روضه خیابانی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و مراحل اجرا:

این فعالیت با عنوان «روضه‌های خیابانی» آغاز شد. ابتدا در ماه مبارک رمضان و با الهام از مشاهدات سفر به لبنان (مداحی و منبرهای خیابانی سوار بر وانت)، با هدف مردمی‌سازی مجالس اهل بیت، توسط گروه جهادی "الحج و المولی" که متشکل از طلاب حوزه علمیه است، راه‌اندازی شد. فعالیت در خیابان‌ها و کوچه‌های اهواز آغاز گردید و به تدریج در محرم، ایام فاطمیه، اعیاد و مناسبت‌های دیگر نیز گسترش یافت.

روش اجرا:

در این طرح، یک وانت سیار مجهز به سیستم صوتی به همراه چند صندلی کرایه‌ای یا اهدایی، در کوچه‌ها و خیابان‌های شهر اهواز مستقر می‌شود. میزبانان، افراد محلی و نمازگزاران مساجد هستند که با دعوت از همسایه‌ها، اقوام و آشنایان، جمعی از اهالی را برای برگزاری مراسم عزاداری یا جشن مذهبی گرد هم می‌آورند. سخنران و مداح جهادی بدون دریافت حق‌الزحمه حضور می‌یابد و مراسم به‌صورت ساده ولی پرشور برگزار می‌شود.

جرقه اولیه:

الهام اصلی از اجرای برنامه مشابه در لبنان گرفته شد که در آن، مبلغان مذهبی سوار بر وانت، در خیابان‌ها مراسم اجرا می‌کردند. این ایده با مشاهده موفقیت مردمی بودن این نوع فعالیت، در اهواز بومی‌سازی شد.

جزئیات و نوآوری‌ها:

مردم میزبان مراسم‌اند و خود مسئول دعوت، پذیرایی و آماده‌سازی فضا هستند.

هر شب مراسم در خیابانی متفاوت از شهر اهواز برگزار می‌شود (تا چهل خیابان در یک مناسبت خاص).

هیچ هزینه‌ای از مخاطبان دریافت نمی‌شود، هزینه‌ها توسط خیرین یا خود مردم تأمین می‌گردد.

در هر ده شب، از مخاطبان نظرخواهی می‌شود.

حتی کسانی که اهل مسجد نیستند نیز با دیدن و شنیدن برنامه در خیابان جذب می‌شوند.

قالب فعالیت:

قالب خیابانی و سیار، مبتنی بر ابزارهای ساده ولی کاربردی (وانت، سیستم صوتی، صندلی، مداح و سخنران) و بدون ساختارهای رسمی مسجدی، اما در عین حال عمیق و مردمی.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان، عموم مردم و به‌ویژه افرادی هستند که ارتباطی با فضای مسجد ندارند: جوانان، دختران و پسران بی‌حجاب، کسانی که سابقه شرکت در مراسمات مذهبی ندارند. همین ویژگی مردمی و عمومی باعث شده افراد متحول شوند، و در مسیر دینداری و ارتباط با اهل بیت قرار بگیرند.

منابع انسانی:

در ابتدا با گروهی از طلاب آغاز شد، اما اکنون دارای تیمی منسجم است که تحت حمایت کمیته فرهنگی متشکل از چند مسجد و حوزه علمیه در اهواز اداره می‌شود. از افراد کلیدی می‌توان به شیخ مرتضی آل‌مبارک، شیخ حسن قاسمی، آقای پاکباز و دیگر فعالان فرهنگی اشاره کرد.

ابزار و امکانات:

در حال حاضر گروه دارای تجهیزات کاملی از جمله سی و چهار ست صوتی، صندلی، وانت، ابزار تبلیغاتی و پذیرایی است که مجموعاً بالغ بر سیصد میلیون تومان ارزش دارد. این امکانات با مشارکت مردمی تهیه شده‌اند.

بازتاب رسانه‌ای:

فعالیت به صورت خودجوش و مردمی اجرا می‌شود. در سطح فضای مجازی نیز کانال "مسجد مجازی" ایجاد شده که بیش از ۸۰۰ عضو دارد و زمان و مکان مراسم‌های بعدی را اطلاع‌رسانی می‌کند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

نوآوری این طرح در مردمی‌سازی و خیابانی‌سازی مجالس مذهبی است. به جای دعوت مردم به مسجد، مجلس اهل بیت به در خانه‌های مردم رفته و آنان را در میزبانی دین شریک کرده است. این مشارکت مردمی در میزبانی و پذیرایی، انگیزه و احساس تعلق بیشتری در جامعه ایجاد کرده است.

مهم‌ترین شاخصه:

محتوای دینی، انقلابی، اخلاقی و ولایی در قالبی مردمی و در فضای غیر رسمی خیابان ارائه می‌شود؛ این ویژگی به‌وضوح باعث جذب گسترده و تحول مخاطبان شده است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطب:

نیاز مخاطب، احساس دوری از دین، بی‌ارتباطی با مسجد، و نبود فضایی ساده، بی‌تکلف و در دسترس برای دریافت معارف اهل بیت بوده است. مخاطب امروزی به دنبال فضایی غیررسمی، صمیمی و قابل لمس برای تجربه دینداری است.

نحوه پاسخ‌دهی فعالیت:

با آوردن مجلس امام حسین به دل کوچه‌ها، دین به خانه‌ها بازگشته است. مردم با دیدن این سادگی و صمیمیت جذب می‌شوند، حتی کسانی که پیش از این هیچ ارتباطی با دین نداشتند، حالا در صندلی‌های روضه خیابانی اشک می‌ریزند و متحول می‌شوند.

دستاوردها:

حضور گسترده مردم تا ۴۰۰ نفر در برخی خیابان‌ها

جذب جوانان بی‌حجاب و دور از مسجد

ایجاد تحول روحی و اعتقادی در مخاطبان

گسترش مشارکت اجتماعی در امور دینی

توسعه کانال اطلاع‌رسانی و تبلیغاتی با عضویت صدها نفر

الگوسازی برای سایر محله‌ها و شهرها

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

چالش‌های اولیه:

در ایام کرونا، مخالفت اولیه نیروی انتظامی

نداشتن برق یا امکانات پایه‌ای در برخی خیابان‌ها

نبود حمایت مالی در ابتدای کار

راهکار مقابله:

واگذاری کامل کار به مردم و مردمی‌سازی فعالیت باعث شد این چالش‌ها به حداقل برسد. مردم خود تأمین‌کننده ابزار و پشتیبانی شده‌اند، و پروژه از حالت وابسته خارج شد.

چالش فعلی:

گسترش فعالیت به محله‌ها و شهرهای بیشتر نیازمند امکانات و نیروی انسانی بیشتر است.