تبلیغ با خدمت اجتماعی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت اصلی جناب آقای حسن مرادی در قالب "مؤسسه جهاد تبلیغی بلاغ مبین" تعریف می‌شود که از سال ۱۳۸۲ با الهام از فرمایشات مقام معظم رهبری و با همکاری تعدادی از طلاب و دانشجویان آغاز شده است. جرقه اولیه این حرکت با ایجاد «کانون خدمت‌رسانی» در دانشگاه تهران زده شد که بعداً به فعالیت جهادی و تبلیغی گسترده در مناطق محروم گسترش یافت.

این فعالیت‌ها در قالب اردوهای جهادی در مناطق مختلفی از جمله استان مازندران، چهارمحال بختیاری، خوزستان، تهران و مناطق اهل سنت طراحی و اجرا شده‌اند. مراحل کار با انتخاب مناطق پایلوت، اعزام گروه‌های تخصصی، و اجرای خدمات عمرانی، فرهنگی، آموزشی و تبلیغی همراه است. این خدمات شامل جهاد اداری، ترویج معارف دینی، تعزیه‌خوانی، ایستگاه‌های صلواتی، حضور در مدارس و حتی فعالیت‌های محیط زیستی است.

مخاطب اصلی این اردوها، در دو دسته کلی تعریف شده است: اول، طلاب شرکت‌کننده که هدف، تهذیب و خودسازی آنان است؛ دوم، مردم مناطق محروم، که از خدمات تبلیغی، عمرانی و فرهنگی بهره‌مند می‌شوند.

منابع انسانی فعالیت‌ها از طلاب با سطوح مختلف تحصیلی تشکیل شده که هر کدام در جایگاه خاص خود (عمرانی، تبلیغی، تدارکاتی و...) مشارکت دارند. به عنوان مثال در یک اردوی محرم، ۱۲۰ نفر مشارکت داشتند که شامل طلاب پایه یک و دو برای کار عمرانی، طلاب پایه بالاتر برای تعزیه و تبلیغ و نیز گروه‌های عشایری بودند.

ابزار و امکانات مورد استفاده شامل ساختمان‌های حوزه، چادر، ابزارهای عمرانی، وسایل محیط‌زیستی، وسایل صوتی، بروشورها و امکانات تهیه شده توسط خود اعضای اردوست. تمام هزینه‌های اردوها توسط خود اعضا تأمین می‌شود و هیچ وابستگی مالی به نهادهای دولتی ندارد.

بازتاب رسانه‌ای برخی فعالیت‌ها از جمله اردوهای مستندسازی شده در مناطق محروم و نیز فعالیت‌های محیط زیستی تا حدی انجام شده ولی به طور گسترده گزارش نشده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز اصلی این فعالیت در «ماهیت جمعی و تشکیلاتی بودن کل فرآیند» نهفته است. این اردوها از برنامه‌ریزی تا اجرا و حتی تأمین مالی توسط خود اعضای گروه انجام می‌شود. مشارکت فعال طلاب در تمام مراحل، یکی از نوآورانه‌ترین جنبه‌های این مدل است. همچنین استفاده از قالب‌های متنوع مانند تعزیه، ایستگاه‌های صلواتی، فعالیت‌های محیط‌زیستی، اردوهای اهل سنت و کار دانش‌آموزی، بیانگر تنوع قالب‌ها و محتواست.

با این حال، مهم‌ترین شاخصه‌ای که از نظر آقای مرادی برجسته‌تر است، "سناریوی جامع و جمعی" این فعالیت‌هاست که ضمن تولید محتوا و انتخاب قالب‌های تبلیغی، روحیه و مهارت کار گروهی را در طلاب تقویت می‌کند. این سناریو نه فقط برای خدمت‌رسانی به مردم، بلکه برای تهذیب و تربیت نیروی انسانی در حوزه طراحی شده است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

این فعالیت در گام اول ناظر به نیاز درونی حوزه‌های علمیه است؛ یعنی عدم تجربه کار جمعی و نبود روحیه جهادی در میان طلاب. لذا هدف اصلی، تربیت طلاب با تجربه عملی، انگیزه انقلابی و آمادگی برای کار فرهنگی میدانی است.

در گام دوم، نیاز مردم مناطق محروم به خدمات فرهنگی، تبلیغی، عمرانی و دینی مورد توجه قرار گرفته است. حضور چندین ساله این گروه‌ها باعث ارتقاء سطح فرهنگی، دینی و عمرانی این مناطق شده است؛ به گونه‌ای که عزاداری‌ها، برپایی حسینیه‌ها، و حتی فراهم شدن برق و آب برای برخی روستاها از نتایج این فعالیت‌هاست.

در مدل‌های دیگر همچون کار در مناطق مشترک شیعه و سنی، هدف تربیت «سنی انقلابی» و تقویت وحدت درون‌اسلامی است. در فعالیت‌های دانش‌آموزی نیز هدف ایجاد انس بین روحانیت و دانش‌آموزان مناطق شهری و کاهش گسست فرهنگی میان آنهاست.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

چالش‌های متعدد در مسیر این فعالیت‌ها وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

نبود حمایت نهادی و بی‌توجهی برخی دستگاه‌ها نسبت به ماهیت جهادی فعالیت‌ها؛

چالش تأمین زیرساخت فرهنگی برای خدمات‌رسانی، که گاه موجب انحراف فرهنگی مانند رواج ماهواره می‌شود؛

نبود ساختار حمایتی از جهادگران آسیب‌دیده یا خانواده شهدای جهادی؛

عدم درک صحیح نهادهای بالادستی از مسأله وحدت و فعالیت در مناطق سنی‌نشین؛

نگاه امنیتی به فعالیت‌های تبلیغی در مناطق اهل سنت؛

دشواری هماهنگی‌های محلی برای استقرار و اجرا، به‌ویژه در مناطق شهری مانند شهرک غرب تهران؛

کمبود رسانه‌سازی و مستندسازی مناسب از فعالیت‌ها؛

چالش جذب طلبه‌هایی که از نظر روحی و اعتقادی آمادگی حضور در چنین فضاهایی را ندارند.