لیگ قرآنی محیا

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت ارائه‌شده توسط آقای محمدصادق نعمتی، تحت عنوان «لیگ قرآنی محیا»، یک طرح فرهنگی-تبلیغی با محوریت نوجوانان است که به آموزش سی آیه کلیدی از قرآن کریم در قالب رقابت مجازی می‌پردازد. جرقه اولیه‌ی این طرح، دغدغه‌ی انتقال معارف قرآنی به زبان و شیوه‌ای متناسب با زیست نوجوانان بوده است. ابتدا تمرکز فعالیت روی شهر قم بود، اما به دلیل ظرفیت بالای طرح، به سطح ملی گسترش یافت و با چهار هزار مخاطب از سراسر کشور اجرایی شد.

فرآیند اجرا به این صورت است که در سه مرحله‌ی زمانی (هر مرحله شامل ده آیه و تقریباً یک ماهه) محتوا به نوجوانان آموزش داده می‌شود. در طول اجرا، شرکت‌کنندگان پیام خود را از آیات ارسال می‌کنند و با پشتیبانان در ارتباط‌اند. آزمون‌های جامع پس از هر مرحله برگزار شده و قهرمان و نایب‌قهرمان مشخص می‌شوند. در پایان، رقابتی نهایی میان منتخبین برگزار شده و جوایزی اهدا می‌گردد.

قالب فعالیت مجازی است (با محوریت پیام‌رسان ایتا) ولی بخش‌هایی نیز در مدارس به‌صورت حضوری اجرا می‌شود. فعالیت دارای برنامه‌ای مستمر، چالشی و رقابتی است که شامل نشست‌های آنلاین با مهمانان ویژه مثل رتبه‌های برتر کنکور و قهرمانان پارالمپیک نیز می‌باشد.

مخاطب‌شناسی: نوجوانان پایه ششم تا یازدهم از هر دو جنسیت (با رعایت عدم اختلاط حضوری) هدف اصلی طرح هستند. محتوا، ادبیات، تصویرسازی و قالب رقابتی به صورت کامل با ادبیات و زیست نوجوان طراحی شده است.

منابع انسانی: تیم اجرایی اصلی شامل سه نفر است که از پشتیبانی‌های موسسه «مرکز رشد و توانمندسازی» نیز بهره‌مند شده‌اند. همچنین ۶۰ نفر از فعالان در مدارس به صورت داوطلبانه با طرح همکاری داشته‌اند. پشتیبانی فنی و ارتباط با مخاطبان نیز توسط همین تیم محدود انجام شده است.

ابزار و امکانات: فعالیت در بستر ایتا اجرا شده و از محتوای آماده طرح «زندگی با آیه‌ها» (وابسته به سازمان تبلیغات) استفاده گردیده است. طراحی‌های تصویری با هوش مصنوعی و متناسب با جنسیت و فضای نوجوانان انجام شده است. علاوه بر آن، در بخش حضوری از پرده‌خوانی و شگفتی‌های قرآن نیز بهره گرفته شد.

بازتاب رسانه‌ای: بازتاب فعالیت در کانال‌های وابسته به موسسات مختلف و شبکه‌های مدارس صورت گرفت. تبلیغ حضوری در مدارس و معرفی طرح با استفاده از جوایز جذاب و فعالیت‌های محتوایی، بخش مهمی از معرفی طرح را بر عهده داشته است. همچنین با آموزش‌وپرورش قم برای دسترسی به ۶۰ مدرسه تعامل برقرار شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

به گفته مجری، نوآوری اصلی این طرح در «نوجوانانه‌سازی» محتوا و قالب ارائه است. برخلاف دیگر طرح‌های قرآنی که بیشتر با ادبیات رسمی و نامناسب برای نوجوانان طراحی می‌شوند، لیگ قرآنی محیا با محوریت ادبیات نوجوان، قالب رقابتی، ساختار مرحله‌ای، و استفاده از تعابیر آشنا برای نوجوان (مانند لیگ، قهرمان، ماموریت) طراحی شده است.

محتوای طرح از منابع معتبر و آماده نظیر «طرح زندگی با آیه‌ها» گرفته شده ولی با طراحی و اجرای کاملاً جدید و بومی‌سازی شده برای فضای نوجوان، جذابیت بیشتری یافته است. قالب رقابتی، تعاملی و تصویرسازی‌های اختصاصی با هوش مصنوعی نیز از دیگر وجه تمایزهای طرح است.

به‌طور خلاصه، برجسته‌ترین شاخصه طرح، ترکیب سناریو و قالب اجرای مناسب برای نوجوانان با محتوای دینی است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

مسئله‌شناسی و ریشه‌یابی، نحوه پاسخ به نیاز، نتایج و دستاوردها:

مسئله‌ی شناسایی‌شده در این طرح، فاصله گرفتن نوجوانان از معارف قرآنی حتی در مناطقی با زمینه مذهبی مانند قم است. مجری ریشه‌ی این مسئله را در نامتناسب بودن شیوه‌های ارائه محتوا با زندگی و نیازهای ذهنی نوجوانان می‌داند.

پاسخ به این نیاز، از طریق ایجاد جذابیت، تعامل، رقابت، استفاده از جوایز مناسب، قالب‌سازی نوجوان‌پسند، و اتصال معارف قرآنی به زندگی روزمره نوجوانان صورت گرفته است.

دستاوردها:

آموزش مستقیم سی آیه قرآنی به بیش از ۵۰۰ نوجوان فعال از بین ۲۶۰۰ عضو کانال.

دریافت روزانه پیام آیات از شرکت‌کنندگان.

۶۰ مدرسه همکار در قم.

شکل‌گیری یک شبکه فعال از نوجوانان قرآنی با پتانسیل ایجاد باشگاه‌های قرآنی.

اجرای طرح مشابه توسط مجموعه‌های دیگر در سطح کشور.

داوطلب شدن بیش از ۶۰ نفر برای همکاری مستمر.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

موانع و چالش‌های اصلی این طرح عبارت‌اند از:

محدودیت نیروی انسانی: فقط سه نفر نیروی اصلی برای اجرایی‌سازی طرح با این وسعت.

عدم دسترسی به بستر مناسب (اپلیکیشن): اجرای طرح در پیام‌رسان‌ها محدودیت‌هایی در ارتباطات و امکانات ایجاد کرد.

چالش‌های زمانی: تلاقی مراحل اجرایی با زمان امتحانات مدارس باعث اختلال در روند اجرا شد.

طولانی شدن فرایند: برخی مراحل طولانی بودند که منجر به خستگی مخاطبین نوجوان شد.

محدودیت در تبلیغات گسترده و سرمایه‌گذاری رسانه‌ای: با وجود فعالیت‌های تبلیغی، هنوز جای رشد و گسترش بیشتری وجود دارد.