قرةالعین

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و روش اجرا:

فعالیت «هُوَ العَین» یک طرح فرهنگی-قرآنی در فضای دانش‌آموزی است که با هدف آموزش مفاهیم اخلاقی از طریق آیات قرآن کریم طراحی شده است. این برنامه در قالب یک لیگ قرآنی با محوریت رقابت گروهی میان دانش‌آموزان پایه‌های ششم تا نهم برگزار می‌شود. اجرای برنامه با یک فراخوان در ابتدای سال تحصیلی آغاز می‌شود. دانش‌آموزان به صورت گروهی یا فردی ثبت‌نام می‌کنند. تیم‌ها در طول ۲۰ هفته، هر هفته پنج آیه جدید دریافت می‌کنند و بر اساس آن آیات در قالب‌های متنوعی مانند داستان، شعر، سرود، نمایش، مقاله، مسابقه هنری، عکاسی و... فعالیت می‌کنند.

مکانیزم اجرایی:

در هر هفته، تیم‌ها بر اساس میزان مشارکت، کیفیت فعالیت‌ها و حضور در جلسات گفتگو امتیاز می‌گیرند. این امتیازات در جدولی مشابه لیگ‌های ورزشی ثبت می‌شود و در پایان فصل، تیم یا افراد برتر جوایز نهایی را دریافت می‌کنند. این رقابت سالم موجب افزایش هیجان و انگیزه میان دانش‌آموزان می‌گردد.

جرقه اولیه:

جرقه اولیه این طرح از مشاهده‌ی آسیب‌های اخلاقی و ضعف در آشنایی نوجوانان با مفاهیم دینی شکل گرفت. دغدغه اصلی این بود که نوجوانان از قرآن دور شده‌اند و مفاهیم اخلاقی را به خوبی نمی‌شناسند. لذا طراحان طرح، تصمیم گرفتند آیات مفهومی قرآن را محور فعالیت‌های پرورشی و آموزشی دانش‌آموزان قرار دهند.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان اصلی طرح، دانش‌آموزان پایه‌های ششم تا نهم مدارس در شهر اهواز هستند. این گروه سنی به دلیل حساسیت دوران نوجوانی نیازمند آموزش غیرمستقیم، مشارکت‌محور و متنوع هستند که هم جنبه آموزشی داشته باشد و هم موجب خستگی و دل‌زدگی نشود.

منابع انسانی:

منابع انسانی شامل طراح و مدیر برنامه (آقای احمد جلالی)، برخی معلمان داوطلب، نیروهای اداری مدرسه و همچنین دانش‌آموزان فعال در گروه‌های اجرایی است. یک هیئت داوری برای ارزیابی فعالیت‌ها و اعلام نتایج نیز وجود دارد.

ابزار و امکانات:

از امکانات مورد استفاده می‌توان به فضای مدرسه (نمازخانه و کلاس‌ها)، پروژکتور، شبکه‌های اجتماعی و پوستر برای تبلیغات، سیستم ارزیابی امتیازات، محتوای آموزشی آماده شده بر اساس آیات قرآن و برخی سازه‌های محیطی و خلاقانه برای فضاسازی اشاره کرد. در برخی موارد نیز از مهمان‌های ویژه برای ایجاد جذابیت و انگیزه دعوت شده است.

بازتاب رسانه‌ای:

طرح در مرحله آزمایشی خود قرار دارد و بازتاب رسانه‌ای رسمی نداشته است، اما برای توسعه طرح در آینده، برنامه‌هایی برای همکاری با صداوسیما در نظر گرفته شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

وجه تمایز اصلی این طرح، ایجاد رقابت گروهی قرآن‌محور در فضای مدرسه است که با قالب‌های متنوع هنری و فرهنگی متناسب با سلیقه دانش‌آموزان اجرا می‌شود. برخلاف فعالیت‌های قرآنی مرسوم که بیشتر جنبه آموزشی یا انفرادی دارند، این طرح با تلفیق عناصر رقابت، سرگرمی، هنر و مشارکت فعال، توانسته ذهن دانش‌آموز را درگیر مفاهیم دینی کند.

از دیدگاه مجری، مهم‌ترین ویژگی این طرح، سناریوی دقیق اجرای آن است که شامل طراحی مراحل، قالب‌ها، روند امتیازدهی و برنامه‌ریزی هفته‌به‌هفته برای ارتقاء تعامل دانش‌آموزان با قرآن می‌باشد.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان، فقدان آشنایی عمیق و کاربردی با مفاهیم قرآنی و اخلاقی است. بسیاری از دانش‌آموزان با دین آشنایی سطحی دارند و بعضاً دچار برداشت‌های ناقص یا بی‌علاقگی نسبت به مباحث دینی هستند.

این طرح با فراهم کردن فضایی رقابتی، تعاملی و هنری، مفاهیم اخلاقی را به زبان و قالبی ارائه می‌دهد که برای نوجوانان جذاب و قابل فهم باشد. دانش‌آموزان نه تنها شنونده، بلکه فعال و خالق محتوا می‌شوند و از طریق تولید شعر، داستان، نمایش و مشارکت در بحث، آیات قرآن را در زندگی خود درونی می‌کنند.

نتایج و دستاوردها نیز گویای موفقیت اولیه طرح است: گرچه هنوز طرح به صورت کامل اجرا نشده و به پختگی نهایی نرسیده، اما حضور دانش‌آموزان در برنامه، تمایل آنان به مشارکت، طرح سوالات دینی و ابراز علاقه به ادامه برنامه، نشان‌دهنده اثرگذاری آن بوده است

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

چالش‌های اصلی عبارت‌اند از:

نبود بودجه کافی: به دلیل محدودیت منابع مالی، بسیاری از ایده‌ها مانند دکور حرفه‌ای، تجهیزات رسانه‌ای و اجرای کامل برنامه مطابق طرح اولیه اجرایی نشده است.

لزوم سرمایه‌گذاری بیشتر: اجرای چنین طرحی در سطح گسترده، نیازمند حمایت نهادهای آموزشی و فرهنگی است.

نیاز به پیگیری مستمر و تیم حرفه‌ای: طرح در صورت برخورداری از تیم برنامه‌ریز و داور منسجم و پشتیبانی رسانه‌ای می‌تواند نتایج بسیار بهتری داشته باشد.