بافتنی همراه جزخوانی قرآن

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت اولیه تحت عنوان «حجاب آسان» از ماه رمضان چند سال قبل آغاز شد، زمانی که خانم عقیلیان همراه با حاج آقا در امام‌زاده علی‌اکبر چیذر تهران حضور داشتند. هدف این بود که فعالیتی فراتر از صرف آموزش قرآن به کودکان طراحی شود. ایشان با استفاده از ظرفیت فضای مذهبی آن منطقه و علاقه برخی از دختران به چادر، پیشنهاد دادند که با استفاده از پارچه‌ها و چادرهای بلااستفاده مادران، برای دختران چادر دوخته شود. مراحل شامل جمع‌آوری پارچه‌ها، آموزش دوخت، راهنمایی برای برش و کوک، و نهایتاً دوخت چادرهای آستین‌دار طی دو الی سه جلسه بود. نوع چادرها نیز بسته به سن و نیاز مخاطب، از چادر ملی تا چادر معمولی تنوع داشت.

این فعالیت‌ها منجر به افزایش حضور و نشاط در کلاس قرآن شد و استقبال مادران را نیز در پی داشت، به طوری که حتی جلسه جزخوانی ویژه مادران هم برگزار شد. مخاطبان این طرح عمدتاً دختران نوجوان علاقه‌مند به حجاب و خانواده‌های مذهبی با وضعیت مالی محدود بودند. ابزار مورد نیاز شامل چرخ خیاطی، سوزن و نخ، پارچه و فضایی برای آموزش بود که معمولاً در حسینیه‌ها یا منازل مهیا می‌شد. از دیگر امکانات، همراهی حاج آقا و فضای حمایتی جامعه‌المصطفی یا جامعه‌الزهرا بود. در کنار خیاطی، کلاس‌های مشاوره، تفسیر سوره نور، و پرسش و پاسخ نیز برگزار می‌شد.

بازتاب اجتماعی فعالیت نیز از طریق لوح تقدیرها، استقبال مخاطبان و گسترش کلاس‌ها در شهرهای دیگر چون شیراز، لواسان، شمیران و مناطق روستایی کاملاً مشهود بود. اگرچه بازتاب رسانه‌ای رسمی نداشتند، اما در سطح محلی و خانوادگی بازخورد مثبتی گرفته شد.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

نوآوری اصلی در این طرح، تلفیق آموزش مهارتی (خیاطی، بافتنی) با برنامه‌های قرآنی و مذهبی و همچنین ارائه راهکارهای فرهنگی در قالبی کاربردی و جذاب بود. در طرح «حجاب آسان»، مخاطبان نه‌تنها محتوای دینی را فرا می‌گرفتند، بلکه هنر و مهارتی می‌آموختند که خروجی آن ملموس و قابل استفاده بود. این موضوع باعث ایجاد انگیزه، نشاط، و مشارکت در برنامه‌ها شد.

بخش برجسته فعالیت، محتوای تربیتی و معرفتی آن است که در قالب‌های نو و خلاقانه‌ای چون رنگ‌آمیزی هنگام سخنرانی، جزخوانی همراه با بافتنی، و پرسش و پاسخ با جایزه عرضه می‌شد. به طور خاص، تفسیر سوره نور با تمرکز بر روابط خانوادگی و حجاب در زمره تأثیرگذارترین محتوای اجرا شده بود.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز اصلی مخاطبان، شامل خلأ تربیت دینی و مهارتی، عدم آگاهی از وظایف خانوادگی، ضعف در روابط زناشویی، و بی‌انگیزگی نسبت به برنامه‌های دینی بود. برخی از مخاطبان دچار اختلافات خانوادگی شدید یا ضعف ارتباطی بودند، و برخی نیز تازه در ابتدای مسیر زندگی مشترک قرار داشتند.

فعالیت‌های ایشان از طریق ترکیب برنامه‌های جذاب و مفید (مثل آموزش حجاب یا مهارت‌های خانه‌داری) با مفاهیم دینی، این نیازها را برطرف می‌کرد. همچنین با ارائه مشاوره‌های چهره‌به‌چهره، تأثیر عمیقی در اصلاح رفتارهای خانوادگی و تقویت بنیان خانواده ایجاد می‌شد. نتایج شامل تغییر در رفتار، ارتقای بینش دینی، افزایش مشارکت زنان در فعالیت‌های مذهبی، و نهادینه شدن حجاب و رفتار صحیح در خانواده‌ها بود.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

موانع اصلی شامل محدودیت منابع مالی و انسانی، مشکلات محیطی مانند حرف و حدیث‌های محلی در روستاها، شرایط سخت بعضی مناطق (مثل کمبود امکانات، دوری از مرکز)، و عدم تمایل برخی از خانواده‌ها به مشارکت در فعالیت‌های مذهبی بود. همچنین، خستگی ناشی از کار مداوم در زمین‌های کشاورزی، بی‌رمقی جسمی مخاطبین، و زمان‌بری زیاد فعالیت‌ها در ماه مبارک از دیگر چالش‌ها بود. محدودیت زمانی و تربیت فرزندان خردسال برای خود مجری نیز گاهی مانع تمرکز کامل بر اجرای برنامه‌ها می‌شد.