احکام دختران به زبان ساده

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت معرفی‌شده، تولید مجموعه‌ای رسانه‌ای در قالب استاپ‌موشن آبجکتی با عنوان «بیان احکام دختران به زبان ساده» است. هدف اصلی این پروژه، ساده‌سازی یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین مباحث دینی، یعنی احکام اختصاصی دختران نوجوان با محوریت موضوع «دفاع ثلاثه»، برای گروه سنی ۱۲ تا ۱۵ سال می‌باشد.

جرقه اولیه این پروژه از خلأ شدید محتوای رسانه‌ای در زمینه احکام ویژه دختران نوجوان ناشی شد. موضوعی که به‌دلیل حساسیت بالا، اغلب به‌درستی مطرح نمی‌شود یا در فضای خانواده و آموزش رسمی با سکوت یا اجتناب روبه‌روست. تیم اشراق که ذیل خانه خلاقیت دفتر تبلیغات اسلامی شعبه اصفهان فعالیت می‌کند، این خلأ را تشخیص داده و ایده پروژه را طراحی و ثبت نمود.

فرآیند و مراحل اجرا به این صورت بود که ابتدا سناریو پروژه با حساسیت بالا طراحی شد. تدوین سناریو بیش از یک ماه زمان برد تا زبان و بیان آن متناسب با مخاطب نوجوان باشد. برای این منظور، شخصیت «سارا» (دانشجوی پزشکی) به‌عنوان راوی داستان انتخاب شد تا به زبان ساده و قابل‌پذیرش برای مخاطب نوجوان موضوع را مطرح کند. سپس تیم فنی با بهره‌گیری از تکنیک استاپ‌موشن آبجکتی، شش قسمت ده دقیقه‌ای از این مجموعه را تولید کرد. این روند حدود یک سال به‌طول انجامید و هر قسمت با دقت بالا و با بیش از هزار تصویر فریم‌به‌فریم ساخته شد.

قالب اجرایی پروژه کاملاً رسانه‌ای و بصری بوده و تولیدات نهایی در قالب فیلم‌های کوتاه آموزشی به‌ویژه برای مدارس و کلاس‌های پرورشی آماده شد. در فضای چهره به چهره نیز این محتوا در اختیار معلمان و مربیان مدارس قرار گرفت. آن‌ها این ویدئوها را در کلاس‌ها پخش کرده و با دانش‌آموزان گفتگو و پرسش و پاسخ ترتیب دادند.

مخاطب‌شناسی پروژه بر پایه تمرکز بر دختران نوجوان ۱۲ تا ۱۵ ساله شکل گرفته است. همچنین مخاطبان ثانویه این طرح، شامل پدر و مادرها، معلمان دینی، مربیان تربیتی و فعالان فرهنگی در حوزه دختران هستند. تخمین زده شده که این محتوا ظرفیت تأثیرگذاری بر حدود ۵ تا ۷ میلیون نفر از جمعیت هدف را دارد.

منابع انسانی این پروژه شامل دو گروه اصلی بوده: یک تیم فنی شامل ۵ نفر (در حوزه تصویر، تدوین، گرافیک و رسانه) و یک تیم محتوایی شامل ۵ تا ۶ نفر (شامل دکتر صالحی و چند خانم متخصص با سابقه در حوزه احکام دختران). همکاری با مرکز ملی پاسخگویی به‌ویژه در تأیید محتوا و پشتیبانی نیز انجام شده، هرچند ایده و طراحی پروژه کاملاً مستقل و از سوی تیم اشراق آغاز شده است.

ابزار و امکانات مورد استفاده شامل دوربین‌های حرفه‌ای، نورپردازی، استودیو، سیستم‌های تدوین (نظیر پریمیر و افتر افکت)، و اقلام فیزیکی لازم برای ساخت استاپ‌موشن آبجکتی بوده است.

بازتاب رسانه‌ای پروژه نیز قابل توجه بوده است. انتشار قسمت‌هایی از مجموعه در شبکه‌های اجتماعی بازخورد مثبت گسترده‌ای دریافت کرد. قرار است در اردیبهشت‌ماه مراسم رونمایی رسمی با حضور فعالان فرهنگی بانوان، مسئولان آموزش و پرورش و شهرداری در مرکز ملی پاسخگویی برگزار گردد.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

تمایز اصلی پروژه در دو بعد است:

نخست، بی‌سابقه بودن موضوع و قالب آن. پیش از این هیچ نمونه‌ای از بیان احکام اختصاصی دختران نوجوان در قالب رسانه‌ای هنری (به‌ویژه استاپ‌موشن) وجود نداشته است.

دوم، شیوه خلاقانه ساده‌سازی موضوعی بسیار حساس و چالش‌برانگیز، به‌گونه‌ای که هم قابل فهم باشد، هم خط قرمزهای خانواده‌ها را رعایت کند، و هم برای نوجوانان جذاب باشد.

از میان قالب، محتوا و سناریو، مهم‌ترین شاخصه این پروژه از نگاه مجری، سناریو است. چرا که پرداختن به موضوعی مانند احکام دخترانه برای مخاطب نوجوان، با زبان مناسب و دقیق، چالش بزرگی بود که به گفته مجری، بیشترین انرژی و زمان روی طراحی آن صرف شده است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

نیاز اصلی مخاطبان، عدم آگاهی صحیح، علمی و قابل فهم از احکام اختصاصی دخترانه است؛ موضوعی که به‌طور میانگین، دختران نوجوان بین دو تا سه ماه در سال با آن درگیر هستند و معمولاً هیچ مرجع مناسبی برای آموزش آن وجود ندارد. این عدم آگاهی منجر به سردرگمی، سؤالات بدون پاسخ و حتی اضطراب در نوجوانان می‌شود.

پروژه معرفی‌شده با استفاده از قالب تصویری و بیانی ساده، این احکام را در قالب داستان و شخصیت‌پردازی مناسب، آموزش می‌دهد. از آن‌جا که موضوعات احکام، پزشکی، روان‌شناسی و شرعی را هم‌زمان پوشش می‌دهد، مخاطب می‌تواند در یک کلیپ ده‌دقیقه‌ای آموزش کامل ببیند. در پایان هر قسمت نیز اطلاعات تماس با مراجع پاسخگویی برای ادامه ارتباط درج شده است.

دستاوردهای این پروژه شامل:

بازخوردهای بسیار مثبت از خانواده‌ها و معلمان

تبدیل شدن به نقطه عطفی در فعالیت رسانه‌ای موسسه اشراق

دریافت سفارش‌های جدید و گسترش دامنه فعالیت‌های رسانه‌ای تیم

بهره‌مندی از اثرات معنوی و فرهنگی گسترده

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

مهم‌ترین چالش این فعالیت، حساسیت و دشواری موضوع است. ورود به چنین مباحثی، به دلیل پیچیدگی، تابو بودن و نبود نمونه‌های پیشین، ریسک بالایی دارد. همچنین تولید فنی با تکنیک استاپ‌موشن نیاز به صرف زمان، دقت و هزینه بالا دارد؛ هر قسمت شامل هزار تا هزار و دویست فریم تصویری است که ساخت هر قسمت را تا یک ماه به طول می‌انجامد.

از چالش‌های مالی نیز می‌توان نام برد. با وجود حمایت جزئی از سوی مرکز ملی، بخش زیادی از هزینه‌ها توسط خود تیم تأمین شد و تیم مجبور شد برای پیشبرد پروژه از فعالیت‌های بدون درآمد قبلی صرف‌نظر کند. همچنین، تأخیر در تأمین منابع، سرعت تولید را پایین آورد. با این حال، تیم با انگیزه بالا و نگاه رسالت‌محور، پروژه را با کیفیت کامل به پایان رساند.