نوجوانه‌ها

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

طرح «نوجوان‌ها» فعالیتی ترکیبی و چندلایه با محوریت شناسایی و توانمندسازی نوجوانان دختر در بازه سنی ۱۰ تا ۱۸ سال است. فرآیند به این شکل بوده که ابتدا از طریق اعلام عمومی در پایگاه‌ها و روستاها، نوجوانان جذب می‌شدند. پس از جذب اولیه، از بین آن‌ها افرادی که شرایط ذهنی، روحی و خانوادگی مساعدی داشتند، برای آموزش‌های عمیق‌تر انتخاب می‌شدند. برای این نوجوانان کلاس‌هایی حضوری و گاهی مجازی برگزار می‌شد و محتوای کلاس‌ها شامل مباحث اعتقادی، ولایت فقیه، سواد رسانه، مهارت‌های اجتماعی و تحلیل فضای مجازی بود.

مراحل اجرا:

شناسایی نوجوانان مستعد از میان متقاضیان اولیه.

تشکیل تیم ثابت با حضور منظم، ارزیابی پیوسته و حضور و غیاب.

آموزش مباحث مختلف به‌صورت گفتمان‌محور و عملی.

آزمون شفاهی و کتبی پایان دوره.

مأمور کردن نوجوانان تربیت‌شده برای فعالیت‌های مربی‌گری در سطوح پایین‌تر.

تشکیل گروه رسانه‌ای جهت تولید محتوا مانند کلیپ، عکس‌نوشته، نمایشنامه و... جهت انتشار در فضای مجازی.

جرقه اولیه:

الهام از بیانات مقام معظم رهبری درباره تمرکز دشمن بر روی نسل نوجوان و ضرورت برنامه‌ریزی هدفمند برای توانمندسازی این قشر، نقطه آغاز این طرح بوده است.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبین اصلی نوجوانان دختر در سنین ۱۰ تا ۱۸ سال بودند، با تمرکز ویژه بر رده سنی ۱۵ و ۱۶ سال. این افراد از بسترهای گوناگون اجتماعی و جغرافیایی جذب شده‌اند و نوع مواجهه با آن‌ها متناسب با شرایط روانی و اجتماعی‌شان برنامه‌ریزی شده است.

منابع انسانی:

خانم اکبری به عنوان مدرس حوزه و دانشگاه، آموزگار آموزش و پرورش و مبلغ، مجری اصلی طرح بوده و تمام برنامه‌ریزی‌ها و اجرا را شخصاً انجام داده‌اند. در کنار ایشان، نهادهایی مانند حوزه علمیه، اداره تبلیغات اسلامی و بسیج در تأمین استاد، هدایا و برخی امکانات آموزشی مشارکت داشته‌اند.

ابزار و امکانات:

از تخته، وایت‌بورد و در برخی جلسات دیتا پروژکتور در کلاس‌های حضوری استفاده شده و در فضای مجازی، از بستر شاد و اینستاگرام بهره گرفته شده است. محتواهای آموزشی، فیلم‌ها و تکرار مباحث کلاس در این فضاها نیز بارگذاری می‌شد. آموزش‌ها با ابزارهایی ساده ولی اثربخش پیگیری می‌شدند.

بازتاب رسانه‌ای:

طرح دارای بازتاب مجازی بوده است. نوجوانان تولیدات رسانه‌ای خود را در مناسبت‌هایی مانند ماه رمضان در اینستاگرام منتشر می‌کردند تا توانمندی نسل نوجوان انقلابی دیده شود.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز اصلی طرح در تمرکز ویژه بر نوجوانان و برنامه‌ریزی هدفمند برای «مربی‌پروری» است؛ به‌گونه‌ای که نوجوانان آموزش‌دیده خود به‌عنوان مربی در حلقه‌های بعدی ایفای نقش می‌کنند. استفاده از روش گفتمانی به جای سخنرانی، طراحی کرسی‌های آزاداندیشی نوجوانانه، و ایجاد تیم رسانه‌ای از خود نوجوانان برای تولید محتوای ارزشی، از دیگر جنبه‌های نوآورانه طرح محسوب می‌شود. تلفیق قالب، محتوا و سناریوی پویا و منعطف، رمز موفقیت این طرح بوده است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز اصلی مخاطبان عبارت بوده از:

نیاز به دیده‌شدن و مورد احترام واقع‌شدن.

نیاز به هویت‌یابی در دوران نوجوانی.

نیاز به جایگاه اجتماعی و مسئولیت‌پذیری.

طرح با شناسایی این نیازها، از نوجوانان به‌عنوان نیروهای فعال فرهنگی و رسانه‌ای استفاده کرد و آنان را به جایگاه مؤثری در جامعه رساند. از دستاوردهای مهم می‌توان به:

شکل‌گیری تیم‌های مربی نوجوان.

تولید محتوای ارزشی توسط نوجوانان.

تقویت روحیه ملی و دینی.

فاصله‌گیری از الگوهای تقلیدی غلط در فضای مجازی.

افزایش اعتماد به نفس و انگیزه اجتماعی.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

از جمله چالش‌های طرح می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

عدم آگاهی اولیه خانواده‌ها نسبت به اهداف برنامه.

دشواری‌های هماهنگی با مکان‌هایی مانند مساجد و مدارس در مراحل اولیه.

محدودیت منابع مالی برای پذیرایی و هدایا.

دشواری تداوم فعالیت بدون ساختار نهادی رسمی.

با این حال، هیچ‌گاه اجرای طرح متوقف نشده و مجری با تلاش شخصی و انعطاف‌پذیری، مسیرهای جایگزین را یافته و با ایجاد روابط دوستانه با مسئولان مکان‌ها، مشکلات را حل کرده است.