تبلیغ بالینی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت تبلیغی آقای مهدوی ذیل گروه تخصصی «سلامت معنوی» از سال 1382 آغاز شده و از سال 1389 به‌صورت متمرکز و عملیاتی در مشهد شکل گرفته است. جرقه اولیه این طرح زمانی زده شد که یکی از همکاران پرستار پیشنهاد داد چرا روحانیون در مراکز درمانی حضور ندارند تا در کنار بیماران، درد و رنج آنان را از منظر معنوی کاهش دهند. این پیشنهاد به راه‌اندازی گروه تبلیغ بالینی منجر شد که پس از آن با حمایت دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، فعالیتی منسجم در چندین بیمارستان آغاز گردید.

فعالیت این گروه در سه محور اصلی در مراکز درمانی انجام می‌شود:

عیادت از بیماران:

با مجوز رسمی از نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های علوم پزشکی، روحانیون با همراه داشتن دعای صحیفه سجادیه (دعای مخصوص بیمار)، به عیادت بیماران می‌روند.

هدف اصلی افزایش روحیه، امید، تاب‌آوری، و اصلاح نگرش بیماران نسبت به بیماری و زندگی است.

در کنار آن آموزش احکام بیمار، روش صحیح وضو، تیمم و نماز از دیگر اقدامات رایج است.

ارتباطات چندباره با بیماران (نه صرفاً یک بار) در دستور کار است.

گفت‌وگو با پرسنل درمانی:

پرسنل درمانی که به‌طور دائم با درد و رنج در تماس‌اند، خود نیاز به انرژی روانی و آرامش معنوی دارند.

روحانیون با رفتار مناسب، منش اسلامی و ارتباط انسانی، موجب ارتقای آرامش روانی پرسنل و تقویت رابطه معنوی آنان می‌شوند.

مشاوره در مراکز درمانی:

با ایجاد میز مشاوره در بخش‌های پرتردد (مانند درمانگاه‌های تخصصی و عمومی)، روحانیون به سؤالات شرعی، اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی بیماران و همراهان پاسخ می‌دهند.

با رعایت اصول حرفه‌ای، از ورود به مباحث مالی، پزشکی و مدیریتی پرهیز می‌شود.

فرآیند اجرا:

روحانیون در بازه‌های پنج‌روزه (با تقسیم‌بندی تیمی) به بیمارستان‌ها اعزام می‌شوند.

هر روحانی باید حداقل 5 ساعت در هر روز حضور مؤثر داشته باشد.

ساعت فعالیت متناسب با وضعیت بیمارستان تعیین می‌شود (معمولاً بعد از ظهرها).

این حضور در دو بیمارستان اصلی مشهد (امام رضا و بیمارستان سپاه) به‌صورت ثابت انجام می‌شود.

منابع انسانی:

تعداد اعضای رسمی گروه 18 نفر است، اگرچه همه فعال نیستند.

روحانیون پیش از اعزام دوره آموزشی 120 ساعته شامل آموزش‌های روان‌شناسی سلامت، مهارت‌های ارتباطی، احکام پزشکی، اخلاق پزشکی، و مراقبت معنوی را طی می‌کنند.

در مرحله دوم، کارورزی عملی در بیمارستان با حضور استاد انجام می‌شود.

ابزارها و امکانات مورد نیاز:

بسته‌های هدیه معنوی شامل دعا، تسبیح، نبات متبرک، کتابچه‌های زیبا و فرهنگی.

بروشور و برگه‌های چاپ‌شده با دعای صحیفه سجادیه.

میز مشاوره، تابلو، تجهیزات اطلاع‌رسانی.

روحانیون باید از حیث پوشش، نظم، اخلاق و منش کاملاً آماده و استاندارد باشند.

بازتاب رسانه‌ای

مصاحبه با دفتر اشراق و معاونت رسانه دفتر تبلیغات قم.

پخش مصاحبه‌هایی در دانشگاه علوم پزشکی لرستان.

تدوین کتابی در حال چاپ بر اساس خاطرات، بازخوردها و تجربیات بیماران و همراهان.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز اصلی طرح سلامت معنوی در ورود رسمی، تخصصی و ضابطه‌مند روحانیت به عرصه مراکز درمانی است؛ نه به‌صورت مراسمی، بلکه با ساختاری علمی، آموزشی و حرفه‌ای. برخلاف برخی اقدامات تبلیغی کوتاه‌مدت، فعالیت این گروه بر استمرار، آموزش تخصصی و رعایت حدود حرفه‌ای استوار است.

نوآوری طرح در این است که با ترکیب سه عنصر «تبلیغ دینی»، «روان‌شناسی سلامت» و «احکام کاربردی»، به یکی از خلأهای مهم در نظام درمان کشور پاسخ داده است. حضور مؤثر، علمی و اخلاقی روحانی در بستر درمان، پدیده‌ای جدید و اثرگذار تلقی می‌شود.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان شامل موارد زیر است:

بیماران: نیاز به آرامش، امید، تاب‌آوری، پاسخ به سؤالات شرعی، تغییر نگرش نسبت به بیماری.

پرسنل درمانی: نیاز به آرامش روانی، انرژی مثبت و معنویت در محیط پرتنش درمانی.

همراهان بیمار: نیاز به مشاوره دینی، احکام، اخلاق، و راهنمایی معنوی.

دستاوردها:

کاهش اضطراب و افسردگی بیماران (طبق گزارش خود پزشکان).

کاهش مصرف داروهای آرام‌بخش در برخی بیماران.

استقبال گسترده بیماران و همراهان از حضور روحانی.

تغییر نگرش پرسنل درمانی نسبت به نقش روحانی در بیمارستان.

تشکیل بانک خاطرات و تجربیات بیماران برای استفاده پژوهشی.

ایجاد رضایت و تقویت ارتباط فرهنگی میان نهاد دین و نظام درمان

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

چالش‌های اصلی عبارت‌اند از:

محدودیت مجوز: برخی بیمارستان‌ها (خصوصی یا دولتی) به‌دلایل سیاسی یا مدیریتی اجازه ورود نمی‌دهند.

کمبود نیرو: با وجود علاقه به توسعه طرح، محدودیت در اعزام نیروی آموزش‌دیده وجود دارد.

نبود حمایت مالی منسجم: برای تأمین هدایا، چاپ محتوا، پرداخت حق‌الزحمه و توسعه آموزش، حمایت مستمر وجود ندارد.

مداخلات غیراصولی سایر گروه‌ها: گاه برخی گروه‌های غیرمتخصص وارد مسائل پزشکی یا مدیریتی می‌شوند که باعث حساسیت و مقاومت بیمارستان‌ها می‌شود.

احتمال مواجهه با کم‌کاری یا بداخلاقی برخی پرسنل درمانی: که می‌تواند در دید روحانی نسبت به مجموعه اثر بگذارد.

نبود نهاد رسمی متولی حمایت از این فعالیت: فعالیت‌ها حالت جهادی دارد و به صورت ساختاری حمایت قانونی نشده است.