همایشات خانواده

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

این فعالیت ذیل مجموعه‌ای با عنوان «طرح معراج» انجام می‌شود و هدف آن ارتباط‌گیری مؤثر با خانواده‌های دانش‌آموزان برای تبیین آموزه‌های دینی و ارتقای سبک تربیت اسلامی در خانواده‌هاست. فرآیند اجرایی به این صورت است که:

در ابتدا با آموزش و پرورش (در سطح روسای نواحی) هماهنگی می‌شود و تفاهم‌نامه‌ای رسمی بین طرفین منعقد می‌گردد.

سپس بخشنامه‌ای به مدارس ارسال می‌شود که طی آن مجریان طرح با مشخصات کامل به مدیران معرفی می‌شوند.

مدیران مدارس در تعامل با نمایندگان طرح، زمان برگزاری همایش را تعیین می‌کنند.

اساتید تخصصی برگزیده و باتجربه با هماهنگی قبلی در مدرسه حضور می‌یابند و همایش در حضور والدین برگزار می‌شود.

برنامه شامل سخنرانی اولیه (۳۰ تا ۴۰ دقیقه‌ای) و جلسه پرسش و پاسخ (تا ۲ ساعت) است.

پس از جلسه، خانواده‌ها می‌توانند داوطلبانه برای ارتباط بلندمدت با مجموعه ثبت‌نام کنند (حضوری یا مجازی).

مراحل و موضوعات:

همایش‌ها عمدتاً بر سه محور شکل می‌گیرند:

تربیت دینی فرزندان

آسیب‌های فضای مجازی

شبهات دینی و نحله‌های انحرافی (مانند وهابیت و زرتشت‌گرایی)

با توجه به سؤالات خانواده‌ها، جلسه‌ها گاهی به موضوعات تخصصی‌تری مانند بلوغ یا دعوت به نماز نیز گرایش می‌یابد.

جرقه اولیه شروع فعالیت:

در حین فعالیت تبلیغی در مدارس، مبلغین متوجه شدند که ضعف تربیتی دانش‌آموزان بیش از هر چیز ناشی از فقدان آگاهی و ضعف بینشی والدین است. همین موضوع سبب شد حلقه‌ی خانواده نیز به فرآیند تربیت وارد شود و همایشات خانواده به عنوان مکمل تبلیغ دانش‌آموزی طراحی گردد.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبان اصلی طرح، خانواده‌های دانش‌آموزان هستند. با توجه به گستردگی مدارس و تنوع دانش‌آموزان، مخاطبان از اقشار مختلف اجتماعی و فکری‌اند و طرح نیز این جامعیت را در نظر می‌گیرد.

منابع انسانی:

۵ نفر کادر اصلی: شامل مسئول طرح، معاون، دو هماهنگ‌کننده و یک پشتیبان

۱۰ استاد متخصص: همگی از نخبگان فرهنگی شهر اهواز

۴ مجری میدانی: نمایندگان طرح در مدارس که پیش‌نیاز اجرای هر همایش را فراهم می‌کنند

اساتید از ابتدا محدود به نیروهای دعوت‌شده از قم بودند، اما به مرور با شناسایی و تربیت نیروهای بومی، ظرفیت‌های داخلی تقویت شده است.

ابزار و امکانات:

تنها یک دستگاه پروژکشن برای نمایش محتواهای تصویری

دو سیستم صوتی سیار ساده

فاقد وسیله ایاب و ذهاب برای اجرای برنامه در مدارس متعدد

با توجه به گستردگی شهر اهواز و تعدد مدارس، کمبود امکانات به‌ویژه در زمان‌های پرترافیک اجرای برنامه‌ها (مثلاً عصرها) محسوس است.

بازتاب رسانه‌ای:

تا کنون پوشش رسانه‌ای رسمی (صدا و سیما یا مطبوعات) نداشته‌اند، اما در فضای مجازی از طریق کانال تخصصی و ارتباطات مجازی با خانواده‌ها فعال هستند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

وجه تمایز طرح «همایشات خانواده» در چند جنبه اصلی خلاصه می‌شود:

گستردگی اجرایی: برگزاری سالانه بیش از ۵۰۰ همایش در مدارس، آن‌هم در سطح یک شهر (اهواز)، فعالیتی بی‌سابقه در مقایسه با سایر نهادهای مشابه (مانند انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش) است.

استمرار ارتباط: خانواده‌ها می‌توانند حتی پس از پایان همایش از طریق فضای مجازی، تماس تلفنی یا شرکت در کلاس‌های مجازی، ارتباط خود را با مجموعه حفظ کرده و از مشاوره و آموزش‌های تخصصی بهره‌مند شوند.

تخصص‌گرایی اساتید: بهره‌گیری از اساتید مجرب، چه در بعد تبیین نظری و چه در پاسخ به سؤالات تخصصی والدین، سطح علمی برنامه را ارتقا داده است.

ساختار منسجم و هماهنگ‌شده با آموزش و پرورش: ایجاد مسیر رسمی همکاری و پیاده‌سازی آن در چارچوب مدرسه از دیگر وجوه ممتاز این طرح است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطب:

خانواده‌ها با ضعف بینشی و کاربردی در حوزه تربیت دینی و فرهنگی فرزندان روبرو هستند. گاه راهکارهای غرب‌زده یا غیر اسلامی را جایگزین الگوهای صحیح تربیتی می‌کنند و بدین واسطه بحران‌های جدیدی در خانواده ایجاد می‌شود.

پاسخ طرح به نیاز:

ارائه راهکارهای دینی، روان‌شناختی و فرهنگی توسط کارشناسان متخصص

پاسخ‌دهی مستقیم به شبهات و سؤالات والدین

تشکیل کلاس‌ها و کارگاه‌های تکمیلی (برخی تا ۱۰ جلسه) با موضوعاتی مانند دعوت به نماز، مهارت «نه گفتن»، تربیت جنسی، مهارت‌های ارتباطی و غیره

دسترسی رایگان به مشاوره، آموزش و خدمات فرهنگی برای والدین در سطح مدارس

دستاوردها:

برگزاری حدود ۵۰۰ همایش سالانه در سطح مدارس اهواز

مشارکت خانواده‌های متنوع از اقشار مختلف

رضایتمندی بسیار بالا (بالای ۹۵٪) طبق فرم‌های نظرسنجی مستند

افزایش اعتماد خانواده‌ها به روحانیت و باور به قابلیت دین در حل مسائل تربیتی

گسترش ارتباط مستمر خانواده‌ها با اساتید دینی و مجموعه طرح معراج

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

موانع اصلی اجرای طرح به شرح زیر است:

سهل‌انگاری برخی مدیران مدارس: گاه مدارس با تمام ظرفیت ممکن همکاری نمی‌کنند یا کار را به مسئولان درجه‌دو می‌سپارند و باعث افت مشارکت می‌شوند.

کمبود تجهیزات و منابع مالی: از جمله نداشتن ایاب و ذهاب اختصاصی، کمبود ابزار سمعی-بصری، و محدود بودن کادر انسانی، اجرای هم‌زمان چند همایش را با محدودیت مواجه می‌کند.

عدم پوشش کامل مدارس: با وجود بیش از ۱۲۰۰ مدرسه در اهواز، تنها در حدود نیمی از آن‌ها امکان اجرای طرح فراهم شده است. توسعه بیشتر طرح نیازمند حمایت‌های مالی و انسانی مضاعف است.