کادر‌سازی دانش‌آموزی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت معرفی‌شده، طرحی برای کادرسازی از بین دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول در شهر خرمشهر است که با هدف تربیت نوجوانان انقلابی و ماندگار، توسط گروه تبلیغی «آرمان» طراحی و اجرا شده است. جرقه اولیه این طرح، از تجربه موفق مسجد جعفر اهواز در تربیت نیرو و همچنین مشاهدات و مطالعات متنوع از مدل‌های مشابه در اتحادیه انجمن‌های اسلامی و دیگر نهادها بوده است که در قالبی جدید، بومی‌سازی شده و در حوزه علمیه خرمشهر پیاده‌سازی شده است.

فرآیند اجرا شامل شناسایی دانش‌آموزان از طریق ارتباط با مدارس است. حدود ۸ تا ۹ مدرسه هدف تعیین شده و در هر مدرسه، مدیر، معلم یا مبلغی از اعضای تیم، دانش‌آموزان مستعد را شناسایی می‌کنند. با هماهنگی اداره آموزش و پرورش، جلسات توجیهی با مدیران مدارس برگزار شده و پس از شناسایی، دانش‌آموزان به‌صورت گروهی (هر گروه ۲۰ تا ۳۰ نفره) به حوزه دعوت می‌شوند.

مراحل اجرایی طرح در قالب برنامه‌های جذاب آموزشی، تفریحی و اعتقادی اجرا می‌شود. مرحله اول، اردوی درون‌حوزوی است که شامل کلاس انسان‌شناسی، کارگاه وضو و نماز، نماز جماعت، بازی‌های گروهی، فوتبال و پذیرایی است. حدود ۳۳۰ دانش‌آموز در قالب ۱۱ گروه این مرحله را گذرانده‌اند. مرحله دوم، در ماه رمضان شامل سه جلسه افطاری، بازی و نشست صمیمی است. ارتباط مربیان با دانش‌آموزان نیز به‌صورت مستمر و مستقیم در مدارس ادامه دارد.

در ادامه، برنامه‌هایی نظیر اردوی راهیان پیشرفت، دوره تابستانی سه‌هفته‌ای، اردوی تهران، و حضور در موکب اربعین در برنامه هستند. تمامی مراحل طبق تقویم تا شهریورماه طراحی شده‌اند و پس از آن مجدداً برای ادامه مسیر برنامه‌ریزی خواهد شد.

قالب برنامه‌ها ترکیبی از کلاس‌های معرفتی، اردوهای تربیتی، و تعاملات صمیمی است. فعالیت‌ها به‌صورت هدفمند طراحی شده‌اند تا هم بُعد علمی و هم بُعد عاطفی نوجوان را در بر بگیرند. اصل بر آن است که محتوای دینی از مسیر رابطه دوستانه منتقل شود.

مخاطب‌شناسی طرح با دقت بالایی انجام شده است. مخاطبان طرح، دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول هستند که با دقت و ارزیابی شخصیتی توسط مربیان حاضر در مدارس انتخاب می‌شوند. هدف آن است که از بین حدود ۳۳۰ نفر، در نهایت ۱۰۰ نفر برای تربیت بلندمدت انتخاب شوند.

منابع انسانی طرح، گروه تبلیغی «آرمان» است که شامل حدود ۱۵ طلبه جوان و مستعد می‌باشد. این افراد دوره‌های تربیتی مربوط به کار با نوجوان را گذرانده‌اند و از نظر مهارتی در زمینه‌های روان‌شناسی، تعامل با نوجوان، و آموزش‌های دینی رشد یافته‌اند. همه اعضا از طلاب حوزه علمیه خرمشهر هستند و جلسات کاری منظم دارند که در آن تجربه‌ها تبادل و توانمندی‌ها ارتقاء می‌یابد.

ابزار و امکانات مورد استفاده شامل فضای حوزه، مسجد، نیروی انسانی تربیت‌شده، و امکانات پایه‌ای مثل پذیرایی، وسایل تفریحی، فوتبال، استخر و ابزارهای آموزشی است. ابزار خاص رسانه‌ای مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و عمداً از ورود به فضای رسانه‌ای پرهیز می‌شود.

بازتاب رسانه‌ای رسمی یا سازمانی برای این فعالیت تعریف نشده و به‌صورت آگاهانه از رسانه‌ای شدن فعالیت‌ها خودداری شده است. هدف‌گذاری بیشتر بر ماندگاری و عمق تأثیرگذاری است تا بازنمایی بیرونی.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز اصلی این فعالیت در چند محور است:

تمرکز بر تربیت بلندمدت نیرو برای آینده انقلاب

اجرای برنامه در سطح شهر خرمشهر و پوشش مدارس مختلف آن به‌جای محدود شدن به یک مسجد یا منطقه

شخصی‌سازی مسیر تربیت از شناسایی تا برنامه‌ریزی فردی و گروهی برای رشد فکری و معنوی دانش‌آموز

مهم‌ترین شاخصه این فعالیت از نگاه مجری، سناریو و طراحی هدفمند مسیر تربیت نوجوان انقلابی است. محتوا به‌تنهایی تأثیرگذار نیست مگر آنکه با ارتباط صمیمی و برنامه‌ریزی چندمرحله‌ای و بلندمدت همراه باشد. بنابراین قالب، محتوا و رابطه انسانی در کنار هم در قالب یک سناریوی دقیق عمل می‌کنند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز شناسایی‌شده، ضعف شدید در شناخت مفاهیم بنیادین دینی مانند توحید، خداشناسی و دین‌باوری در میان نوجوانان است. این خلأ، به‌عنوان ریشه بسیاری از ضعف‌های رفتاری، اعتقادی و هویتی در جامعه دانش‌آموزی شناخته شده است. همچنین در سطح کلان‌تر، فقدان کادری متعهد و آماده برای آینده فرهنگی انقلاب احساس می‌شود.

این نیاز از طریق طراحی دوره‌های آموزشی و تربیتی ویژه با تأکید بر محتوای فکری و توحیدی، ارتباط دوستانه با نوجوان، و برنامه‌ریزی پله‌پله برای رشد آن‌ها پاسخ داده شده است.

دستاوردها شامل خروجی‌های موفق از مدل مشابه اجراشده در مسجد جعفر اهواز است که نشان داده افراد تربیت‌شده در این مسیر در حوزه‌های مختلف (طلبگی، دانشجویی، دولتی، خصوصی) مؤثر و موفق عمل کرده‌اند. اجرای قوی‌تر و عمیق‌تر این طرح در خرمشهر، به قصد توسعه این الگوی موفق صورت گرفته است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

اصلی‌ترین چالش، کمبود منابع مالی برای پوشش هزینه‌های اردو، سفر، تفریح و سایر برنامه‌هاست. برخلاف برخی گروه‌ها در مراکز استان که از بودجه‌های نهادهای صنعتی و نفتی بهره‌مندند، این طرح در شهرستان اجرا می‌شود و از چنین حمایت‌هایی بی‌بهره است.

چالش‌های دیگر شامل:

نبود حمایت نهادهای رسمی و دولتی در سطح استان

محدودیت امکانات اجرایی برای برنامه‌هایی با ظرفیت بالا

نیاز به سازمان‌دهی بیشتر برای تثبیت مسیر پنج‌ساله برنامه

با این حال، وجود کادری توانمند، روحیه جهادی، انسجام گروهی، و ارتباط موثر با مدارس از نقاط قوتی است که این چالش‌ها را تا حدی کنترل‌پذیر کرده است.