هشت قدم تا بهشت

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و مراحل اجرا:

طرح «هشت قدم تا بهشت» یک برنامه تربیتی-آموزشی ویژه دانش‌آموزان دوره متوسطه اول است که در بستر مسجد و با مشارکت گروه تبلیغی شهید اسماعیل لشمک اجرا می‌شود. این طرح شامل هشت مرحله است که طی حدود شش ماه از مهرماه آغاز شده و در تابستان با یک اردوی زیارتی در مشهد مقدس به پایان می‌رسد. در هر مرحله از طرح، دانش‌آموزان محتوای مشخصی در زمینه‌های احکام، اعتقادات، اخلاق و تربیت دریافت می‌کنند که به‌صورت تدریجی و از سطح ساده به سطح پیشرفته طراحی شده‌اند.

هر مرحله علاوه بر آموزش نظری، با فعالیت‌های میدانی، اردوهای تربیتی، مسابقات ورزشی، و ارزیابی‌های اخلاقی همراه است. به‌ویژه در مرحله هشتم که اردوی زیارتی مشهد برگزار می‌شود، جنبه‌های تربیتی طرح به اوج خود می‌رسد و هدف نهایی یعنی آمادگی روحی و معرفتی برای زیارت امام رضا (ع) تحقق می‌یابد.

جرقه اولیه طرح:

این طرح با الهام از تجربه‌های دیگر مبلغین و مشورت با آنان شکل گرفت. عنوان «هشت قدم تا بهشت» نیز توسط یکی از همین مبلغین پیشنهاد شد و مورد استقبال مجری قرار گرفت.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان این فعالیت دانش‌آموزان پسر در مقطع متوسطه اول هستند که از مدارس و مساجد جذب می‌شوند. گروه هدف عمدتاً نوجوانان ساکن مناطق شهری و روستایی شهرستان ایذه‌اند. انتخاب افراد با در نظر گرفتن وضعیت اخلاقی، تحصیلی و خانوادگی صورت می‌گیرد و ارتباط مستمر با خانواده‌ها نیز در مسیر طرح لحاظ شده است.

منابع انسانی و مهارت‌ها:

برای اجرای این طرح از سه طلبه و دو نیروی غیرطلبه استفاده می‌شود که در قالب گروه فرهنگی-تبلیغی فعالیت دارند. مربیان تخصص تربیتی دارند و با نظارت بر سیر آموزشی و اخلاقی دانش‌آموزان، طرح را هدایت می‌کنند.

ابزارها و امکانات مورد نیاز:

برای اجرای موفق این طرح به امکاناتی نظیر فضای آموزشی در مسجد، وسایل ورزشی، ابزار کمک‌آموزشی، جوایز، وسایل پذیرایی و تجهیزات ارتباط مجازی نیاز است. همچنین برای ارتباط با دانش‌آموزان از فضای مجازی نیز استفاده می‌شود تا محتوای تکمیلی ارائه گردد.

بازتاب رسانه‌ای:

طرح مورد توجه مخاطبان شهرستانی قرار گرفته و با نام خاص خود، جذابیت و کنجکاوی عمومی را برانگیخته است. مجری قصد دارد پس از تکمیل طرح، یک گزارش تصویری و الگو از آن تهیه کند تا سایر مساجد شهرستان نیز بتوانند از آن بهره‌مند شوند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

نوآوری طرح «هشت قدم تا بهشت» در هدف‌مندی و داشتن ساختار مشخص و خروجی‌محور آن است. برخلاف بسیاری از فعالیت‌های فرهنگی روزمره که فاقد ساختار منسجم و نتیجه‌محور هستند، این طرح با تعیین نقطه آغاز (محتوای آموزشی ساده) و پایان (زیارت امام رضا علیه‌السلام) به دانش‌آموزان و مربیان انگیزه داده و مسیر فعالیت را روشن ساخته است.

همچنین ارزیابی تدریجی مخاطب در طول مسیر، مقایسه محتوایی بین مراحل مختلف و استفاده از ساختار پله‌ای آموزش از دیگر شاخصه‌های نوآورانه طرح است که آن را از طرح‌های مشابه متمایز می‌سازد.

مهم‌ترین بخش برجسته فعالیت نیز محتواست. محتوا با رویکرد کاربردی، قابل فهم، مرحله‌ای و مبتنی بر منابع معتبر مانند کتب آیت‌الله مکارم، تفسیر نور و آثار شهید مطهری تهیه شده و به‌صورت خلاقانه به دانش‌آموز منتقل می‌شود.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان:

نیاز اصلی مخاطبان، ضعف در مبانی اعتقادی، بی‌توجهی به آداب اسلامی، نداشتن تمرکز و نظم فکری به دلیل غلبه فضای مجازی و نبود ساختار تربیتی مستمر است. نوجوانان غالباً دچار سردرگمی هویتی‌اند و کمتر با محتوای اعتقادی و اخلاقی منظم مواجه شده‌اند.

پاسخ به این نیاز و دستاوردها:

طرح با ایجاد فضایی منظم، تربیتی و مبتنی بر عمل، این خلأ را پر کرده است. مخاطب با مفاهیم اعتقادی آشنا شده، با پاسخ به شبهات رایج آشنا می‌شود، مهارت‌های رفتاری و اخلاقی می‌آموزد و در اردوهای میدانی آموخته‌های خود را تمرین می‌کند. دستاورد ملموس طرح، در کنار ارتقاء سطح فکری و اخلاقی مخاطب، تجربه زیارتی آگاهانه و هدفمند است که در انتهای دوره برای مخاطب رقم می‌خورد.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش‌های طرح عبارت‌اند از:

مشکلات مالی: به‌رغم تلاش‌های گسترده، جذب منابع مالی برای اردوها، جوایز و محتوای آموزشی دشوار بوده و خیرین در مواردی پاسخ‌گوی نیازها نبوده‌اند.

عدم استمرار حضور مخاطبان در تعطیلات: تعطیلات نوروز موجب پراکندگی مخاطبان و کاهش مشارکت در دوره شده است.

محدودیت ابزار و امکانات: نبود ابزارهای حرفه‌ای آموزشی و کمبود تجهیزات و جوایز، برخی مراحل طرح را با اختلال مواجه کرده است.