دوره‌های مجازی برای بچه های مسجد

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت آقای محمد نقاش دزفولی، برگزاری دوره‌های آموزشی مجازی و حضوری برای نوجوانان و جوانان در مسجد رضوان اهواز است. جرقه اولیه این فعالیت از تجربه ایشان در فعالیت‌های تربیتی و صالحین از سال ۱۳۹۱-۱۳۹۲ و مشاهده ضعف‌های موجود در شیوه‌های آموزشی سنتی و ناکارآمدی آن در مدیریت حلقات صالحین ایجاد شده است. ایشان به این نتیجه رسیده‌اند که برای استفاده بهتر از ظرفیت اساتید و ارائه آموزش‌های کیفی‌تر، باید شیوه‌ی جدیدی مبتنی بر تقسیم‌بندی تخصصی و محتوای هدفمند تدوین شود.

فرآیند و روش اجرا به این صورت است که دوره‌های آموزشی با محوریت مباحث اعتقادی، اخلاقی، کتاب‌محور و داستانی طراحی شده و برای رده‌های سنی مختلف به صورت حضوری و مجازی برگزار می‌شود. جذب دانش‌آموزان از طریق بسیج مسجد، تبلیغات چهره به چهره توسط طلاب و ارتباط با آموزش و پرورش انجام می‌شود.

مراحل اجرا شامل:

برنامه‌ریزی محتوایی توسط کارگروه آموزش

ضبط کلاس‌های حضوری توسط اساتید برجسته

بارگذاری دوره‌های مجازی برای استفاده افراد جدیدالورود یا خارج از محله

تشویق دانش‌آموزان با ارائه امتیازاتی مانند احتساب ساعات فعالیت بسیجی و شرکت در اردوها

ارزیابی پیشرفت مخاطبین از طریق آزمون‌ها و پیگیری مستمر

جزئیات فعالیت شامل هماهنگی با پایگاه بسیج، ارائه جوایز تشویقی، استفاده از فایل‌های ضبط شده برای ارتقاء پیوسته سطح آموزشی و نظارت دقیق بر روند پیشرفت دانش‌آموزان می‌باشد.

قالب فعالیت بیشتر در قالب دوره‌های آموزشی حضوری و مجازی است، اما در کنار آن برنامه‌های تفریحی و اردوهای فرهنگی مانند اردوهای استخر نیز برگزار می‌شود.

مخاطب‌شناسی دقیق انجام شده و تمرکز بر دانش‌آموزان پسر پایه چهارم دبستان تا یازدهم دبیرستان است. اکثریت مخاطبین از قشر عادی جامعه هستند که در منطقه بومی مسجد سکونت دارند.

منابع انسانی شامل خود ایشان و گروهی از روحانیون و اساتید همراه است. همچنین چند نفر از دانش‌آموزان دبیرستانی و دانشگاهی در بخش رسانه و فضای مجازی همکاری می‌کنند. هدایت کلی کار تحت نظارت امام جمعه استان و امام جماعت مسجد صورت می‌گیرد.

ابزار و امکانات محدود به وسایل ساده‌ای مانند موبایل، لپ‌تاپ، میکروفون و امکانات موجود در مسجد می‌باشد.

بازتاب رسانه‌ای خاصی برای این فعالیت ذکر نشده و اشاره شده که بازتاب گسترده‌ای صورت نگرفته است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

از نظر آقای دزفولی، نوآوری این فعالیت در این است که در سطح مساجد مشابه، تاکنون ساختار منظم آموزشی با رصد دقیق روند پیشرفت دانش‌آموزان وجود نداشته است. این طرح توانسته است نظم آموزشی، ارزیابی مستمر و هدفمندی فعالیت‌ها را وارد فضای مسجد کند؛ امری که پیشتر بیشتر در مدارس یا حوزه‌ها رایج بوده است.

مهم‌ترین شاخصه این فعالیت محتوا است. محتواهای آموزشی (مانند احکام، اعتقادات، اخلاق) با دقت تدوین شده و بر اساس نیازهای تربیتی نوجوانان به صورت مرحله‌بندی شده ارائه می‌شود. سناریو و قالب نیز نقش دارند اما اساس فعالیت بر محور محتوا بنا شده است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان، ارتقاء سطح دینی، اخلاقی و تربیتی آنان و ایجاد انگیزه و هدفمندی در حضور مسجدی آنان است. بسیاری از نوجوانان بدون شناخت دقیق از اهداف فرهنگی و تربیتی وارد مساجد و بسیج می‌شوند و هدفمند کردن این حضور یک نیاز اساسی بود.

این نیاز از طریق:

ارائه آموزش‌های مرحله‌بندی شده

تشویق به پیشرفت فردی و گروهی

ایجاد انگیزه از طریق امتیازات و جوایز

برگزاری برنامه‌های جذاب جانبی برطرف شده است.

دستاوردهای حاصل شده شامل رشد چشمگیر گروه دبیرستانی مسجد، افزایش انگیزه در دانش‌آموزان، مشارکت فعال‌تر آنان در برنامه‌های مسجدی، رشد آموزشی و ارتقاء کیفیت فعالیت‌های تربیتی است. به طور خاص، گروه دبیرستانی از نظر کمیت و کیفیت به سطح گروه‌های دبستانی و راهنمایی رسیده و حتی در مواردی از آن‌ها پیشی گرفته است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

چالش‌های اصلی این فعالیت عبارتند از:

تازه‌کار بودن گروه اجرایی: عدم رعایت دقیق نظم و فوریت‌های کار در بعضی موارد که باعث اختلال در روند اجرای برنامه‌ها شده است.

بازخورد نامطلوب برخی سرگروه‌ها: عدم اهتمام کافی برخی مسئولین گروه‌ها به پیگیری و نظارت بر آموزش‌های مجازی که باعث ضعف در نتیجه گیری کار شده است.

مشکلات فنی در ضبط دوره‌ها: بعضی از فایل‌های ضبط شده کیفیت مطلوب نداشته‌اند که در ابتدای کار مشکلاتی ایجاد کرد، اما با گذشت زمان بهبود یافته است.