زندگی پایدار

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت ارائه شده تحت عنوان «طرح آموزشی تبلیغی زندگی پایدار» با هدف تحکیم خانواده و پیشگیری از طلاق، ویژه زوجین جوان طراحی شده است. این طرح به صورت یک برنامه آموزشی-تبلیغی در حوزه مهارت‌های آغازین زندگی به اجرا درآمده است.

فرآیند و روش اجرا:

اجرای طرح شامل سه مرحله اصلی بوده است:

مرحله اول: آشنایی اولیه زوجین با مهارت‌های اساسی زندگی زناشویی از طریق جلسات آموزشی دو ساعته که در ده پایگاه مختلف برگزار شده است. در این مرحله تلاش شده است که شرکت‌کنندگان با مبانی مهارت‌های زندگی و خانواده آشنا شوند.

مرحله دوم: تعمیق موضوعات و ارائه آموزش‌های تخصصی‌تر. در این مرحله، هر پایگاه دو موضوع خاص را از بین موضوعات ده‌گانه انتخاب کرده و جلسات آموزشی مفصل‌تری در قالب کارگاه‌های پنج جلسه‌ای برگزار شده است.

مرحله سوم: توانمندسازی شرکت‌کنندگان برای تبدیل شدن به مربی و مبلغ خانواده. این مرحله هنوز به صورت کامل اجرا نشده است.

جرقه اولیه فعالیت:

این طرح از سال ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ آغاز شد، زمانی که گروه تبلیغ تخصصی خانواده در مناطق مختلف مشهد و خصوصاً منطقه توس فعالیت‌های تبلیغی را اجرا می‌کرد. در این تبلیغات، مشکلات و آسیب‌های اجتماعی همچون اعتیاد، طلاق، عدم آگاهی از مهارت‌های زندگی و تربیتی مشاهده شد. پس از برگزاری جلسات متعدد با مسئولان فرهنگی منطقه، ضرورت یک برنامه آموزشی-تخصصی برای زوجین جوان احساس شد که در نهایت به تدوین و اجرای این طرح منجر گردید.

مخاطب شناسی:

مخاطبین اصلی این طرح زوجین جوان در پنج سال اول زندگی مشترک (و در برخی موارد تا ده سال) بوده‌اند که عمدتاً فاقد فرزند یا دارای یک فرزند بوده‌اند. این افراد نیاز به آموزش مهارت‌های زندگی زناشویی، حل تعارضات، غنی‌سازی روابط همسران، آشنایی با تفاوت‌های زوجین، مهارت‌های تاب‌آوری و نقش اخلاق و معنویت در خانواده داشته‌اند.

منابع انسانی:

این طرح توسط گروه تبلیغ تخصصی خانواده که دارای مجوز از نهادهای مختلف همچون معاونت تبلیغ حوزه علمیه و مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان بوده‌اند، اجرا شده است. تیم اجرایی متشکل از ۱۲ نفر شامل ۱۰ استاد متخصص در حوزه خانواده و دو نیروی اجرایی و خدماتی بوده است. اساتید این طرح دارای تخصص‌هایی در حوزه مشاوره، روان‌شناسی و خانواده بوده و برخی دارای مدرک کارشناسی ارشد و دکتری در این زمینه‌ها هستند.

ابزار و امکانات:

مکان اجرای جلسات عمدتاً در پایگاه‌های بسیج، حسینیه‌ها و مراکز فرهنگی بوده است.

ابزارهای تبلیغی شامل طراحی پوستر، اطلاع‌رسانی، نصب بنر، بلندگو برای اعلان‌ها و تبلیغات فضای مجازی.

تولید محتوای آموزشی شامل جزوه‌های آموزشی که هنوز به‌طور کامل چاپ نشده‌اند، ولی نسخه دیجیتالی آن‌ها در اختیار مربیان و مسئولین پایگاه‌ها قرار گرفته است.

بازتاب رسانه‌ای و اجتماعی:

حمایت نهادهای فرهنگی: از جمله دفتر تبلیغات اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی، بسیج، اداره کل بهزیستی، آموزش و پرورش و طرح ترنم زندگی شهرداری.

انعکاس اجتماعی: استقبال بالای خانواده‌ها و استمرار تقاضا برای اجرای مجدد برنامه.

رسانه‌های مجازی: کانالی با بیش از ۴۳۰۰ عضو که محتوای آموزشی خانواده در آن بارگذاری می‌شود.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

محله‌محور بودن: این طرح برخلاف برنامه‌های مشابه که معمولاً به صورت متمرکز و عمومی برگزار می‌شوند، در یک منطقه مشخص و به‌طور مداوم اجرا شده است.

مسئله‌محور بودن: شناسایی نیازهای مخاطبین بر اساس جلسات تبلیغی و برقراری ارتباط مستقیم با فعالان فرهنگی منطقه.

استفاده از اساتید تخصصی: برخلاف بسیاری از برنامه‌های مشابه که توسط افراد غیرمتخصص اجرا می‌شوند، این طرح توسط متخصصان خانواده، روان‌شناسان و مشاوران خبره اجرا شده است.

ساختار مرحله‌ای: ارائه آموزش‌ها در سه سطح مقدماتی، تکمیلی و تربیت مربی.

ادامه ارتباط با مخاطبین: حتی پس از پایان دوره‌ها، شرکت‌کنندگان امکان ارتباط با مربیان و دریافت مشاوره‌های بعدی را دارند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسئله‌شناسی و ریشه‌یابی:

نیاز اصلی که این طرح به آن پاسخ می‌دهد، عدم آگاهی زوجین جوان از مهارت‌های اساسی زندگی زناشویی و خانوادگی است. آسیب‌هایی همچون اختلافات زناشویی، تنش‌های خانوادگی، مشکلات تربیتی و حتی طلاق ناشی از فقدان دانش و مهارت‌های زندگی مشترک شناسایی شده‌اند.

روش رفع نیاز:

این طرح از طریق آموزش ساختارمند و هدفمند در قالب جلسات آموزشی، کارگاه‌ها و مشاوره‌های فردی، دانش و مهارت‌های لازم را به زوجین منتقل می‌کند. همچنین، استمرار برنامه باعث شده است که شرکت‌کنندگان بتوانند به‌مرور دانش خود را تکمیل کرده و مهارت‌های آموخته‌شده را در زندگی عملی کنند.

نتایج و دستاوردها:

افزایش آگاهی زوجین نسبت به مهارت‌های زندگی زناشویی و فرزندپروری.

کاهش تنش‌ها و درگیری‌های خانوادگی.

ایجاد ارتباطات مؤثرتر میان زوجین.

افزایش میزان تقاضا برای دوره‌های تکمیلی و مشاوره‌های تخصصی.

استقبال بالای شرکت‌کنندگان که حتی حاضر به پرداخت هزینه برای جلسات تخصصی‌تر شدند.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

عدم حمایت مالی کافی: هرچند نهادهایی مانند دفتر تبلیغات اسلامی حمایت‌هایی ارائه کرده‌اند، اما هزینه‌های واقعی برنامه بسیار بالاتر از این حمایت‌ها است و اجرای آن نیازمند بودجه بیشتری است.

مشکلات اقتصادی مخاطبین: بسیاری از شرکت‌کنندگان توان پرداخت هزینه کلاس‌ها را نداشته‌اند، که باعث شده برنامه در مرحله اول رایگان باشد.

پراکندگی فعالیت‌های فرهنگی: بسیاری از فعالان حوزه خانواده به‌صورت مستقل و پراکنده فعالیت می‌کنند که موجب عدم هماهنگی و انسجام کافی در برنامه‌های مشابه شده است.

مشکلات مربوط به مکان: گرچه جلسات در پایگاه‌های بسیج و حسینیه‌ها برگزار شده است، اما نبود یک مکان اختصاصی برای برگزاری دوره‌ها یک چالش محسوب می‌شود.

عدم آگاهی عمومی از اهمیت آموزش خانواده: بسیاری از زوجین جوان از اهمیت این آموزش‌ها بی‌اطلاع هستند و تا زمانی که با مشکلات جدی مواجه نشوند، به این جلسات روی نمی‌آورند.