اعتکاف دانش‌آموزی

فرآیند و روش اجرا: این فعالیت شامل برگزاری اعتکاف دانش‌آموزی در مسجد شهر باقین، استان کرمان است. هدف اصلی آن جذب نوجوانان به مسجد و فضای دینی از طریق برنامه‌هایی متنوع و جذاب است. روند اجرای طرح به این صورت بود که ابتدا از طریق اطلاع‌رسانی در مدارس، گروه‌های مجازی محلی و سفیران نوجوان، نوجوانان علاقه‌مند جذب شدند. پس از ثبت‌نام، برنامه‌های اعتکاف به مدت سه روز در مسجد برگزار شد. یکی از نکات مهم این طرح ممنوعیت گوشی‌های همراه در اعتکاف بود تا نوجوانان تمرکز بیشتری بر برنامه‌ها داشته باشند.

جرقه اولیه: آقای شجاعی به عنوان مسئول دفتر امام جمعه و مبلغ در مسجد، هنگام برگزاری برنامه‌های تبلیغی متوجه شد که نوجوانان پس از ورود به مسجد زود خارج می‌شوند و فرصت تعامل کافی با آن‌ها وجود ندارد. از این رو ایده اعتکاف دانش‌آموزی شکل گرفت، چراکه این قالب امکان برنامه‌ریزی معنوی و تربیتی متمرکز برای نوجوانان را فراهم می‌کرد.

جزئیات برنامه‌ها: این اعتکاف شامل برنامه‌های متنوع فرهنگی، آموزشی و تفریحی بود:

برنامه‌های معنوی مانند مناجات قبل از اذان صبح، حلقه‌های معرفتی و جلسات پرسش و پاسخ

اکران فیلم‌های آموزشی و ارزشی (مانند فیلم باغ کیانوش)

نشست‌های روایتگری دفاع مقدس با حضور سه راوی همرزم شهدا

برنامه‌های تفریحی و ورزشی (مسابقات فوتبال، تیراندازی، فوتبال دستی و میز تنیس)

قالب: قالب کلی برنامه اعتکاف سنتی بود، اما برنامه‌های فرهنگی و تفریحی متناسب با روحیه نوجوانان در آن گنجانده شد.

مخاطب‌شناسی: مخاطبان این طرح نوجوانان پسر، عمدتاً دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول (کلاس هفتم تا نهم) بودند که از شهر باقین جذب شدند. برخی از این نوجوانان ارتباط قبلی با مسجد نداشتند و از طریق دوستان خود به این برنامه جذب شدند.

منابع انسانی:

آقای شجاعی به عنوان مدیر و مبلغ برنامه

تیم اجرایی ۴-۵ نفره متشکل از دوستان فرهنگی و طلبه‌ها

دو نوجوان مسئول رسانه و عکاسی

هیئت امنای مسجد و برخی از فعالان فرهنگی شهر که در برنامه‌ریزی مشارکت داشتند

ابزار و امکانات:

ابزارهای فرهنگی: ویدئو پروژکتور، لپ‌تاپ، پرده نمایش، قرآن، کتاب‌های مذهبی

ابزارهای تفریحی: میز پینگ‌پنگ، فوتبال دستی، تفنگ بازی

سیستم صوتی برای مراسم‌ها و اکران فیلم

امکانات پذیرایی: شامل وعده‌های سحری و افطار که توسط دفتر امام جمعه تأمین شد

بازتاب رسانه‌ای: این برنامه در رسانه‌های محلی از جمله گروه رسانه‌ای "قیل و قال" در روبیکا و همچنین کانال شبکه امامت دفتر امام جمعه منتشر شد. همچنین، تیم رسانه‌ای محلی مصاحبه‌هایی از شرکت‌کنندگان منتشر کرد.

وجه تمایز اصلی این اعتکاف در ترکیب برنامه‌های جذاب فرهنگی و تفریحی با فضای معنوی اعتکاف بود.

اکران فیلم ارزشی و تربیتی مانند فیلم باغ کیانوش، که در دیگر اعتکاف‌های سنتی کمتر دیده می‌شود.

نشست روایتگری سه‌نفره با همرزمان شهدا، که نوجوانان را با مفاهیم ارزش‌های دفاع مقدس و آرمان‌های انقلاب آشنا کرد.

ساختار مدیریتی و پیگیری پس از اعتکاف: به جای اینکه اعتکاف یک برنامه مقطعی باشد، نوجوانان جذب‌شده در یک گروه فرهنگی قرار گرفتند تا ارتباط آن‌ها با مسجد و فعالیت‌های دینی ادامه‌دار شود.

نیاز اصلی مخاطبان:

عدم حضور نوجوانان در مساجد و کمبود فعالیت‌های جذاب دینی برای آن‌ها

ضعف در اعتقادات دینی و ناآگاهی از احکام شرعی

ذهنیت منفی نسبت به روحانیت، که ناشی از تبلیغات منفی در فضای مجازی است

راه‌حل‌های ارائه‌شده:

برگزاری اعتکاف دانش‌آموزی که یک محیط دینی جذاب و تعاملی برای نوجوانان ایجاد کرد

اجرای حلقه‌های معرفتی برای پاسخ به سؤالات اعتقادی و احکام شرعی

ایجاد ارتباط صمیمانه میان نوجوانان و یک روحانی (آقای شجاعی) برای اصلاح تصویر ذهنی آن‌ها نسبت به روحانیت

پیگیری بعد از اعتکاف از طریق تشکیل گروه فرهنگی و برگزاری برنامه‌های بعدی در مسجد

نتایج و دستاوردها:

افزایش ارتباط نوجوانان با مسجد: برخی از نوجوانانی که قبلاً به مسجد نمی‌آمدند، پس از این اعتکاف به مراجعه منظم به مسجد عادت کردند.

اصلاح نگاه نوجوانان به روحانیت: برخی از شرکت‌کنندگان نگاه منفی خود به روحانیون را تغییر دادند و به ارتباط مستمر با آقای شجاعی علاقه‌مند شدند.

تقویت سطح آگاهی دینی و شرعی: در جلسات اعتکاف مشخص شد که برخی از نوجوانان حتی احکام شرعی پایه‌ای را نمی‌دانند. این برنامه به اصلاح این کمبود کمک کرد.

تبدیل اعتکاف به جریان فرهنگی: شرکت‌کنندگان تنها برای این سه روز درگیر نبودند، بلکه در ادامه نیز در فعالیت‌های فرهنگی مسجد مشارکت داشتند.

1. برخورد با نوجوانان پرشور و پرانرژی: برخی از نوجوانان شرکت‌کننده بیش فعالی و شور و هیجان بالایی داشتند که کنترل آن‌ها در محیط معنوی مسجد چالش‌برانگیز بود. این چالش نیازمند انرژی و صبر زیاد از سوی تیم اجرایی بود.

۲. محدودیت‌های مالی و هزینه‌های اجرایی: برخی از برنامه‌های این اعتکاف، مانند اکران فیلم، نیازمند بودجه بود که باید از طریق خیرین تأمین می‌شد. با وجود اینکه هزینه‌های پذیرایی توسط دفتر امام جمعه تأمین شد، اما همچنان برای برنامه‌های فرهنگی و تفریحی نیاز به حمایت خیرین بود.

۳. نبود مصاحبه ورودی برای غربالگری شرکت‌کنندگان: در جذب افراد، مصاحبه‌ای برای سنجش میزان آمادگی و تناسب شرکت‌کنندگان انجام نشد که باعث شد برخی نوجوانان که نیاز به راهبری خاص‌تری داشتند، در اعتکاف حضور یابند. این موضوع مدیریت اجرای برنامه‌ها را چالش‌برانگیز کرد.

۴. تبلیغات منفی نسبت به روحانیت در فضای مجازی: یکی از مشکلات اصلی، دیدگاه منفی برخی نوجوانان نسبت به روحانیت بود. اما این چالش با برگزاری اعتکاف و تعامل نزدیک روحانی با نوجوانان تا حد زیادی برطرف شد.