مسابقات دانش‌آموزی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و مراحل اجرا:

خانم زهرا حمیدی از شهر ملاثانی، مبلغ دبیرستان دخترانه و فارغ‌التحصیل سطح سه حوزه علمیه خواهران، فعالیت خود را با محوریت «برگزاری مسابقات دانش‌آموزی برای انتقال مفاهیم دینی و هویتی» اجرا می‌کند.

روش اجرای فعالیت شامل طراحی مسابقات متنوع مانند تکمیل داستان، حروف برگردانی و پرسش و پاسخ‌های مفهومی است. ایشان با طراحی جملات و داستان‌هایی مرتبط با مفاهیم قرآنی و اعتقادی، در فضای کلاس مسابقه‌ای برگزار می‌کند که دانش‌آموزان ضمن مشارکت، با مفاهیم مورد نظر آشنا می‌شوند.

گاهی اوقات از قالب‌های گفت‌وگوی خودمانی، حلقه‌های مباحثه، و همچنین نمایش فیلم‌های آموزشی درباره زنان موفق مسلمان در عرصه‌های مختلف نیز استفاده می‌شود تا ارتباط مؤثرتری با دانش‌آموزان برقرار شود.

جرقه اولیه:

جرقه شروع فعالیت ناشی از آشنایی خانم حمیدی با دوره‌های تربیت مربی کودک و نوجوان و لزوم انتقال غیرمستقیم مفاهیم دینی به نوجوانان بود، به خصوص با توجه به تجربه ایشان در مواجهه با روحیات و نیازهای نسل نوجوان امروز.

مکان فعالیت:

فعالیت‌ها عمدتاً در مدارس دبیرستانی (متوسطه دوم) و بعضاً در روستاها اجرا می‌شود.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبین شامل دختران سال‌های دهم، یازدهم و دوازدهم هستند. این دانش‌آموزان عمدتاً تحت تأثیر فضای مجازی قرار دارند، کم‌هدف، بی‌انگیزه برای تحصیل بلندمدت، و برخی تحت فشارهای سنتی خانواده برای ازدواج زودهنگام هستند.

منابع انسانی:

خانم حمیدی گاهی به صورت فردی و گاهی با همکاری دو تا سه نفر از دوستان خود فعالیت می‌کند تا فعالیت‌ها متنوع‌تر و پویاتر انجام شود.

ابزار و امکانات:

ابزارهای مورد استفاده شامل برگه‌های مسابقه، طراحی داستان‌ها، لپ‌تاپ و ویدئوپروژکتور برای پخش فیلم‌های آموزشی، و گاهی جوایز فرهنگی که یا از طریق مدارس یا به هزینه شخصی تهیه می‌شوند.

بازتاب رسانه‌ای:

بازتاب رسانه‌ای رسمی وجود نداشته است، اما بازتاب اجتماعی مثبت از سوی مدیران، معلمان و دانش‌آموزان در محیط مدرسه حاصل شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

ویژگی برجسته و جنبه نوآورانه این فعالیت عبارت است از:

استفاده از روش غیرمستقیم آموزشی: انتقال مفاهیم دینی در قالب مسابقه و بازی‌های فکری، متناسب با روحیه نوجوانان امروزی.

گفت‌وگوی صمیمانه و تعامل دوسویه: آغاز مباحث از دل دغدغه‌های خود نوجوانان و ورود تدریجی به مفاهیم دینی.

تطبیق محتوای دینی با مسائل روز: مانند مقایسه جایگاه زن در اسلام و غرب، تحلیل شعارهای زن زندگی آزادی از منظر اسلامی. این فعالیت هر سه محور قالب (مسابقه)، محتوا (هویت زن در اسلام و مسائل دینی)، و سناریو (تعامل دوستانه و غیرمستقیم) را به صورت برجسته در بر دارد.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسأله‌شناسی و ریشه‌یابی نیاز:

مسأله اصلی، ضعف هویتی، کم‌اطلاعی از جایگاه زن در اسلام، نبود انگیزه برای ادامه تحصیل، و تأثیرپذیری زیاد از فرهنگ‌های وارداتی در میان دختران نوجوان بود.

چگونگی رفع نیاز:

رفع این نیاز از طریق برگزاری مسابقات خلاقانه، حلقه‌های گفت‌وگوی صمیمی، و نمایش الگوهای موفق زنان مسلمان صورت گرفت. دانش‌آموزان به تدریج با جایگاه واقعی خود در دین اسلام آشنا شده و نگاه ارزشمندتری به خود و آینده‌شان پیدا کردند.

نتایج و دستاوردها:

افزایش انگیزه در دانش‌آموزان برای تحصیل و فعالیت اجتماعی.

رشد حس عزت نفس و شناخت هویت دینی در دختران.

تغییر نگرش نسبت به نقش زن در اجتماع و خانواده از دیدگاه اسلامی.

مشارکت فعال و استقبال دانش‌آموزان از مسابقات و جلسات گفت‌وگو.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

چالش‌های اصلی عبارت بودند از:

عدم همکاری برخی دبیران و مدیران: به علت تراکم برنامه‌های درسی و اهمیت امتحانات رسمی.

مشغله‌های شخصی مبلغ: دشواری در هماهنگی زمان‌بندی کلاس‌های مدرسه با تدریس‌های شخصی.

محدودیت منابع مالی: برای تأمین جوایز و تجهیزات فرهنگی مورد نیاز.