سفر جهادی اساتید امام صادق(ع)

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فرآیند و مراحل اجرا: طرح از طریق شناسایی نیازهای مجموعه مدارس «راه ایمان» در استان خوزستان آغاز شد. این نیازسنجی از طریق جلساتی با مسئولان مجموعه مذکور (از جمله آقای اختیاریا و آقای صفایی) انجام شد. پس از تدوین نیازها و موضوعات محتوایی، ظرفیت‌های درونی اساتید دانشگاه امام صادق بررسی شد و از میان اعضای هیئت علمی، حدود ۱۸ تا ۲۰ نفر برای اجرای طرح انتخاب شدند. با تطبیق سرفصل‌های مورد نیاز با تخصص‌های اساتید، برنامه آموزشی در قالب کلاس‌ها و کارگاه‌های تخصصی طراحی شد. این طرح در مدت دو روز اجرا شد: چهارشنبه شب حرکت، پنج‌شنبه و جمعه ارائه کلاس‌ها در شهرستان‌های مختلف، و جمعه شب بازگشت به تهران.

جرقه اولیه: جرقه اولیه این فعالیت از رسالتی برخاسته از مرکز تبلیغ دانشگاه امام صادق علیه‌السلام بود؛ رسالتی مبنی بر ارتقای فضای بینشی و مهارتی فعالان فرهنگی، مخصوصاً در حوزه علوم انسانی. یکی از اهداف کلیدی طرح، ایجاد زمینه‌ای برای فعالیت تبلیغی جهادی و بدون چشم‌داشت مالی در میان اساتید دانشگاه بود.

جزئیات اجرا و قالب فعالیت: فعالیت در قالب کلاس‌های کارگاهی، کنفرانسی و تعامل‌محور انجام شد. ابزارهایی مانند ویدیو پروژکتور و نرم‌افزارهای فضای مجازی مورد استفاده قرار گرفت. همچنین «بوم طراحی» به عنوان ابزاری تعاملی برای آموزش مفاهیم تربیتی به کار گرفته شد که معلمان را از حالت مصرف‌کننده محتوا خارج کرده و درگیر تولید راهکار آموزشی می‌کرد.

مخاطب‌شناسی: مخاطبان ترکیبی از معلمان ابتدایی، مدیران مدارس، معلمان پرورشی، فعالان فضای مجازی، و طلاب (اعم از معمم و مکلا) بودند. حدود ۶۰٪ مخاطبان خانم بودند. رده سنی غالب بین ۳۰ تا ۴۰ سال بود، اما افراد کمتر از ۳۰ و بالای ۵۰ سال نیز حضور داشتند. محتواهای ارائه‌شده متناسب با نیازهای اعلام‌شده توسط موسسه راه ایمان و با لحاظ ویژگی‌های فرهنگی، اجتماعی و اعتقادی منطقه تنظیم شده بود.

منابع انسانی: تیم اجرایی متشکل از حدود ۱۸ استاد بود که اغلب آن‌ها عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق بودند. دو نفر نیز از خارج از دانشگاه دعوت شده بودند. بخش رسانه‌ای نیز توسط تیمی مستقل از تهران پشتیبانی شد که اقدام به تولید مستند تصویری از این رویداد کردند.

ابزار و امکانات: ابزارهای به‌کار رفته شامل تجهیزات معمول آموزشی (مثل ویدیو پروژکتور) و نرم‌افزارهای آموزش فضای مجازی بودند. «بوم طراحی» به عنوان ابزار نوین آموزشی استفاده شد که امکان تعامل و تفکر خلاق معلمان را فراهم می‌کرد.

بازتاب رسانه‌ای: بازتاب رسانه‌ای محدود بود. تنها یک تیم رسانه‌ای از تهران همراه طرح شد و اقدام به تولید یک مستند ۲۰ تا ۳۰ دقیقه‌ای کرد که هنوز منتشر نشده است.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

به‌گفته مجری، مهم‌ترین ویژگی متمایز این طرح، همراهی جهادی و بدون چشم‌داشت مالی تعداد قابل توجهی از اساتید دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در یک فعالیت میدانی تبلیغی است. به‌ویژه تأکید شده که از هر دانشکده دست‌کم یک استاد حضور داشت. این همدلی و انسجام نادر در میان اساتید حوزه علوم انسانی، مزیت منحصربه‌فرد این طرح است.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

این فعالیت بر پایه نیازسنجی مستقیم از مجموعه مدارس راه ایمان طراحی شد. نیازها در دو حوزه اصلی شناسایی شدند:

نیازهای بینشی و معرفتی: شامل تقویت مبانی اعتقادی، احکام، شبهات روز، مسائل سیاسی و اجتماعی مانند قومیت‌گرایی و تصویر نظام جمهوری اسلامی.

نیازهای مهارتی و تربیتی: شامل آموزش روش‌های تربیت، انتقال مفاهیم دینی، سواد رسانه‌ای و تولید محتوای دیجیتال.

طرح توانست با استفاده از تخصص اساتید، به این نیازها در حد امکان و در قالبی فشرده پاسخ دهد و ظرفیت معلمان را در زمینه‌های مذکور ارتقا دهد.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

به‌تصریح مجری طرح، چالش عمده طرح محدودیت منابع مالی بوده است. با این حال، هیچ مانع ساختاری یا جدی دیگری ذکر نشده و مجری موفقیت طرح را به دلیل همت و جهاد جمعی اساتید می‌داند.