تشکیل کارگروه‌های فرهنگی قرآنی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند، روش اجرا و مراحل:

این فعالیت با عنوان «تشکیل کارگروه‌های فرهنگ قرآنی» در مسجدی در اهواز، از حدود سال ۱۳۹۱-۱۳۹۲ آغاز شده و تا کنون به‌صورت مستمر ادامه یافته است. در ابتدا انگیزه‌ی شروع فعالیت از علاقه‌مندی نوجوانان مسجد به برنامه‌های قرآنی شکل گرفت. با جذب این نوجوانان و هماهنگی با اساتید قرآنی، برنامه‌های حفظ، قرائت و تفسیر قرآن در قالب کارگروه‌های فرهنگی طراحی شد.

فرآیند اجرا شامل:

جذب: عمدتاً از طریق مدارس، با برگزاری مسابقات قرآنی، دانش‌آموزان به برنامه‌های قرآنی دعوت می‌شوند.

سازمان‌دهی: نوجوانان در قالب حلقه‌های تربیتی، آموزشی و فرهنگی در کارگروه‌های قرآنی عضو می‌شوند.

برنامه‌ریزی و آموزش: آموزش حفظ، قرائت و تفسیر قرآن با استفاده از منابع معتبر (تفاسیر قرائتی و مطهری، قرائت منصوری و مشایخی، روش حفظ طباطبایی) ارائه می‌شود.

ساختار فعالیت:

این طرح ذیل کانون فرهنگی مسجد و با هماهنگی مدیریت فرهنگی اجرا می‌شود. زیرمجموعه‌های مختلفی دارد از جمله کارگروه‌های تبلیغاتی، فرهنگی، سیاسی و مهم‌تر از همه کارگروه‌های قرآنی.

قالب اجرای برنامه:

برنامه‌ها در قالب حلقه‌های آموزشی، جلسات هفتگی، مسابقات هفتگی و کلاس‌های تفسیری و صوت و لحن اجرا می‌شود. جلسات عمومی قرآنی نیز به‌صورت هفتگی در یک مسجد بزرگ‌تر برگزار می‌شود تا مشارکت عمومی افزایش یابد.

مخاطب‌شناسی:

مخاطبین این طرح از رده‌های سنی مختلف شامل کودکان، نوجوانان، طلاب و دانشجویان هستند. برای هر گروه سیر مطالعاتی و برنامه آموزشی ویژه طراحی شده است.

منابع انسانی:

مجموعه‌ای ۱۵ تا ۲۰ نفره از طلاب، روحانیون و اساتید دانشگاه که تجربه و توانمندی در حوزه آموزش قرآن دارند، مسئول اجرای برنامه‌ها هستند.

ابزار و امکانات:

نرم‌افزارها: تفسیر نور، نرم‌افزارهای حفظ و صوت

محتواهای چندرسانه‌ای: کلیپ‌های آموزشی، پاورپوینت، فایل‌های صوتی

تجهیزات فیزیکی: لپ‌تاپ، ویدئو پروژکتور، برد و سایر تجهیزات آموزشی

فضای مجازی: بارگذاری محتوا در کانال‌های قرآنی برای استمرار ارتباط با مخاطبین

بازتاب رسانه‌ای:

فعالیت‌ها به‌صورت محدود در فضای مجازی و کانال‌های قرآنی انعکاس داده شده‌اند. کلیپ‌ها و گزارش‌های تصویری نیز برای مستندسازی فعالیت‌ها تهیه شده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

مهم‌ترین ویژگی تمایز این فعالیت، استمرار چهارده‌ساله آن بدون وقفه است. برخلاف بسیاری از طرح‌ها که مقطعی و کوتاه‌مدت اجرا می‌شوند، این فعالیت سال‌هاست که پیوسته در حال اجراست.

همچنین:

اجرای یک جلسه قرآنی عمومی هفتگی که به‌صورت منظم برگزار می‌شود

استفاده از محتوای متنوع و به‌روز در حوزه‌های حفظ، قرائت و تفسیر قرآن

طراحی سیر مطالعاتی و آموزشی ویژه برای هر گروه سنی

ایجاد کارگروه‌های تخصصی در دل مسجد برای هر حوزه قرآنی

این استمرار و ساختارمندی فعالیت، وجه تمایز مهمی نسبت به سایر طرح‌های مشابه است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز مخاطبان:

در منطقه خوزستان با توجه به پراکندگی فرقه‌ای و نفوذ جریان‌های وهابی و شبهه‌افکن، نیاز جدی به تقویت بنیه اعتقادی، معرفتی و قرآنی نوجوانان و جوانان احساس می‌شد. کمبود متخصصان قرآنی در قشر مذهبی نیز بر این نیاز افزوده بود.

پاسخ فعالیت به این نیاز:

با تمرکز بر آموزش عمیق قرآن، نه‌تنها حافظ و قاری قرآن تربیت شده‌اند، بلکه اساتیدی نیز در حوزه تفسیر پرورش یافته‌اند. از سوی دیگر، آشنایی نوجوانان با مبانی دینی و پاسخ‌گویی به شبهات اعتقادی از طریق آیات قرآن تقویت شده و موجب رشد فکری و ایمانی آن‌ها شده است.

دستاوردها و نتایج:

تربیت بیش از ۲۵ قاری قرآن فعال

بیش از ۵۰ حافظ قرآن در سطوح مختلف

حدود ۱۵ استاد تفسیر قرآن که قابلیت تدریس و مربی‌گری دارند این نتایج، نشانگر اثربخشی جدی طرح در تحقق اهداف تربیتی و قرآنی است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

چالش‌های اصلی عبارتند از:

نبود مکان دائمی و منسجم: استفاده از فضای مسجد در برخی مواقع محدودیت‌هایی ایجاد کرده است.

کمبود حمایت مالی: عدم پشتیبانی کافی از سوی نهادهای فرهنگی برای تأمین هزینه‌های اجرایی و تجهیزاتی

ضعف نهادهای رسمی مرتبط: نبود حمایت سازمان‌یافته از سوی ادارات فرهنگی مانند اداره اوقاف

مشکلات زیرساختی آموزشی: برای توسعه فعالیت‌ها به روستاها و مناطق محروم، امکانات کافی در دسترس نیست

با وجود این چالش‌ها، فعالیت به‌واسطه همت جمعی نیروهای مردمی و متمرکز بر محتوا و پیوستگی، توانسته مسیر خود را با موفقیت ادامه دهد.