عفاف و حجاب دوستانه

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و روش اجرا:

این فعالیت با عنوان «طرح حس خوب» با محوریت ترویج عفاف و حجاب، در شهر کرمان و به صورت چهره‌به‌چهره انجام شده است. در مکان‌هایی که تردد افراد زیاد است (نظیر اطراف بیمارستان‌ها و ساختمان‌های پزشکان)، میز تبلیغاتی برپا می‌شد. بر روی این میز آیینه، گیره روسری و گاهی روسری‌های اهدایی قرار داده می‌شد. مخاطبان عمدتاً خانم‌هایی بودند که حجاب ناقصی داشتند اما آمادگی ذهنی برای گفتگو و تغییر داشتند. از آنان دعوت می‌شد چند دقیقه وقت بگذارند و پس از گفت‌وگو، هدیه‌ای مانند گیره یا روسری دریافت می‌کردند. از آنان خواسته می‌شد خود را با آن گیره یا روسری در آیینه نگاه کنند و حس تفاوت را تجربه کنند.

مراحل اجرا:

۱. انتخاب مکان پرتردد برای برپایی میز.

2. چیدمان ابزارهای تبلیغی شامل آیینه، گیره، روسری، برگه‌های روایت و متن‌های تلنگرگونه.

3. ارتباط چهره‌به‌چهره با مخاطبان و دعوت به گفت‌وگو.

4. هدیه دادن گیره یا روسری به عنوان یادگار معنوی.

5. پخش ویدئوهای زیارتی در پایان گفت‌وگو.

6. گاهی ارائه مشاوره یا معرفی روایت از اهل‌بیت با شماره‌گذاری و رازآلود کردن منبع روایت.

7. در برخی مواقع، تریبون آزاد، شیرینی به مناسبت اعیاد و میز مطالعه نیز اضافه می‌شد.

جرقه اولیه:

ایده اولیه از مشاهده فعالیت‌های مشابه در فضای مجازی آغاز شد، اما با این تفاوت که آن‌ها صرفاً هدیه می‌دادند و تعامل چهره‌به‌چهره نداشتند. مجری طرح در نظر داشت جلوه‌ای عمیق‌تر و ماندگارتر ایجاد کند؛ به همین دلیل استفاده از آیینه و هدیه‌ای کوچک که در ذهن مخاطب بماند را به عنوان نقطه تمایز مطرح ساخت.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان این طرح خانم‌ها به‌ویژه دختران جوان و دخترانی بودند که تازه به سن تکلیف رسیده بودند و در مرحله شکل‌گیری سبک پوشش خود قرار داشتند. البته گاه با زنان مسن نیز گفت‌وگو صورت می‌گرفت. یکی از ویژگی‌های مهم این طرح، عدم محدودسازی مخاطب به قشر خاصی بود.

منابع انسانی:

این طرح به صورت گروهی و توسط طلبه‌های حوزه علمیه حضرت کرمان اجرا شد. حدود ۸ نفر از طلاب در آن مشارکت داشتند. نوجوانانی نیز به صورت داوطلبانه کمک می‌کردند که در فرآیند مشارکت، خودشان هم ترغیب و رشد پیدا می‌کردند. البته با چالش کمبود مبلغ حرفه‌ای نیز روبه‌رو بودند.

ابزار و امکانات:

ابزارهای مورد استفاده شامل میز، آیینه، گیره روسری، روسری، برگه‌های روایت، بروشور، فایل‌های تصویری مذهبی (پخش از گوشی) و کتاب‌های مذهبی بود. همچنین میز مطالعه‌ای حاوی کتاب‌هایی با موضوعات شهدا، نهج‌البلاغه، ادواردو آنیلی و غیره تعبیه شده بود.

بازتاب رسانه‌ای:

طرح در شبکه فارس معرفی شد و فیلم مستندی از آن تهیه شد. به گفته مجری، شبکه فارس و آقای پوربهشتی در معرفی طرح همکاری داشتند و حتی جایزه‌ای نیز به طرح اختصاص یافت.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز این طرح در چند جنبه برجسته است:

تعامل چهره‌به‌چهره و عاطفی: برخلاف فعالیت‌های صرفاً تبلیغی یا یک‌طرفه، ارتباط مستقیم و صمیمی با مخاطب برقرار می‌شد.

استفاده از آیینه و هدیه ملموس: گیره‌ای که مخاطب دریافت می‌کرد، حس خوب و ماندگاری را ایجاد می‌نمود.

روایت‌های رازآلود: روایت‌هایی از اهل‌بیت بدون ذکر منبع اولیه به مخاطب داده می‌شد و در صورت تمایل، بعداً اطلاعات تکمیلی داده می‌شد که جذابیت بیشتری ایجاد می‌کرد.

تنوع قالب‌های اجرایی: میز مطالعه، مشاوره، پخش زیارت، تریبون آزاد، و پذیرایی متناسب با ایام خاص، فعالیت را چندبعدی می‌کرد.

به گفته مجری، این جنبه‌ها ترکیبی از قالب، محتوا و سناریوی اجرایی را شامل می‌شود؛ اما سناریوی اجرای چهره‌به‌چهره با ابزارهای خلاقانه برجسته‌ترین ویژگی طرح بوده است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسأله اصلی، ضعف در ارتباط عاطفی با مسئله حجاب و فاصله‌گرفتن برخی از زنان، به‌ویژه جوانان، از مفاهیم دینی بود. مجری طرح با درک این خلأ، تلاش کرد از طریق گفتگوهای ساده و صمیمی، بدون تحمیل و قضاوت، یک تلنگر درونی ایجاد کند. گفت‌وگوهایی صورت گرفت که برخی مخاطبان حتی اظهار پشیمانی از تغییر دین داده و بازگشت به دین اسلام را در حضور مجریان ابراز کردند. این نشان‌دهنده تأثیرگذاری طرح در برطرف‌سازی بخشی از نیازهای معنوی و هویتی مخاطبان بود.

دستاورد این فعالیت، تلنگرهای ذهنی ماندگار در برخی از مخاطبان، ایجاد حس امنیت و اعتماد به‌نفس در ظاهر دینی، و یادآوری لحظه‌ای نورانی حتی با دیدن گیره یا متن روایت در خانه بود

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش‌ها عبارت بودند از:

عدم حمایت رسمی از سوی نهادهای آموزشی و مذهبی: هیچ استاد یا مبلغی از حوزه برای همراهی در طرح اعزام نمی‌شد.

کمبود منابع مالی: هزینه‌ها شخصی تأمین می‌شد. حتی برای خرید کانکس جهت نگهداری وسایل، تنها دو میلیون تومان جمع شد که کافی نبود.

نبود امکانات حمل‌ونقل ثابت: امکان استقرار دائم میز در محل وجود نداشت و برای هر بار اجرا باید تجهیزات جابجا می‌شد.

محدودیت تجربه و تخصص: مجری و تیم اجرایی در مراحل ابتدایی تحصیل طلبگی بودند و از تجربه حرفه‌ای در تبلیغ رسمی برخوردار نبودند.

محدودیت در جذب مشاوران: گرچه طرح ظرفیت مشاوره داشت، اما حضور اساتید در محل محقق نشد.