نمایش مذهبی سایه‌ها

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه‌ای

فرآیند و مراحل اجرا: گروه تبلیغی جهادی "فاتح"، مستقر در منطقه نیروگاه، فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی خود را در مدارس و مساجد پیگیری می‌کند. یکی از فعالیت‌های اصلی آنان "نمایش مذهبی سایه‌ها" است که با هدف جذب نوجوانان به فعالیت‌های فرهنگی اجرا می‌شود. نوجوانانی که به این سبک جذب می‌شوند، پس از ابراز علاقه و استعداد، وارد فرآیند آموزشی و تمرینی شده و طی جلسات هفتگی آموزش می‌بینند. با نزدیک شدن به مناسبت‌های مذهبی، تمرینات فشرده‌تر می‌شود و در نهایت به اجرای عمومی می‌انجامد.

جرقه اولیه فعالیت: ایده اولیه از نیاز به نمایش مذهبی نوآورانه نشأت گرفته و نخستین اجراها در اماکن مذهبی همچون حرم حضرت معصومه (س) انجام شده است. موفقیت این اجراها باعث شد تا فعالیت به شکل گسترده‌تری در مدارس، مساجد و دیگر فضاهای فرهنگی ادامه یابد.

جزئیات اجرا و قالب: قالب کار، نمایش سایه‌ها است. پرده‌ای نصب شده و بازیگران نوجوان در پشت آن ایفای نقش می‌کنند، در حالی که فقط سایه‌ی آنها دیده می‌شود. این سبک اجرا باعث می‌شود که حرمت اهل‌بیت علیهم‌السلام حفظ شده و جزئیات چهره یا اندام دیده نشود. نمایش‌ها دارای سناریوی منسجم و روایت‌محور هستند و از جلوه‌های صوتی همچون مداحی و روضه‌های معتبر استفاده می‌شود.

مخاطب‌شناسی: تمرکز اصلی مخاطبین نوجوانان مدارس هستند، اما نمایش‌ها در سطح عمومی نیز اجرا می‌شوند و مخاطبین بزرگسال و حتی بازدیدکنندگان غیرمذهبی نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. بازه سنی مخاطبین بیشتر نوجوان و جوان است ولی کودکان و بزرگسالان نیز در مواردی مخاطب بوده‌اند.

منابع انسانی: تیم اجرایی حدود ۱۵ نفر است که معمولاً در هر اجرا ۷ نفر فعال هستند. این اعضا همگی نوجوانان هستند و آموزش‌های تخصصی بازیگری و اجرای نمایشی را به‌صورت درون‌گروهی فرا گرفته‌اند. مربیان اصلی این فعالیت شامل آقایان مرتضی آبیاری، امیرحسین مغانی و محمدجواد زنان هستند که همگی طلبه و از نیروهای تأثیرگذار مجموعه می‌باشند.

ابزار و امکانات: امکانات مورد نیاز بسیار ساده و کم‌هزینه است؛ شامل یک لامپ، پرده، لباس تئاتر، داربست سبک قابل حمل و وسایل صوتی. مکان اجرا نیز به فضای کوچکی در حد ۱۰ متر مربع نیاز دارد که آرام و بدون رفت‌وآمد باشد.

بازتاب رسانه‌ای: در فضای مجازی بازتاب خوبی داشته و فیلم‌ها و کلیپ‌هایی در بسترهایی مانند آپارات بارگذاری شده‌اند. با جستجوی نام گروه در اینترنت می‌توان به آثار و مستندات آن‌ها دست یافت. هرچند صدا و سیما به‌صورت رسمی تاکنون نمایش را پخش نکرده، اما آثار این گروه در فضاهای فرهنگی و مردمی مطرح بوده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

مهم‌ترین جنبه نوآورانه این فعالیت، استفاده از قالب نمایش سایه‌ها در موضوعات مذهبی و معرفتی است، که با بهره‌گیری از نوجوانان به‌عنوان بازیگر اجرا می‌شود. برخلاف تئاترهای مرسوم که بیشتر بزرگسالان ایفای نقش می‌کنند، این نمایش‌ها با تکیه بر خلوص و صداقت نوجوانان انجام می‌شود که تأثیرگذاری معنوی آن را افزایش داده است. همچنین، کم‌هزینه بودن، سیار بودن و قابلیت اجرا در فضاهای مختلف از ویژگی‌های خاص این طرح است. مهم‌ترین شاخصه این فعالیت از دید مجری، نوجوان‌محور بودن آن است؛ به‌طوری که اگر نوجوانان حذف شوند، ماهیت اثر نیز از بین خواهد رفت. از نظر محتوا نیز، طراحی خاص نمایشنامه‌ها که شامل عناصر قرآنی، زندگی اهل‌بیت، ارتباط با شهدا و پیام‌های تربیتی و معرفتی است، بسیار متمایز می‌باشد.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطب، از دید مجری، آشنایی با سبک زندگی اهل‌بیت علیهم‌السلام و ارتقاء سطح معرفت و انگیزه دینی نوجوانان است. این فعالیت با تکیه بر داستان‌پردازی‌های جذاب و عمیق، از تولد تا شهادت معصومین و اتصال آن‌ها به سیره شهدا، این نیاز را پوشش می‌دهد. نمایشنامه‌هایی همچون "مادر عالم"، "شهید ابراهیم هادی" و "حضرت رقیه و اربعین" با هدف آموزش غیرمستقیم و تأثیرگذاری تربیتی تدوین شده‌اند. نتایج و دستاوردها شامل جذب نوجوانان به فعالیت‌های فرهنگی، اثرگذاری عاطفی، افزایش بینش دینی و ایجاد انگیزه برای عمل به سبک زندگی اسلامی است. مستندات تصویری و نظرسنجی‌ها نیز گویای بازخورد مثبت مخاطبان هستند.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش، عدم حمایت رسمی برخی نهادهای فرهنگی و دولتی است؛ بسیاری از مدارس و سازمان‌ها همکاری محدودی داشته‌اند و حمایت مالی یا ساختاری ارائه نمی‌دهند. همچنین، نبود مجوز رسمی برای اجرای گسترده‌تر، یکی از موانع بالقوه محسوب می‌شود؛ هرچند تا کنون مانعی ایجاد نشده است. از دیگر چالش‌ها، می‌توان به محدود بودن زمان و امکانات، مشکلات ایاب و ذهاب نوجوانان، و سختی هماهنگ کردن تیم در ایام خاص اشاره کرد. با این حال، تیم با کم‌ترین هزینه‌ها و با انگیزه بالا فعالیت خود را ادامه می‌دهد.