قرارگاه فرهنگی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و روش اجرا: فعالیت تبلیغی آقای اسدی از سال ۱۳۹۷ با حضور در شهر شهید شرافت استان خوزستان آغاز شد. پس از ورود، با شناسایی گسترده آسیب‌ها و تهدیدات منطقه‌ای که دچار مشکلات جدی مانند فقر، خودکشی، آسیب‌های اخلاقی و فرهنگی و بی‌هویتی اجتماعی بود، کار خود را آغاز کردند. بر اساس این تحلیل، دو بازوی اصلی برای قرارگاه طراحی شد: بازوی راهبردی و برنامه‌ریزی با مشارکت امام جمعه موقت، مدیر حوزه علمیه، فرمانده قرارگاه و مسئول دفتر تبلیغات اسلامی و بازوی هماهنگ‌کننده شهری با مشارکت شهردار، شورای شهر، شبکه بهداشت، رؤسای ادارات، بسیج و کلانتری‌ها.

مراحل اجرا: با مشارکت حدود ۵۰ تا ۶۰ نفر از مسئولین و فعالان محلی، ساختار قرارگاهی ایجاد شد. ۲۴ کمیته تخصصی به‌صورت تدریجی در طول پنج سال تشکیل شدند که شامل کمیته‌های اقامه نماز جمعه، طلاب و روحانیون، دانشجویی، دانش‌آموزی، فرهنگیان، بانوان، نیکوکاری، صلح و سازش و غیره بودند. هر کمیته مسئول، دبیر و اعضایی بومی و مرتبط با موضوع داشت تا احساس مسئولیت و هویت در آن‌ها تقویت شود.

جرقه اولیه: نبود فعالیت منسجم دینی و فرهنگی در شهر، وضعیت وخیم اجتماعی و فرهنگی شهر، و احساس وظیفه دینی و اجتماعی برای احیای هویت فرهنگی، مذهبی و انقلابی منطقه، جرقه اصلی شروع این فعالیت بود.

مخاطب‌شناسی: مخاطبان شامل تمام اقشار مردم منطقه بودند؛ از دانش‌آموزان و دانشجویان تا معلمان، بانوان، طلاب، روحانیون، فقرا، بیماران خاص، پیرمردان و پیرزنان، و خانواده‌های آسیب‌دیده. این گروه‌ها هر کدام از طریق کمیته‌های مرتبط شناسایی و به صورت تخصصی مورد هدف قرار گرفتند.

منابع انسانی: ترکیبی از طلاب، روحانیون، معلمان، بسیجیان، دانشجویان، اعضای شورا و شهرداری، مدیران مدارس، بانوان فعال، رؤسای ادارات محلی و نیروهای داوطلب مردمی. همه این‌ها به صورت ساختارمند در قالب کمیته‌ها به کار گرفته شدند.

ابزار و امکانات: ابزارهای استفاده‌شده شامل شبکه‌های حمایتی محلی، مساجد، مدارس، تشکل‌های مردمی، حمایت از نهادهای امدادی (کمیته امداد، بهزیستی، هلال احمر، آستان قدس)، و همچنین اعزام اساتید از اهواز برای آموزش. در کنار آن، از حمایت نیکوکاران استانی و ملی نیز بهره‌گیری شده است.

بازتاب رسانه‌ای: در ادامه اجرای طرح، منطقه‌ای که در گذشته بدنام بود، تبدیل به الگویی موفق شد که در رسانه‌ها، شبکه‌های استانی و حتی در سطوح مدیریتی استان به عنوان یک الگوی قابل تکثیر شناخته شد. پخش زنده همایش‌های مردمی، مسابقات پنج هزار نفره، و حضور پررنگ در مراسم‌های انقلابی از نشانه‌های این بازتاب بود.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تفاوت اساسی این طرح در مدل "قرارگاهی" آن است که از یک کار فردی یا نهادی معمولی فراتر رفته و به کار گروهی ساختاریافته‌ای تبدیل شده که توانسته همه ارکان شهر از مسئولین تا مردم عادی را درگیر کند. مهم‌ترین نوآوری، در روش اجرا و سناریوی کار گروهی و تشکیلاتی نهفته است؛ به‌گونه‌ای که تمام لایه‌های اجتماعی و اجرایی شهر در کنار یکدیگر برای اهداف فرهنگی، اجتماعی، امنیتی و اعتقادی فعالیت کرده‌اند. کار تیمی گسترده و درگیر کردن همه عناصر در یک مسیر واحد، وجه تمایز اصلی این طرح از دیگر فعالیت‌های تبلیغی بوده است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان عمدتاً ناظر به بازسازی هویت دینی، فرهنگی و اجتماعی، ارتقای امنیت روانی، کاهش آسیب‌های اجتماعی (نظیر خودکشی، فقر، بی‌هویتی فرهنگی، بی‌اشتغالی)، و اتصال دوباره مردم با نهاد مسجد و انقلاب اسلامی بود. فعالیت‌های انجام‌شده باعث بازگشت اعتماد عمومی، کاهش آمار آسیب‌ها، احیای مساجد، تعامل سازنده با نهادهای دولتی و انقلابی، رونق آموزش‌های دینی در مدارس، فعال‌سازی زنان در قالب مشاغل خانگی و مهارت‌آموزی و شکل‌گیری هویت جمعی شد. منطقه‌ای که پیش‌تر به عنوان یک تهدید شناخته می‌شد، اکنون تبدیل به یک الگوی موفق و فرصت فرهنگی در سطح استان شده است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش، فقر اقتصادی گسترده و عدم اشتغال پایدار در منطقه بود. تلاش‌های انجام‌شده برای ایجاد شغل‌های بزرگ مقیاس (مانند کارخانه‌سازی) با مانع‌تراشی از سوی مسئولان مواجه شد و اجازه سرمایه‌گذاری در منطقه داده نشد. به‌واسطه همین وضعیت، بسیاری از آسیب‌ها از جمله خودکشی نوجوانان ناشی از فشار مالی تشدید شد. نبود حمایت ساختاری از طرح‌های اشتغال‌زایی، عدم همکاری برخی مدیران و مقاومت در برابر تغییر نیز از دیگر چالش‌های جدی طرح بودند. با این حال، فعالیت‌های حمایتی از سوی خیرین و نهادهای مردمی بخشی از این خلأها را جبران کرد.