ارتباط با نوجوان خاکستری

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت «جذب و ارتباط با نوجوان خاکستری» با هدف ایجاد ارتباط مؤثر با نوجوانان و تقویت شخصیت دینی و اجتماعی آن‌ها انجام می‌شود. این طرح مبتنی بر داستان‌گویی، روانشناسی، و آموزه‌های دینی است و در محیط‌هایی همچون حرم مطهر رضوی، مراکز مشاوره، مدارس، شهرداری و نهادهای فرهنگی اجرا می‌شود.

فرآیند و روش اجرا

روش اجرا شامل چندین مرحله است:

جذب اولیه نوجوانان: نوجوانان از طریق غرفه‌های مختلف مانند غرفه بازی، غرفه کتاب، و غرفه "دوست داریم در قصه دوست" در حرم مطهر رضوی جذب می‌شوند.

شروع ارتباط و ایجاد انگیزه: از طریق بیان داستان‌های تأثیرگذار، خاطره‌گویی، و مثال‌های جذاب، نوجوانان به موضوعات مهم زندگی مانند ارتباط با خدا، خودشناسی، انتخاب‌های درست، و آسیب‌های اجتماعی علاقه‌مند می‌شوند.

بیان اصول دینی و روانشناسی به شیوه‌ای ملموس: ابتدا مفاهیم روانشناسی مانند نقش عزت‌نفس در نفوذناپذیری فرد، تأثیر دروغ در سقوط شخصیت، یا علل وابستگی ناسالم مطرح می‌شود. سپس، این مفاهیم با آموزه‌های دینی و آیات و روایات تطبیق داده می‌شود.

برگزاری بحث‌های تعاملی: نوجوانان تشویق می‌شوند تا دیدگاه‌های خود را درباره موضوعات مطرح شده بیان کنند و حتی با یکدیگر به بحث و تبادل‌نظر بپردازند.

ارائه راهکارهای عملی: راهکارهای مشخصی برای بهبود رفتار و اتخاذ تصمیم‌های بهتر ارائه می‌شود. در مواردی که نوجوانان دچار چالش‌های جدی مانند قصد فرار از خانه یا درگیر شدن در روابط ناسالم هستند، راهکارهای ویژه‌ای به آن‌ها پیشنهاد می‌شود.

ارتباط مداوم و مشاوره فردی: پس از جلسات، نوجوانان از طریق پیامک، ویس، یا تماس در شبکه‌های اجتماعی مانند ایتا و روبیکا ارتباط خود را با مجری حفظ کرده و از مشاوره فردی بهره‌مند می‌شوند.

جرقه اولیه فعالیت

این طرح از طریق تجربه‌های شخصی مجری در فعالیت‌های مشاوره‌ای در مرکز جوانان آستان قدس رضوی و همچنین حضور در زندان‌ها برای بررسی آسیب‌شناسی نوجوانان بزهکار شکل گرفت. مشاهده تأثیر منفی انتخاب‌های نادرست، ارتباطات ناسالم، و ناآگاهی دینی در سرنوشت نوجوانان، انگیزه‌ای شد تا این طرح برای آگاهی‌بخشی به آن‌ها طراحی شود.

مخاطب‌شناسی

گروه سنی: نوجوانان ۱۰ تا ۱۸ سال

طبقه‌بندی مخاطبان: از نوجوانان مذهبی و نمازخوان تا نوجوانانی که درگیر چالش‌های اجتماعی مانند دوستی‌های ناسالم، نافرمانی از خانواده، و مشکلات هویتی هستند.

مکان‌های اجرا: حرم مطهر، مدارس، فرهنگسراها، مساجد، سازمان تبلیغات اسلامی، و دانشگاه‌ها

منابع انسانی

این طرح به‌صورت فردی توسط مجری انجام می‌شود، اما در برخی مناسبت‌ها و اعزام‌ها، با همکاری دیگر مشاوران و اساتید مرتبط اجرا می‌شود.

ابزار و امکانات

تخته و وایت‌برد

قصه‌گویی و داستان‌های واقعی

برنامه توسعه‌ای: استفاده از پاورپوینت، فیلم‌های آموزشی و تصاویر متحرک برای جذاب‌تر شدن محتوا (در حال برنامه‌ریزی)

بازتاب رسانه‌ای

فعالیت‌هایی مانند سخنرانی‌ها و جلسات در رادیو قرآن و برخی رسانه‌های محلی بازتاب داشته، اما تبلیغات رسمی و گسترده‌ای برای آن انجام نشده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تلفیق روانشناسی و آموزه‌های دینی: بسیاری از کلاس‌های مشاوره‌ای تنها به رویکردهای روانشناسی غربی متکی هستند یا به‌طور صرف به مباحث مذهبی می‌پردازند. اما این طرح روانشناسی شخصیت را با مفاهیم دینی ترکیب کرده و به زبانی قابل فهم و جذاب برای نوجوانان ارائه می‌دهد.

استفاده از داستان‌گویی و مثال‌های ملموس: به‌جای سخنرانی‌های رسمی، نوجوانان از طریق ماجراهای واقعی، مثال‌های جذاب، و خاطرات افراد مختلف آموزش می‌بینند.

تعامل دوطرفه: نوجوانان به‌جای شنونده بودن، در بحث‌ها شرکت می‌کنند، نظر می‌دهند، و حتی درباره آسیب‌های اجتماعی با یکدیگر مناظره می‌کنند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسئله‌شناسی و ریشه‌یابی نیاز مخاطبان

نوجوانان امروزی با بحران هویت، فقدان الگوهای مناسب، تأثیرپذیری از رسانه‌های غربی، و ارتباطات ناسالم مواجه هستند. بسیاری از آن‌ها از عزت‌نفس پایین، بی‌انگیزگی، و عدم آگاهی از آسیب‌های اجتماعی رنج می‌برند.

چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟

ارائه آگاهی روانشناختی و دینی برای تصمیم‌گیری بهتر

استفاده از مثال‌های عینی و داستان‌های واقعی برای تأثیرگذاری بیشتر

ایجاد محیطی ایمن برای طرح پرسش‌ها و دغدغه‌ها بدون قضاوت

همراهی مستمر با نوجوانان پس از جلسات برای ارائه راهنمایی‌های بیشتر

نتایج و دستاوردها

افزایش خودآگاهی و عزت‌نفس نوجوانان

کاهش آسیب‌های اجتماعی از طریق تصمیم‌گیری‌های بهتر

بهبود ارتباط نوجوانان با والدین و خانواده

ایجاد تغییرات مثبت در سبک زندگی نوجوانان

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

نبود مکان ثابت برای جلسات: برگزاری جلسات در مکان‌های موقت باعث کاهش استمرار فعالیت شده است.

کمبود بودجه: تأمین هزینه‌های حمل‌ونقل، ابزارهای آموزشی، و تبلیغات نیاز به حمایت مالی دارد.

عدم حمایت سازمان‌های فرهنگی: با وجود اهمیت این طرح، حمایت لازم از سوی سازمان‌های فرهنگی و تبلیغاتی صورت نگرفته است.