اعتکاف بی‌تی‌اسی ها

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

این طرح در دو بخش مجزا اجرا شده است:

الف) نشست فرهنگی با مدیران مدارس در حوزه علمیه خواهران به‌منظور ترویج نماز و گسترش ارتباط حوزه و آموزش و پرورش.

ب) برگزاری اعتکاف دانش‌آموزی با تمرکز بر هویت‌بخشی، اصلاح رفتار و ارتقاء معنویت در نوجوانان دختر.

در نشست فرهنگی مدیران، حدود ۱۲۰ نفر از مدیران سه مقطع تحصیلی (ابتدایی، راهنمایی، دبیرستان) به حوزه علمیه دعوت شدند. در سالن اجتماعات حوزه، برنامه‌هایی شامل تلاوت قرآن، پخش کلیپ‌های مرتبط با نماز، عملکرد فرهنگی حوزه، سرود ملی، سخنرانی و بیان مشکلات توسط مدیران برگزار شد. کلیپ‌ها به ویژه کلیپ آغازین با محوریت نماز ظهر عاشورا، تأثیر زیادی بر مخاطبین گذاشتند.

در اعتکاف دانش‌آموزی، حدود ۳۱۳ نفر دانش‌آموز دختر در مسجد حضرت فاطمه الزهرا (س) در ایذه شرکت کردند. این برنامه شامل حلقه‌های معرفتی، ایستگاه‌های مشاوره، اکران فیلم، یادواره شهدا، سخنرانی‌ها، بازی‌های هویت‌بخش و برنامه‌های متنوع عبادی و فرهنگی بود. به گروه‌های شلوغ و کم‌تعهد، مسئولیت‌هایی مانند «شهردار» و «فرماندار» داده شد تا از طریق هویت‌دهی مسئولانه، مشارکت و رفتار آنها اصلاح گردد.

جرقه اولیه:

در مورد نشست مدیران، انگیزه ایجاد ارتباطی مستحکم میان حوزه و آموزش‌وپرورش و ترویج نماز در مدارس بود.

در اعتکاف دانش‌آموزی، هدف اصلی پاسخ به نیاز تربیتی نسل جدید و ارائه تجربه‌ای عمیق و معنوی از دین به نوجوانان در بستر اعتکاف بود.

مخاطب‌شناسی:

در نشست مدیران، مخاطبان مدیران مدارس بودند که به‌عنوان افسران جنگ نرم در مدارس شناخته شده‌اند.

در اعتکاف، دختران نوجوان در مقطع راهنمایی و دبیرستان، به‌ویژه گروه‌هایی که نگاهشان به اعتکاف شبیه اردو یا دورهمی بود.

منابع انسانی:

اجرای نشست توسط حوزه علمیه خواهران با همکاری حوزه برادران و ستاد اقامه نماز انجام شد.

در اعتکاف، مجری طرح مسئول اصلی و همراه تیمی از خادمان و مبلغین بود که پیش از برنامه در مدارس به جذب دانش‌آموز پرداختند. نقش کلیدی خادمان در جذب عاطفی و اخلاقی مخاطبان برجسته بود.

ابزار و امکانات:

در نشست مدیران از سالن اجتماعات، سیستم پخش کلیپ، و وسایل پذیرایی استفاده شد.

در اعتکاف، امکاناتی چون تجهیزات اکران فیلم، محل اسکان، تجهیزات برای ایستگاه‌های مشاوره و حلقه‌های معرفتی و خیمه‌های شهدایی فراهم شد.

بازتاب رسانه‌ای:

نشست مدیران دارای مستندات محدودی است، ولی تأثیر آن در ایجاد ارتباط مستمر میان حوزه و آموزش‌وپرورش قابل توجه بود.

در اعتکاف، گزارش‌ها و پاورپوینتی از روند فعالیت‌ها تهیه شده و در جلسات استانی ارائه گردیده است. همچنین، کلیپی از تشرف به حجاب یکی از دختران نیز ضبط شده است (هرچند به‌دلیل مسائل خصوصی، پخش گسترده نداشت).

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

در نشست مدیران، نوآوری در این بود که برای نخستین‌بار مدیران سه مقطع تحصیلی به حوزه دعوت شده و با فعالیت‌های فرهنگی حوزه آشنا شدند. این اقدام در ایجاد تعامل و هم‌افزایی بین حوزه و آموزش‌وپرورش بی‌سابقه و تأثیرگذار بود.

در اعتکاف، نوآوری در استفاده از روش هویت‌بخشی (سپردن نقش‌هایی مانند شهردار و فرماندار به دختران پرچالش)، ایجاد حلقه‌های مشارکتی، و تلفیق جدی مفاهیم معرفتی و معنوی با نیازهای واقعی نوجوانان بود. همچنین ارتباط عاطفی و صمیمانه خادمان با دانش‌آموزان، حلقه اتصال مؤثر آنان به دین بود.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نشست مدیران ناظر به نیاز به تعامل فکری، فرهنگی و اجرایی بین حوزه و مدارس در جهت ترویج نماز و مفاهیم دینی بود. این جلسه موجب تغییر نگرش مدیران نسبت به طلاب شد و زمینه‌ساز ورود طلاب به آموزش‌وپرورش گردید.

در اعتکاف، نیاز به دیده‌شدن، احترام، اعتماد و ارائه فرصت برای ابراز وجود و هویت دینی در نوجوانان، به‌ویژه دختران، به‌خوبی شناسایی و پاسخ داده شد. تشرف گروهی از دختران به حجاب، نمازخوان‌شدن برخی، مشارکت جدی در برنامه‌ها، و ارتباط مؤثر با خادمان، از جمله نتایج بارز این طرح بود.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

در نشست مدیران، مهم‌ترین مانع، عدم تداوم برنامه به‌دلیل تغییر مدیران آموزش‌وپرورش و محدودیت مالی برای ارائه هدیه مناسب به مدیران بود.

در اعتکاف، چالش‌های اصلی شامل سازماندهی گسترده، مدیریت جمعیت نوجوان، فراهم‌کردن فضای مناسب برای اقامت، و همچنین مقاومت ذهنی اولیه برخی نوجوانان نسبت به برنامه‌های دینی بود که با تدابیر هویتی و اخلاقی رفع شد.