پاتوق دختران آفتاب

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

طرح «پاتوق دختران آفتاب» از سال ۱۳۹۶ فعالیت خود را آغاز کرده و به صورت هفتگی جلساتی را برای دختران نوجوان و جوان برگزار می‌کند. روند اجرا شامل چند بخش است: در آغاز برنامه مجری‌گری توسط اعضای آموزش‌دیده انجام می‌شود، سپس قرائت قرآن و اجرای برنامه‌هایی چون تئاتر، دوبله یا سرود ارائه می‌گردد. پس از آن سخنرانی حاج‌آقا خانی با سبک شاد، چندرسانه‌ای و انگیزشی انجام می‌شود که با پاورپوینت، فیلم و کلیپ همراه است. در انتهای هر جلسه، حلقه‌های معرفتی با حضور «سنگ‌صبورها» شکل می‌گیرد که به بحث، گفتگو و حل مسائل روزمره دختران می‌پردازند.

جرقه اولیه:

ایده اولیه از درخواست مکرر دانش‌آموزان دبیرستانی پس از سخنرانی‌های حاج‌آقا خانی نشأت گرفت. دانش‌آموزان سبک شاد، چالشی و عمیق این سخنرانی‌ها را می‌پسندیدند و خواهان برنامه‌های ثابت و هفتگی بودند. این تقاضا باعث شد مجموعه‌ای مستقل برای پاسخ به این نیاز ایجاد شود.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان اصلی این طرح دختران دوره اول و دوم متوسطه و نیز دانشجویان هستند. همچنین مادران نیز در بخش‌هایی از برنامه شرکت می‌کنند. مخاطبان عمدتاً از گروه خاکستری جامعه‌اند که ممکن است ارتباط نظام‌مند با فضاهای مذهبی نداشته باشند ولی به سبب سبک خاص برنامه جذب می‌شوند.

منابع انسانی:

مدیریت اصلی طرح با خانم طهماسبی و همسرشان حاج‌آقا خانی است. تیمی حدود ۹۰ نفره تحت عنوان «کادر» شامل اعضای راهبردی، سنگ‌صبورها، مسئولین جلسات، رسانه و آموزش، مدیریت برنامه را بر عهده دارند. سنگ‌صبورها از میان اعضای سابق و آموزش‌دیده انتخاب شده‌اند که توانایی ارتباط مؤثر و همدلی با نوجوانان را دارند. اعضای تیم در کلاس‌ها و کارگاه‌های تخصصی در حوزه‌های روانشناسی، رسانه، معرفت نفس و مهارت‌های مشاوره شرکت کرده‌اند.

ابزار و امکانات:

مکان فعلی اجرای برنامه‌ها، حسینیه مسجد صاحب‌الزمان است. تجهیزات مورد استفاده شامل لپ‌تاپ، پاورپوینت، ابزار صوتی و تصویری است که بیشتر به صورت شخصی و با هزینه‌های جهادی تأمین می‌شود. برخی امکانات مانند دوربین حرفه‌ای، صندلی و وسایل پذیرایی به شدت مورد نیاز است و نبود آن چالش‌ساز بوده است.

بازتاب رسانه‌ای:

طرح در صدا و سیما، خصوصاً در برنامه‌های اعتکاف پخش شده است. همچنین در فضای مجازی مانند کانال ایتا با حدود ۱۸۰۰ مخاطب فعال و پلتفرم آپارات، بازنشر سخنرانی‌ها و برنامه‌ها انجام می‌گیرد.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز این طرح در بهره‌گیری از نوجوانان برای اجرای برنامه‌هاست. از خود دختران برای مجری‌گری، تئاتر، دوبله، رسانه و حتی مشاوره در قالب سنگ‌صبور استفاده شده است. این موضوع باعث رشد و بلوغ فردی و مهارتی نوجوانان شده و تشکیلاتی درونی از دل خود مخاطب پدید آورده است. محتوای برنامه نیز از نوآورانه‌ترین ابعاد طرح است که بر پایه مباحث معرفتی عمیق (مانند معرفت نفس با رویکرد آثار استاد طاهرزاده) در قالبی شاد و جذاب ارائه می‌شود. همچنین روش سناریو محور با تاکید بر حلقه‌های مشارکتی از ویژگی‌های برجسته قالبی این فعالیت است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

این فعالیت با تمرکز بر نیازهای احساسی، هویتی و فکری نوجوانان، به خلأهای تربیتی، نبود هم‌صحبت مطمئن، نداشتن هویت‌یابی درست، و ضعف در ارتباط با والدین پاسخ می‌دهد. حلقه‌های ارتباطی، حضور سنگ‌صبورها، و محتوای به‌روز و غیرمستقیم باعث شده نوجوانان با رغبت در جلسات شرکت کنند و در طول زمان تغییرات مثبت رفتاری و معرفتی پیدا کنند. برخی از نتایج شامل رشد مهارت‌های فردی، شناخت استعدادها، افزایش حس مسئولیت‌پذیری، ارتقاء بینش معرفتی و جذب به معنویت است. تغییرات رفتاری، تحصیلی، شخصیتی و حتی تحولات بنیادین زندگی نوجوانان گزارش شده که گویای اثربخشی بالای طرح است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش طرح، مسائل مالی و عدم ثبات مکان فعالیت است. نبود مکان ثابت باعث اختلال در برگزاری جلسات مختلف به‌ویژه برای تیم کادر شده است. کمبود تجهیزات رسانه‌ای نیز مانع مستندسازی حرفه‌ای کارگاه‌ها و برنامه‌ها شده است. همچنین در ابتدای کار با مقاومت‌هایی از سوی برخی نهادها روبرو بوده‌اند که با گذشت زمان و شناخت عملکرد مجموعه، این فشارها کاهش یافته است. عدم وابستگی به سازمان‌های رسمی، با وجود استقلال و انعطاف‌پذیری، موجب شده منابع مالی صرفاً از طریق کمک‌های داوطلبانه خانواده‌ها و اعضای مجموعه تأمین شود