گوهر بقیع

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت مورد نظر، طرحی تبلیغی در حوزه «عفاف و حجاب» است که توسط جناب آقای مهدی برناس، تحت عنوان گروه تبلیغی «گوهر بقیع» در استان گیلان، به‌ویژه در مناطق ساحلی از جمله بندر انزلی، تالش، رشت، صومعه‌سرا و فومن انجام می‌شود.

فرآیند اجرا به این صورت است که گروه تبلیغی در ایام مختلف سال، روحانیون آموزش‌دیده را برای تبلیغ به مناطق ساحلی اعزام می‌نماید. یکی از مهم‌ترین محورهای فعالیت این گروه، موضوع عفاف و حجاب است. با توجه به فضای فرهنگی خاص این مناطق، برنامه‌ها با رویکردی نوآورانه و غیرمستقیم طراحی می‌شوند تا بتوانند در میان اقشار مختلف جامعه اثرگذار باشند.

مراحل کار با اخذ مجوز از دفتر تبلیغات و همکاری با شهرداری انزلی آغاز شد. شهرداری محوطه‌ای ساحلی را برای برگزاری نمایشگاه در اختیار گروه قرار داد. در این نمایشگاه، حدود ۸ تا ۹ غرفه با موضوعات مختلف فرهنگی برپا شد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها «غرفه حجاب» بود.

در غرفه حجاب، عکس‌هایی از زنان تازه‌مسلمان شده غیرایرانی با پوشش اسلامی، همراه با دلایل انتخاب حجاب از زبان خودشان، در قالب پوستر و بنر ارائه شده بود. همچنین در بخشی دیگر از این غرفه، امکان عکاسی با حجاب برای دختران زیر سن بلوغ فراهم شد. کودکان با پوشیدن چادر و مقنعه زیبا و در کنار دسته گل، عکسی یادگاری می‌گرفتند که به آن‌ها تحویل داده می‌شد. این اقدام، به شکل غیرمستقیم ذهن کودک و خانواده را درگیر موضوع حجاب می‌کرد و در مواردی موجب ترغیب مادران به رعایت حجاب می‌شد.

جرقه اولیه طرح از دغدغه شخصی مجری در زمینه وضعیت حجاب در استان گیلان آغاز شد؛ با توجه به شرایط فرهنگی سخت و گستاخی برخی افراد نسبت به مسائل دینی، تصمیم بر آن شد که با شیوه‌ای ملایم‌تر و غیرمستقیم وارد عرصه تبلیغ شوند.

قالب فعالیت‌ها شامل غرفه‌داری، عکاسی، نمایش پوستر، ارائه مشاوره، فروش محصولات حجاب، مسابقات فرهنگی، برگزاری همایش‌ها، و ایجاد ارتباط مستمر با مخاطبان از طریق فضای مجازی است.

مخاطب‌شناسی: مخاطبین فعالیت، عموم مردم حاضر در ساحل هستند، به‌ویژه دختران زیر سن بلوغ و خانواده‌هایشان. همچنین دانش‌آموزان، نوجوانان، جوانان و حتی بزرگسالان نیز در دایره اثرگذاری قرار دارند. سبک فعالیت به‌گونه‌ای است که حضور کودکان موجب تأثیرگذاری بر والدین آنان می‌شود.

منابع انسانی: گروه تبلیغی شامل حدود ۵۰ روحانی است که به‌صورت میانگین در هر دوره تبلیغی مشارکت دارند. این روحانیون پیش از اعزام آموزش‌های تخصصی در حوزه ارتباط با مخاطب، شیوه مشاوره، و مهارت‌های تبلیغی مرتبط با حجاب را دریافت می‌کنند.

ابزار و امکانات: غرفه‌ها، پوسترها، تجهیزات عکاسی، پروژکتور، لپ‌تاپ، محصولات فرهنگی، بن‌های تشویقی (که بخشی از آن توسط شهرداری تأمین می‌شد)، لباس‌های سنتی برای جذب کودکان، و تجهیزات فروش محصولات حجاب.

بازتاب رسانه‌ای: این طرح دارای مستندی بوده که از صداوسیمای استانی پخش شده و بازتاب گسترده‌ای داشته است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز این فعالیت در روش غیرمستقیم و نوآورانه برای ترویج حجاب است. به‌ویژه ایجاد غرفه عکاسی با حجاب برای کودکان، که به‌طور مستقیم در شکل‌گیری ذهنیت مثبت نسبت به حجاب در کودکان و تأثیرگذاری بر مادران آنان نقش دارد. به گفته مجری، چنین کاری تاکنون در هیچ فعالیت تبلیغی مشابهی مشاهده نشده است.

بخش برجسته فعالیت، سناریوی طراحی‌شده برای مواجهه غیرمستقیم و ملایم با موضوع حجاب است. استفاده از روش‌های تصویری، عاطفی، و خانوادگی در فضایی عمومی و شاد، آن هم در یکی از سخت‌ترین محیط‌ها برای تبلیغ دینی (سواحل شمالی)، شاخص‌ترین بخش این فعالیت محسوب می‌شود.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

اصلی مخاطبان، ضعف شدید در فرهنگ‌سازی حجاب و بی‌توجهی به آن در سطح خانواده‌ها است. در استان گیلان و محیط‌های ساحلی، مسئله حجاب به شدت کمرنگ و بعضاً با بی‌تفاوتی یا حتی تمسخر مواجه می‌شود.

این فعالیت با طراحی رویکردی غیرتنش‌زا، محیطی را فراهم می‌کند که مخاطب بدون فشار و با اختیار خود به موضوع فکر کند و تجربه مثبتی از حجاب داشته باشد. عکس یادگاری با پوشش اسلامی، مشاوره‌های دوستانه، ارتباط عاطفی و مؤثر با کودکان و خانواده‌ها، همگی از جمله ابزارهای رفع این نیاز هستند.

دستاوردها:

گزارشاتی از تحول در نگرش به حجاب در خانواده‌ها

ترغیب برخی دختران به حجاب دائم

افزایش فروش محصولات حجاب در غرفه‌های فروش نمایشگاه

مشارکت خانواده‌ها در همایش‌های مرتبط با حجاب

ایجاد خاطره مثبت و پایدار در ذهن کودکان با عکس یادگاری با پوشش کامل

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

موانع و چالش‌ها به دو دسته سخت‌افزاری و نرم‌افزاری تقسیم می‌شوند:

چالش ارتباط با مخاطب در فضای آزاد ساحل، با حضور گسترده افراد بی‌حجاب و فضای ضدفرهنگ دینی

آسیب‌پذیری خود مبلغین در چنین فضاهایی از نظر روانی و ایمانی

نیاز شدید به آموزش‌های تخصصی برای مبلغان تا بتوانند در برخورد با مخاطب غیرمتدین یا معاند، رفتار مؤثر و صحیحی داشته باشند

محدودیت‌های مالی در تأمین هزینه‌های غرفه، تجهیزات، و نیروی انسانی

امکان انحراف فضای نمایشگاه از هدف اصلی به‌علت حضور غرفه‌های غیرمرتبط یا تجاری

با وجود این چالش‌ها، مجری طرح توانسته با مدیریت هوشمندانه و بهره‌گیری از حمایت شهرداری و خیرین، فعالیت را ادامه داده و تأثیرگذاری آن را در منطقه تثبیت نماید.