دختران تمدن‌ساز

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و مراحل اجرا: فعالیت با جرقه‌ای ابتدایی آغاز شد؛ خانم مرادی در ابتدا کلاس‌های تقویتی رایگان برای دانش‌آموزان دختر برگزار کرد تا جذب اولیه را انجام دهد. از این مرحله، طرح‌های مختلف فرهنگی، تربیتی و اعتقادی شکل گرفت. برنامه‌ها به‌صورت مستمر در قالب دورهمی‌های هفتگی یا دو هفته یک‌بار برگزار می‌شوند. هر طرحی ابتدا در شورای داخلی مورد بررسی قرار گرفته و در صورت تصویب، در آخر هفته اجرا می‌گردد.

روش اجرا و قالب‌ها: روش اجرای طرح بر پایه دورهمی‌های دوستانه، خودجوش و داوطلبانه است که در آن نوجوانان دختر در قالب گروه‌های کوچک به فعالیت‌هایی همچون:

مطالعه و ارائه کتاب

سخنرانی کوتاه

ساخت بروشور با محتوای دریافتی از سخنرانی‌ها و روزنامه‌ها

خاطره‌گویی، تئاتر و اجرای نمایش

نمایش فیلم با تحلیل نوجوانانه

تماس تلفنی مناسباتی با دوستان و آشنایان

برنامه‌های آموزشی آداب اسلامی

اردوی زیارتی و تفریحی

فعالیت‌های اجتماعی مثل تهیه بسته‌های ارزاق برای خانواده‌های نیازمند

راه نور (بیان تغییرات شخصی از زبان نوجوانان)

جرقه اولیه: آغاز فعالیت با کلاس‌های تقویتی رایگان دروس مدرسه برای جذب دانش‌آموزان بود. این کلاس‌ها توسط اساتید متعهد بدون دریافت هزینه برگزار می‌شد و در کنار آموزش علمی، آموزه‌های دینی نیز به‌صورت غیرمستقیم منتقل می‌گردید.

مخاطب‌شناسی: مخاطبین اصلی طرح، دختران نوجوان مقاطع متوسطه اول و دوم هستند که در مسیر بلوغ فکری، اعتقادی و اجتماعی قرار دارند. سعی شده است این نوجوانان از محیط‌های غیردینی و گاه ناسالم به فضاهای تربیتی و امن جذب شوند.

منابع انسانی: خانم مرادی با تیمی از معلمان، اساتید دانشگاه، مشاوران و خیرین همکاری می‌کند که همه داوطلبانه و بدون دریافت هزینه در برنامه‌ها مشارکت دارند. انتخاب منابع انسانی با دقت و بر اساس مهارت علمی، تعهد و تجربه آن‌ها صورت می‌گیرد.

ابزار و امکانات: امکانات استفاده‌شده شامل مساجد، حوزه‌های علمیه، مدارس، سالن‌ها، وسایل کمک آموزشی، کتاب‌ها، وسایل پخت و پز، امکانات پخش فیلم، وسایل اردو، و اقلام کمک معیشتی است. بسیاری از این ابزارها یا به شکل امانی تأمین می‌شوند یا از طریق خیرین و کمک‌های مردمی فراهم می‌گردند. با این حال، کمبود امکانات یکی از چالش‌هاست.

بازتاب رسانه‌ای: اگرچه به‌صورت هدفمند در پی رسانه‌ای کردن طرح نبوده‌اند، اما گاه‌گاهی مصاحبه‌هایی صورت گرفته و برنامه‌ها مورد بازدید و معرفی قرار گرفته‌اند. هدف اصلی تقویت ساختار درونی طرح پیش از گسترش رسانه‌ای آن است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

مهم‌ترین شاخصه، قالب یا محتوا یا سناریو؟

تمایز اصلی طرح «دختران تمدن‌ساز» در این است که برنامه‌ها کاملاً بر اساس علاقه، نیاز و مشارکت خود نوجوانان طراحی و اجرا می‌شود. دختران نقش فعال در همه مراحل—from انتخاب موضوعات گرفته تا اجرای برنامه‌ها—دارند.

محتوا شامل آموزه‌های دینی، مباحث مهدویت، آداب اسلامی و هنجارهای اجتماعی است اما در قالب‌هایی نو و جذاب همچون کافه‌کتاب، مسابقه، تئاتر، خاطره‌گویی و پانتومیم ارائه می‌شود.

در واقع، سناریوی طرح بر «فعالیت داوطلبانه، دوستانه و هم‌دلانه نوجوانان» استوار است و قالب‌های متنوع و محتوای معنادار، هم‌زمان با هم مورد استفاده قرار می‌گیرند. اما اگر بخواهیم شاخص‌ترین ویژگی را مشخص کنیم، قالب دورهمی‌های فعال و دوستانه با مدیریت نوجوانان مهم‌ترین تمایز طرح است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان، در وهله اول، وجود فضاهای سالم و امن برای رشد فکری، اعتقادی، اجتماعی و هیجانی نوجوانان است؛ به‌ویژه در شرایطی که ناهنجاری‌هایی نظیر سیگار، مواد مخدر، مشروبات الکلی، موسیقی‌های ناهنجار و کافه‌های ناسالم در کمین نوجوانان هستند.

طرح با ایجاد فضاهای جایگزین سالم، صمیمی و تربیتی، نه‌تنها جایگزین مناسبی برای محیط‌های آسیب‌زا فراهم کرده، بلکه نوجوانان را در جهت تقویت هویت دینی و اجتماعی‌شان هدایت می‌کند.

دستاوردها:

جذب نوجوانان به مساجد، حوزه‌های علمیه و کتابخانه‌های عمومی

ارتقاء علاقه‌مندی به کتاب‌خوانی، آداب اسلامی، مهدویت و مشارکت اجتماعی

پرورش نسلی خودآگاه، اهل مطالعه، مستقل، و مسئول

پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی از طریق حضور در محیط‌های سالم

تربیت نوجوانان برای ایفای نقش‌های آینده همچون مادر، همسر، معلم و مدیر جامعه اسلامی

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش، نبود حمایت مالی و منابع پایدار برای تأمین هزینه‌ها و امکانات است. با توجه به اینکه طرح بر اساس فعالیت‌های داوطلبانه و رایگان بنا شده، تأمین ابزار و نیازهای اجرایی با دشواری مواجه است.

چالش دیگر، عدم وجود حمایت ساختاری از سوی نهادهای فرهنگی و دولتی است که می‌تواند در گسترش طرح تأثیرگذار باشد.

برای مقابله با این چالش‌ها، مجریان طرح سعی کرده‌اند روحیه خودکفایی، کار داوطلبانه و کمک گرفتن از خیرین را در نوجوانان و همکاران تقویت کنند.