باز پروری متهمین و مجرمین با سلامت معنوی

فعالیت شما چیست و چگونه است؟ فرآیند، روش اجرا، مراحل، جرقه اولیه، جزئیات، قالب، مخاطب شناسی، منابع انسانی، ابزار و امکانات، بازتاب رسانه ای، را توضیح دهید.

فعالیت ارائه‌شده با عنوان «تجربه نو» یک طرح مشاوره و بازپروری اجتماعی ویژه مجرمین و افراد دارای آسیب‌های اجتماعی است که با همکاری دادگستری و معاونت پیشگیری و آسیب‌های اجتماعی اجرا می‌شود. هدف این برنامه، توانمندسازی افراد دارای جرائم تعلیقی و کمک به بازگشت آن‌ها به جامعه از طریق مشاوره فردی، کارگاه‌های آموزشی و برنامه‌های بازپروری معنوی و اخلاقی است.

این فعالیت با بهره‌گیری از رویکرد سلامت معنوی و تقویت عزت‌نفس مجرمین، به‌عنوان یک جایگزین برای مجازات‌های سنتی، باعث کاهش احتمال تکرار جرم و بهبود وضعیت اجتماعی این افراد شده است.

فرآیند و روش اجرا

۱. معرفی افراد آسیب‌دیده از سوی دادگستری

افرادی که از سوی دادگستری به‌عنوان مرتکب جرائم اجتماعی معرفی می‌شوند، به این برنامه ارجاع داده می‌شوند.

پس از صدور حکم تعلیقی یا تعیین مجازات جایگزین زندان، فرد موظف به شرکت در این برنامه بازپروری می‌شود.

۲. مصاحبه اولیه و ارزیابی شخصیت فرد

یکی از طلاب مستقر در معاونت پیشگیری و آسیب‌های اجتماعی پرونده فرد را بررسی کرده و با او مصاحبه اولیه انجام می‌دهد.

در این مصاحبه، اطلاعاتی مانند:

نوع آسیب یا جرم

سن، وضعیت خانوادگی و اقتصادی

سوابق روانی و شخصیتی فرد

احتمال بازگشت به جرم و میزان نیاز به مشاوره تخصصی

نیاز به مهارت‌های اجتماعی، مسئولیت‌پذیری و سلامت معنوی

مشخص کردن برنامه آموزشی و جلسات مناسب برای فرد

۳. طراحی دوره‌های توانمندسازی متناسب با نیاز فرد

بر اساس ارزیابی، دوره‌های متناسب با شرایط فرد برای او طراحی می‌شود.

روش‌های اجرا شامل:

مشاوره فردی با متخصصین حوزه تربیت و مشاوره اجتماعی.

شرکت در کارگاه‌های آموزشی درباره مهارت‌های زندگی، کنترل خشم، حل تعارض و سلامت معنوی.

آموزش غیرحضوری از طریق کتاب، پادکست و جلسات مجازی در مواردی که فرد امکان حضور ندارد.

برگزاری نشست‌های خانوادگی که در آن والدین یا همسر فرد نیز در روند بازپروری شرکت می‌کنند.

ایجاد مسئولیت اجتماعی برای فرد در محیطی که به بازپروری‌اش کمک کند.

۴. اجرای دوره‌های بازپروری و نظارت بر پیشرفت فرد

جلسات مشاوره و آموزش معمولاً طی یک ماه انجام می‌شود و در موارد خاص، مدت‌زمان آن بیشتر خواهد شد.

برخی افراد ممکن است ده جلسه مشاوره را کافی بدانند، درحالی‌که برخی دیگر نیاز به پیگیری طولانی‌مدت داشته باشند.

در پایان دوره، گزارش پیشرفت فرد به دادگستری ارائه می‌شود و در صورت موفقیت، حکم تعلیقی لغو و فرد به‌طور رسمی بازپروری‌شده تلقی می‌شود.

تمایز این فعالیت نسبت به فعالیت‌های مشابه (جنبه نوآورانه) از نظر مجری چیست؟ مهمترین شاخصه فعالیت و بخش برجسته این فعالیت کدام است، قالب یا محتوا یا سناریو ؟

. اولین طرح رسمی مبتنی بر سلامت معنوی در فرآیند بازپروری قضایی

برخلاف سایر برنامه‌های بازپروری که صرفاً بر جنبه‌های قانونی و روان‌شناختی تمرکز دارند، این طرح از رویکرد سلامت معنوی و عزت‌نفس برای بازسازی شخصیت افراد استفاده می‌کند.

مراجعین اولین بار در زندگی خود ارتباط نزدیک با طلاب و روحانیون را تجربه می‌کنند که این امر تأثیر عمیقی در اصلاح دیدگاه آن‌ها نسبت به دین و اخلاق دارد.

۲. همراهی خانواده در فرآیند بازپروری

در برخی موارد، علت اصلی آسیب اجتماعی، مشکلات خانوادگی بوده است.

در این طرح، نه‌تنها فرد متهم، بلکه خانواده او نیز تحت آموزش و مشاوره قرار می‌گیرند تا زمینه بازگشت سالم او به جامعه فراهم شود.

۳. تنوع روش‌های اجرا و ارائه محتوا در قالب‌های مختلف

افراد بسته به شرایطشان می‌توانند در کارگاه‌های حضوری شرکت کنند، از محتوای مجازی بهره ببرند یا از طریق مطالعه کتاب و پادکست‌های آموزشی روند بازپروری خود را طی کنند.

این روش باعث شده افرادی که به هر دلیل امکان حضور در جلسات فیزیکی ندارند، از فرآیند توانمندسازی محروم نشوند.

این فعالیت ناظر به چه نیاز مخاطبان است (مساله شناسی و ریشه یابی)؟ فعالیت شما چگونه این نیاز را برطرف می‌کند؟ نتایج و دستاوردهای شما چیست؟

شناسایی نیازهای افراد آسیب‌دیده و مجرمین

بسیاری از مجرمین به دلیل عدم آگاهی، ضعف در مهارت‌های اجتماعی و نبود حمایت خانوادگی دچار خطا شده‌اند.

افراد مجرم، اغلب به آموزش و راهنمایی نیاز دارند، نه مجازات سنگین و بدون اثر بازدارنده.

۲. روش‌های رفع نیاز مخاطب

ارائه مشاوره و توانمندسازی افراد برای تغییر نگرش و اصلاح رفتار آن‌ها.

آموزش مهارت‌های زندگی، مسئولیت‌پذیری و معنویت برای ایجاد تغییرات پایدار در شخصیت افراد.

برگزاری نشست‌های خانوادگی و ارائه راهکارهایی برای جلوگیری از تکرار جرم.

۳. نتایج و دستاوردها

کاهش میزان تکرار جرم در میان شرکت‌کنندگان و عدم مراجعه مجدد آن‌ها به دادگستری.

افزایش رضایت افرادی که در این برنامه شرکت کرده‌اند و تأثیر مثبت این دوره‌ها بر زندگی آن‌ها.

بهبود رابطه میان فرد مجرم و خانواده او و ایجاد بستر مناسب برای بازگشت سالم او به جامعه.

چالش‌ها و موانع کسب موفقیت (ریسک ها) این فعالیت را چه می‌دانید؟

محدودیت‌های مالی و کمبود بودجه برای توسعه برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای.

محدودیت زمانی که از سوی دادگستری تعیین شده و امکان پیگیری طولانی‌مدت را دشوار می‌کند.

عدم آگاهی برخی از قضات درباره اثربخشی این روش و عدم اعتماد کامل به فرآیندهای جایگزین مجازات.