دورهمی دختران

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت مورد نظر، تشکیل دورهمی دخترانه است که توسط خانم زهره عرب‌پور، طلبه ترم آخر حوزه علمیه خواهران، در استان مرکزی (شهر خمین) انجام می‌شود. جرقه اولیه این فعالیت از جلسات خانگی در قالب روضه و مولودی‌خوانی آغاز شده و سپس با الگوبرداری از اساتیدی که تجربه برگزاری چنین جلساتی را داشتند، به شکلی ساختارمندتر شکل گرفته است. شروع رسمی فعالیت در استان چهارمحال و بختیاری (شهرکرد) با تشکیل گروهی تحت عنوان دختران دورهمی بود. ورود اولیه به این فضا از طریق مکان‌های فرهنگی-آموزشی نظیر کانون‌هایی که در آنها دختران فعالیت هنری داشتند، صورت گرفت. پس از برقراری ارتباط اولیه، شماره تماس‌ها جمع‌آوری و دختران به جلسات دعوت شدند.

روش اجرا این دورهمی‌ها به صورت جلسات صمیمانه در منزل شخصی مجری انجام می‌شود، گاهی همراه با برنامه‌هایی نظیر جشن تولد، جشن روز دختر و حتی دعوت از خادمین حرم حضرت معصومه (س) برای متبرک‌سازی جلسه با پرچم ایشان. هزینه‌ها عمدتاً توسط شخص مجری و در برخی موارد با کمک یکی دو نفر از خیرین تأمین می‌شود.

قالب اجرای فعالیت بر مبنای پرسش و پاسخ، گفتگوهای دوستانه، دریافت دل‌نوشته‌ها و شنیدن حرف دل دختران شکل گرفته است. گاهی نیز از آن‌ها خواسته می‌شود دل‌نوشته‌ای برای امام زمان (عج) بنویسند یا آزادانه درباره مشکلاتشان صحبت کنند. هدف اصلی ایجاد فضایی امن، شاد، و سالم برای گفت‌وگو و ابراز احساسات است.

مخاطب‌شناسی طرح شامل طیف متنوعی از دختران نوجوان و جوان است، حتی کسانی که حجاب مطلوبی ندارند یا در فضاهای غیردینی حضور داشته‌اند. این افراد از راه‌های مختلف مانند دیدارهای اتفاقی (حتی در تاکسی) جذب شده و به جلسات دعوت می‌شوند. در گروه، دانشجوی پرستاری و افراد با گرایشات مختلف حضور دارند.

منابع انسانی محدود به خود مجری و در برخی موارد مشارکت همسرشان یا خیرین خانم است. در جلسات خاص، مانند روز دختر، با کمک افراد داوطلب مراسمات برگزار می‌شود.

ابزار و امکانات شامل منزل شخصی، امکانات ساده پذیرایی، و گاهی دعوت از چهره‌های مذهبی یا فرهنگی برای ایجاد فضای خاص و جذاب است.

بازتاب رسانه‌ای به صورت رسمی گزارش نشده، اما از نظر فردی، ارتباط با دختران و حتی خانواده برخی از آن‌ها شکل گرفته است. خانم عرب‌پور بیان می‌کند که حدود ۸۰٪ خانواده‌ها با این جلسات آشنایی و ارتباط دارند.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

به تصریح مجری، نوآورانه‌ترین بخش فعالیت ایجاد فضایی شاد، سالم و شرعی برای دختران است که در آن احساس امنیت، پذیرش و شادی وجود دارد. در دورهمی‌ها حتی جشن تولد برای دختران برگزار می‌شود که تجربه‌ای جدید و متفاوت برای بسیاری از آن‌هاست. همچنین مشارکت غیررسمی، بدون وابستگی به ارگان‌ها و ارتباط مستقیم و بی‌تکلف با دختران، این جلسات را از سایر برنامه‌های مشابه متمایز کرده است. از این رو، قالب و فضای صمیمی، همراه با محتواهای آزادانه و بدون اجبار، مهم‌ترین ویژگی‌های شاخص این فعالیت به شمار می‌آید.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز اصلی مخاطبان، احساس عدم درک، طردشدگی و نبودن فضای گفت‌وگوی آزاد و امن برای ابراز نگرانی‌ها، مشکلات و سوالات دینی یا اجتماعی است. فضای مجازی نیز باعث شده مرز بین حق و باطل برای بسیاری از دختران مخدوش شود. این دورهمی‌ها تلاش دارند با فراهم آوردن محیطی صمیمی و امن، امکان بازگویی مسائل شخصی را فراهم کرده و دختران را با حقیقت، دین و فضای معنوی آشنا سازند.

دستاوردها شامل تغییر نگاه دختران به قشر مذهبی، رفع گارد اولیه نسبت به افراد طلبه، ایجاد حس ارتباط عاطفی و فکری با جلسات مذهبی، و در برخی موارد فاصله گرفتن از فضای مخرب مجازی است. نمونه‌ای از این دستاوردها، دعوت دختری بدون چادر به جلسه و برخورد گرم فرزند مجری با اوست که باعث ایجاد حس تعلق در آن فرد شده است.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش‌ها عبارت‌اند از:

عجول بودن مجریان مذهبی که توقع تغییر سریع در دخترانی دارند که سال‌ها در فضای غیردینی بوده‌اند.

نقش بازدارنده برخی خانواده‌ها که فضای ناسازگار با محتوای جلسات دارند و مانع تثبیت تأثیرات آن می‌شوند.

برخی محدودیت‌های موجود در مدارس و از سوی برخی معلمان و مدیران که باعث می‌شود انتقال مفاهیم دینی با دشواری بیشتری صورت گیرد و دختران در دوگانگی بین خانه و فضای تربیتی دچار سردرگمی شوند.