مهدی‌یاران

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند، روش اجرا و مراحل:

طرح «مهدی» در یکی از محلات جنوبی شهر شیراز اجرا شده است، جایی که پیش‌تر مرکز توزیع مواد مخدر و مشروبات الکلی بوده و مشکلات اجتماعی متعددی داشته است. این طرح با هدف کاهش آسیب‌های اجتماعی، تقویت علمی و فرهنگی دانش‌آموزان و تغییر نگرش آنان اجرا شده است.

فعالیت به سه بخش اصلی تقسیم شده است:

حوزه علمی: شناسایی دانش‌آموزان نخبه و تقویت آنان در دروس مختلف با همکاری مدیر مدرسه و مربیان آموزشی.

حوزه فرهنگی و تربیتی: برگزاری جلسات هفتگی هیئت، برگزاری اردوهای راهیان نور، معرفی و ارتباط‌گیری دانش‌آموزان با شهدا، تشکیل حلقه‌های معرفتی، استفاده از مربیان متخصص برای دسته‌بندی و تربیت دانش‌آموزان بر اساس ویژگی‌های اخلاقی و خانوادگی.

حوزه اجتماعی و جهادی: شناسایی و کمک‌رسانی به دانش‌آموزان کم‌بضاعت، ترمیم منازل دانش‌آموزان نیازمند با کمک نهادهای مختلف همچون سپاه و شهرداری.

جرقه اولیه:

این طرح از دو سال پیش آغاز شد، زمانی که مجریان متوجه شرایط نامطلوب مدرسه‌ای در این محله شدند. این مدرسه نه‌تنها از امکانات اولیه بی‌بهره بود، بلکه برخی از دانش‌آموزان درگیر اعتیاد و خلافکاری بودند. تصمیم بر این شد که از طریق ورود به مدرسه، ارتباط‌گیری با دانش‌آموزان و اجرای برنامه‌های علمی و فرهنگی، به تغییر این وضعیت کمک شود.

مخاطب‌شناسی:

گروه هدف اصلی، دانش‌آموزان این مدرسه هستند که شامل طیف‌های مختلفی می‌شوند:

دانش‌آموزان نخبه علمی

دانش‌آموزان دارای مشکلات خانوادگی (مانند طلاق یا فقر فرهنگی)

دانش‌آموزان در معرض آسیب‌های اجتماعی (اعتیاد، بدرفتاری و...)

دانش‌آموزان مذهبی و غیرمذهبی با سطح فرهنگی متفاوت

با توجه به ویژگی‌های فردی و خانوادگی، دانش‌آموزان در گروه‌های مختلف قرار گرفته و برای هر گروه، مربیان متخصصی تعیین شده‌اند.

منابع انسانی و ابزار:

منابع انسانی: مربیان حلقه‌های معرفتی، اساتید علمی، مدیر و معاون پرورشی مدرسه، طلاب، فعالان فرهنگی و اجتماعی.

ابزار و امکانات: فضای مدرسه، نمازخانه، امکانات آموزشی، وسایل صوتی و تصویری برای هیئت و نمایش‌های فرهنگی، اردوگاه‌های تفریحی و آموزشی.

بازتاب رسانه‌ای:

این طرح در رسانه‌های بزرگ بازتاب خاصی نداشته اما در سازمان‌هایی مانند آموزش‌وپرورش و بسیج مطرح شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

مهم‌ترین شاخصه این طرح، محتوای نوآورانه و خودجوش بودن فعالیت‌ها توسط خود دانش‌آموزان است. برخلاف فعالیت‌های مشابه که عمدتاً به برگزاری نماز جماعت و کلاس‌های آموزشی محدود می‌شود، این طرح تمام ابعاد زندگی دانش‌آموزان را شامل می‌شود، از حوزه علمی و فرهنگی گرفته تا اجتماعی و جهادی.

نوآوری‌های کلیدی

ترکیب فعالیت‌های علمی، فرهنگی و ورزشی

اجرای کارها توسط خود دانش‌آموزان و واگذاری مسئولیت به آنان

بهره‌گیری از روایتگری، پرده‌خوانی و ارتباط عاطفی دانش‌آموزان با شهدا

تأثیرگذاری در محیط مدرسه تا حدی که نگرش مدیران آموزش‌وپرورش نسبت به مدرسه تغییر کرده و امکانات جدیدی همچون زمین چمن و تهویه مناسب فراهم شده است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسئله‌شناسی و ریشه‌یابی:

فقر فرهنگی و اجتماعی: محله‌ای که این طرح در آن اجرا شده، از لحاظ فرهنگی و اجتماعی در وضعیت نامطلوبی قرار داشته است.

افت تحصیلی: بسیاری از دانش‌آموزان استعدادهای علمی بالایی دارند اما به‌دلیل شرایط خانوادگی و محیطی، امکان رشد علمی را نداشتند.

آسیب‌های اجتماعی: دانش‌آموزانی که درگیر مصرف مواد مخدر، مشروبات الکلی و سایر مشکلات اجتماعی بودند.

نحوه رفع نیاز:

در حوزه معیشتی: ارتباط با نهادهای خیریه برای حمایت از دانش‌آموزان نیازمند.

در حوزه علمی: تشکیل کلاس‌های تقویتی و هدایت دانش‌آموزان نخبه.

در حوزه تربیتی: برگزاری حلقه‌های معرفتی، هیئت هفتگی، و ارتباط‌گیری با شهدا.

در حوزه اجتماعی: حذف لیدرهای منفی مدرسه و جایگزینی آنان با الگوهای مثبت.

دستاوردها و نتایج:

کاهش آسیب‌های اجتماعی: مصرف مواد مخدر در مدرسه متوقف شده است.

ارتقای سطح علمی و فرهنگی: دانش‌آموزان مستعد رشد کرده‌اند و نگرش فرهنگی آنان تغییر یافته است.

افزایش امکانات مدرسه: زمین چمن، کولر و سایر امکانات رفاهی به مدرسه اضافه شده است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

عدم همکاری برخی دستگاه‌ها: هرچند مدیر مدرسه همراهی خوبی داشته، اما برخی نهادها از حمایت کافی دریغ کرده‌اند.

مشکلات مالی: هزینه‌های این طرح عمدتاً از طریق کمک‌های مردمی و خیرین تأمین می‌شود که محدودیت‌هایی ایجاد کرده است.

نیاز به نیروی انسانی متخصص: کمبود مشاوران فرهنگی، مربیان آموزشی و متخصصان تربیتی یکی از چالش‌های اساسی است.

وابستگی به مدیر مدرسه: با تغییر مدیر مدرسه، ممکن است این طرح دچار محدودیت‌هایی شود.

عدم پوشش رسانه‌ای کافی: نبود حمایت رسانه‌ای باعث شده است که این الگو در سطح کشور توسعه نیابد.