مشاوره گروهی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و روش اجرا:

این فعالیت در قالب ارائه مشاوره‌های تخصصی مهارت‌های زندگی در مساجد و پایگاه‌های بسیج سطح شهر قم انجام می‌شود. آغاز فعالیت از زمان اتمام دوره مشاوره توسط خانم وجیه مقیسه بود که با گروهی مرتبط با سپاه همکاری کرده و پس از طی مراحل اداری، در قالب اعزام‌های جهادی، در مساجد و پایگاه‌های بسیج کلاس‌های آموزشی برگزار می‌کردند.

در این کلاس‌ها، آموزش مهارت‌های زندگی بر اساس نیاز منطقه ارائه می‌شد. مهارت‌هایی مانند کنترل خشم، مهارت‌های زناشویی، همسرداری، حل تعارض، نحوه برخورد با کودک و نوجوان، مهارت‌های ارتباطی، و آرام‌سازی از جمله مباحث اصلی بودند. جلسات غالباً به صورت کارگاهی و تعاملی برگزار می‌شد و در مواقعی از تست‌های روانشناسی، بازی‌های عملی، مثال‌های شبیه‌سازی شده و تکنیک‌های کاربردی استفاده می‌شد تا آموزش‌ها جذاب‌تر و مؤثرتر شود.

مراحل اجرا:

شناسایی مناطق هدف و مخاطبان نیازمند

تعیین نیازهای مهارتی منطقه

تشکیل کارگاه‌های مهارت‌های زندگی با شیوه کارگاهی و عملی

بهره‌گیری از وایت‌برد و ماژیک در صورت وجود، یا حتی بدون امکانات

ارزیابی بازخورد مخاطبان و بهبود جلسات بعدی

اعزام متخصصین مشاوره متناسب با نیاز مناطق مختلف

جرقه اولیه:

انگیزه اولیه از احساس وظیفه دینی برای پرداخت زکات علم و بهره‌گیری از آموخته‌های مشاوره‌ای در خدمت به مردم بود که با آشنایی با گروه‌های مرتبط با سپاه و دفتر تبلیغات اسلامی به شکل جدی‌تری وارد میدان عمل شد.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان این طرح عموماً بانوان مذهبی مراجعه‌کننده به مساجد و بسیج بودند. گروه‌های سنی متنوع بودند، از جوانان تا افراد میان‌سال و مسن، بسته به منطقه‌ای که کارگاه برگزار می‌شد. معمولاً در هر کلاس حدود ۱۰ تا ۱۵ نفر شرکت می‌کردند.

منابع انسانی و ابزار و امکانات:

منابع انسانی: گروهی از مشاوران تخصصی که هر کدام در زمینه‌ای خاص توانمندی داشتند و کارگاه‌ها را متناسب با نیاز آن منطقه برگزار می‌کردند.

امکانات: حداقل امکانات مانند تخته وایت‌برد و ماژیک؛ بسیاری اوقات حتی بدون این امکانات و تنها با آموزش گفتاری.

حمایت‌های مالی بسیار محدود و عمدتاً در حد هزینه‌های رفت‌وآمد توسط سپاه یا دفتر تبلیغات تأمین می‌شد.

بازتاب رسانه‌ای:

بازتاب رسمی خاصی برای این طرح ذکر نشده است؛ اگر هم وجود داشته به طور مستقیم به اطلاع مجری نرسیده است. ثبت طرح‌ها بیشتر در مجموعه‌های دفتر تبلیغات و سپاه انجام می‌شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

ویژگی برجسته این فعالیت تخصصی بودن همراه با جهادی بودن آن است. به این معنا که مشاوره‌های تخصصی که معمولاً با هزینه‌های بالا ارائه می‌شود، در این طرح به صورت رایگان و در دل مردم و بدون تشریفات رسمی انجام می‌شد. در دسترس بودن متخصص، سهولت ارتباط مخاطب با مشاور بدون نیاز به ثبت رسمی اطلاعات شخصی، و محیط امن و دوستانه، از دیگر جنبه‌های نوآورانه این فعالیت است.

این ویژگی‌ها موجب شده بود که مخاطبین احساس راحتی بیشتری داشته باشند و استقبال خوبی از این جلسات نشان دهند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان:

عدم مهارت کافی در زندگی روزمره مانند کنترل خشم، همسرداری، ارتباط مؤثر، تربیت فرزند و مدیریت تعارضات خانوادگی

کمبود آگاهی شناختی نسبت به مسائل روانشناختی فردی و خانوادگی

نیاز به دسترسی به خدمات مشاوره‌ای تخصصی با هزینه پایین یا رایگان

چگونگی پاسخ به این نیاز:

این فعالیت با آموزش‌های کارگاهی مهارت‌های زندگی، افزایش شناخت افراد نسبت به مشکلات خود، و ارائه تکنیک‌های کاربردی و مهارتی، به طور مؤثر به این نیازها پاسخ داده است. از طریق ساده‌سازی مفاهیم تخصصی و تبدیل آنها به راهکارهای عملی، به بهبود کیفیت زندگی فردی و خانوادگی مخاطبان کمک شده است.

نتایج و دستاوردها:

افزایش آرامش روانی مخاطبان

بهبود مهارت‌های ارتباطی و مدیریت تعارض در خانواده‌ها

ایجاد احساس امید و نشاط اجتماعی

رشد مهارت‌های فردی و خانوادگی شرکت‌کنندگان در کارگاه‌ها

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش‌ها عبارتند از:

مدیریت زمان و هزینه: به دلیل پراکندگی مناطق هدف و نبود امکانات حمل و نقل یا هزینه‌های کافی برای رفت‌وآمد مشاوران.

مشکلات در مخاطب‌شناسی: در برخی موارد شناخت صحیح و دقیق مخاطبان هر منطقه قبل از شروع کارگاه‌ها مشکل بود که کیفیت ارائه محتوا را در جلسات ابتدایی تحت تأثیر قرار می‌داد.

عدم هماهنگی و همکاری برخی مساجد یا پایگاه‌های بسیج: گاه عدم همکاری مناسب باعث می‌شد کیفیت برگزاری کارگاه‌ها کاهش یابد یا دچار تأخیر شود