اجرای طرح رحله

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت این مجموعه، برگزاری دوره‌های نوین و تخصصی حفظ قرآن تحت عنوان "طرح ملی رحله" است که توسط موسسه قرآنی بیت‌الحسن حضرت زهرا (س) برگزار می‌شود. این دوره‌ها به‌صورت شبانه‌روزی و یک‌ساله طراحی شده و برای گروه سنی 12 تا 20 سال (نوجوانان دختر و پسر) اجرا می‌شود. این طرح در مراکز مختلف کشور از جمله مشهد، قم، شیراز و اخیراً در استان سیستان و بلوچستان برگزار شده است.

فرآیند و مراحل اجرا:

ثبت‌نام و مصاحبه: شرکت‌کنندگان ابتدا در سایت ثبت‌نام می‌کنند و سپس از نظر حافظه، استعداد، مسائل شخصیتی، بصیرت دینی و آمادگی برای ادامه فعالیت قرآنی مصاحبه می‌شوند.

آموزش و برنامه‌ریزی: این دوره شامل حفظ کل قرآن همراه با تفسیر، تجوید و دوره‌های کامل آموزشی است. از روش‌های نوین و متنوعی در آموزش استفاده می‌شود، از جمله روش‌های تصویری، مباحثه، تحویل به استاد و مطالعات گروهی.

فعالیت‌های تربیتی و فرهنگی: شامل برنامه‌های تربیتی، هیئت‌های مذهبی، اردوهای تفریحی، نمایشگاه‌ها، جلسات مناظره، تفکر و تأمل فردی، و برنامه‌های فرهنگی و سیاسی است.

پشتیبانی و امکانات: این طرح توسط سپاه استان سیستان و بلوچستان از نظر مالی و لجستیکی حمایت می‌شود. در دوره سیستان و بلوچستان، 100 نفر در بخش برادران و 54 نفر در بخش خواهران به‌صورت شبانه‌روزی پذیرش شدند.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان این طرح، نوجوانان و جوانان علاقه‌مند به حفظ قرآن کریم در گروه سنی 12 تا 20 سال هستند. همچنین، افرادی انتخاب می‌شوند که پیش‌زمینه قرآنی داشته و قابلیت اثرگذاری در محیط‌های اجتماعی و مساجد را داشته باشند.

ابزار و امکانات:

امکانات شامل اسکان شبانه‌روزی، تغذیه، امکانات ورزشی و تفریحی، سالن‌های آموزشی، و ابزارهای تربیتی و فرهنگی است.

بازتاب رسانه‌ای:

این طرح با استقبال گسترده‌ای مواجه شده و حتی مستندسازانی از شبکه سه برای تهیه مستند از آن حضور داشته‌اند. همچنین گزارش‌دهی‌های منظم به خانواده‌ها انجام شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

این طرح دارای نوآوری‌های متعددی در زمینه‌های آموزشی، تربیتی و فرهنگی است.

آموزش معانی‌محور: برخلاف روش‌های سنتی که تنها بر حفظ قرآن تمرکز دارند، این طرح بر معانی و پیام‌های آیات نیز تأکید دارد.

روش‌های متنوع تحویل‌گرفتن: برای جلوگیری از یکنواختی و ایجاد جذابیت در حفظ قرآن، از روش‌های متنوعی مانند تغییر مکان و زمان تحویل، تعامل متقابل بین قرآن‌آموزان، و حتی مسابقه در تحویل استفاده می‌شود.

برنامه‌های تربیتی و فرهنگی متنوع: شامل برنامه‌های تربیتی، شورای قرآنی برای مدیریت دوره توسط خود دانش‌آموزان، انتخابات، مناظره‌های علمی قرآنی، نمایشگاه‌های فرهنگی، و برنامه‌های تفکر فردی.

مدیریت مطالعه و تمرکز: روش‌های نوینی برای مدیریت مطالعه، حواس‌پرتی و تمرکز ارائه شده، از جمله شناسایی زمان مناسب برای مطالعه و استفاده از لیزر برای تذکر بدون ایجاد سر و صدا

مهمترین شاخصه این فعالیت، محتوا و سناریوی نوآورانه در زمینه‌های آموزشی و تربیتی است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

این طرح به نیازهای زیر پاسخ می‌دهد:

حفظ تخصصی و معانی‌محور قرآن: به نیاز نوجوانان برای حفظ قرآن همراه با فهم معانی و پیام‌های آن پاسخ می‌دهد.

پرورش استعدادها و اثرگذاری اجتماعی: با تربیت نوجوانان به‌عنوان حافظان قرآن که می‌توانند در مساجد و محیط‌های اجتماعی اثرگذار باشند، به نیاز جامعه اسلامی برای تبلیغ و ترویج فرهنگ قرآنی پاسخ می‌دهد.

پرکردن خلأهای تربیتی و فرهنگی: این طرح با برگزاری برنامه‌های متنوع تربیتی و فرهنگی، خلأهای موجود در سایر برنامه‌های قرآنی را پر می‌کند.

مدیریت تمرکز و مطالعه: با ارائه روش‌های نوین برای مدیریت تمرکز و مطالعه، به نیازهای آموزشی نوجوانان پاسخ می‌دهد.

نتایج و دستاوردها:

تربیت حافظان کل قرآن: به‌طور میانگین، شرکت‌کنندگان بین 2 تا 4 جزء از قرآن را در طول دوره حفظ می‌کنند.

اثرگذاری اجتماعی: با تربیت نوجوانان به‌عنوان فعالان قرآنی در مساجد، به ترویج فرهنگ قرآنی در جامعه کمک می‌شود.

نوآوری در روش‌های آموزشی و تربیتی: این طرح به‌عنوان یک الگوی نوین در آموزش و تربیت قرآنی شناخته شده است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

حجم بالای کار و پیچیدگی برنامه‌ریزی: به‌دلیل گستردگی و حجم بالای برنامه‌ها و نیاز به هماهنگی دقیق، مدیریت زمان و منابع انسانی چالش‌برانگیز است.

کمبود نیروی متخصص و استادان ماهر: نیاز به استادان حافظ کل قرآن و کادر اجرایی با تجربه، از چالش‌های اصلی است.

هزینه‌های مالی بالا: هزینه‌های بالای اسکان، تغذیه، و برنامه‌های فرهنگی و تربیتی، این طرح را از نظر مالی سنگین کرده است.

چالش‌های فرهنگی و اجتماعی: به‌خصوص در مناطقی مانند سیستان و بلوچستان که فرهنگ غالب اهل سنت است، ترویج فرهنگ قرآنی شیعی با چالش‌هایی همراه است.

عدم یکنواختی و جذابیت در حفظ قرآن: یکنواختی در روش‌های حفظ قرآن، خطر دل‌زدگی و رها کردن قرآن توسط نوجوانان را به‌دنبال دارد که با روش‌های نوآورانه سعی در رفع آن شده است.

کمبود زمان برای پیاده‌سازی کامل ایده‌ها: به‌دلیل حجم بالای کار، برخی از نوآوری‌ها به‌طور کامل پیاده‌سازی نشده‌اند.