعاملی سخنرانی با پایه‌های عقلانی و فلسفی، همراه با دیالوگ مؤثر، مهم‌ترین بخش برجسته این فعالیت است که منجر به تأثیرگذاری بالا می‌شود.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسئله‌شناسی:

نیاز اساسی مخاطب امروز، یافتن هویت، مدل تفکر مستقل، و تبیین چرایی احکام و دستورات دینی است. جوانان و نوجوانان به دلیل نبود محتوای اقناعی، به‌ویژه در موضوع زن و تربیت اسلامی، دچار سردرگمی، اضطراب، و حتی رفتارهای پرخطر شده‌اند.

نحوه پاسخ به نیاز:

با ارائه مدل‌های روشن از زنان بزرگ اسلامی، و پاسخ مستدل به پرسش‌ها و شبهات، به مخاطب کمک می‌شود که دین را نه به‌عنوان مجموعه‌ای از محدودیت‌ها بلکه به‌عنوان راهی به‌سوی آرامش، عزت، آزادی و کمال انسانی بشناسد.

نتایج و دستاوردها:

بازگشت اعتمادبه‌نفس به نوجوانان دختر.

تغییر نگرش نسبت به اسلام، از دینی محدودکننده به دینی عقلانی و آزادساز.

در جلسات دانشگاهی، دانشجویانی اعلام کرده‌اند که با ترک اعتیاد، ترک روابط ناسالم و اصلاح رفتار خود همراه شده‌اند.

تقاضا برای ادامه جلسات و درخواست برای دریافت مشاوره شخصی.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

چالش‌ها و موانع متعددی برای این طرح وجود دارد:

نبود مکان اختصاصی و پایدار برای ارتباط مستمر با مخاطب.

فقدان حمایت‌های مالی و ساختاری؛ بسیاری از فعالیت‌ها با هزینه شخصی انجام می‌شود.

عدم وجود سیستم نظارتی منسجم بر محتوای تبلیغی و فعالیت‌های مبلغین که باعث تنوع بی‌قاعده در سخنرانی‌ها و سردرگمی مخاطب می‌شود.

عدم حمایت رسمی رسانه‌ای که مانع از فراگیر شدن اثرات مثبت طرح می‌گردد.

فضای بسته برخی مدارس و دشواری ایجاد تداوم ارتباط مؤثر با دانش‌آموزان.